Polub nas na Facebooku
Czytasz: Dializa nerek – filtrowanie krwi poza organizmem: powikłania, rokowania i żywienie przy dializach

Dializa nerek – filtrowanie krwi poza organizmem: powikłania, rokowania i żywienie przy dializach

Zainteresował Cię ten artykuł?
Pacjent w gabinecie lekarskim w czasie dializy

Fot: Tyler Olson / fotolia.com

Hemodializa jest najpopularniejszą formą dializ w Polsce, polega na pozaustrojowym filtrowaniu krwi. Rokowania przy dializach zależą od współwystępowania innych chorób i wieku chorego. Korzystając z dializ, można przeżyć nawet 25 i więcej lat, jeśli nie wystąpią ostre powikłania po dializach.

Nerkifiltrem w ludzkim ciele – usuwają z organizmu produkty przemiany materii i toksyny, ale zatrzymują niezbędne składniki. Wpływają na ciśnienie krwi, regulują objętość płynów ustrojowych, biorą udział w procesach krwiotwórczych i regulują pH organizmu. Nerki mają zdolność adaptacyjną – jeśli jedna nerka stopniowo przestaje pracować, jej funkcje przejmuje druga, zdrowa. W przypadku obu chorych nerek konieczne jest dializowanie.

Zobacz film: Jak przebiega dializa nerek? Źródło: 36,6.

Co to dializa nerek na czym polega? U kogo stosuje się dializy?

Dializa nerek to procedura filtrowania krwi przy użyciu sztucznej błony półprzepuszczalnej poza organizmem lub przy użyciu płynu dializacyjnego i otrzewnej jako naturalnej błony filtrującej. Stosuje się jedną z dwóch metod dializy w zależności od stanu chorego:

  • hemodializę – w przewlekłej i ostrej niewydolności nerek i przy zatruciach; krew od chorego płynie do maszyny, tam jest oczyszczana, a następnie wraca do organizmu osoby dializowanej; krew krąży pomiędzy chorym a dializatorem aż zostanie wystraczająco oczyszczona,
  • dializę otrzewnową – w zaawansowanej przewlekłej niewydolności nerek; do organizmu chorego przez specjalny cewnik wprowadza się płyn dializacyjny – on filtruje krew i jest usuwany tym samym cewnikiem na zewnątrz; cewnik w jamie brzusznej jest zamontowany na stałe, a błoną filtrującą krew jest otrzewna, czyli błona wyścielająca jamę brzuszną i okrywająca narządy wewnętrzne.

Niezależnie od metody dializa polega na oczyszczeniu krwi z toksyn.

Dializę nerek stosuje się u osób z niewydolnością nerek oraz oczekujących na przeszczep tego narządu. Organizm chorych z zawansowaną niewydolnością nerek wymaga wykonywania ciągłych dializ.

Jak wygląda dializa nerek? Przebieg dializy i czas trwania

W Polsce najczęściej wybierana jest hemodializa, czyli dializa pozaustrojowa. Można przeprowadzić ją w szpitalu lub w domu. Szkolenie na temat dializowania w domu trwa około 5 tygodni, powinni w nim uczestniczyć chory i osoba towarzysząca. Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje dializy ubezpieczonym pacjentom. Pory dializy powinny być ustalone przez lekarza we współpracy z chorym i skrupulatnie przestrzegane. Jedna sesja dializy trwa od 3 do 6 godzin.

Do przeprowadzenia dializy niezbędny jest dostęp do krwi – dlatego w ciele osoby dializowanej umieszcza się cewnik czasowy lub długoterminowy. Cewniki czasowe mają zastosowanie, gdy potrzeba przeprowadzenia dializy jest nagła albo gdy wiadomo, że dializy nie potrwają dłużej niż 3 tygodnie. 

Każdy cewnik ma dwa kanały – żylny i tętniczy. Jeden z nich wyprowadza krew do dializatora, a drugi – wprowadza ją do organizmu. Gdy dializy muszą być wykonywane bardzo często przez długi czas, wykonuje się przetokę tętniczo-żylną. Przetoka jest przystosowywana do pracy przez około 7 tygodni, ale dzięki niej przepływ krwi jest znacznie większy niż w przypadku cewnika – odpowiednio od 600 do 1200 ml/min i od 200 do 300 ml/min. Przetokę tętniczo-żylną sztuczną lub z naczyń chorego wykonuje się na przedramieniu lewej ręki u osób praworęcznych i prawej – u leworęcznych.

Hemodializa rozpoczyna się od usadowienia chorego na specjalnym fotelu i podłączeniu go do dializatora. Krew krąży od chorego do maszyny i z powrotem przez kilka godzin, a w tym czasie podawane są leki przeciwzakrzepowe. Po zakończeniu dializy chory jest odłączany od dializatora i może wrócić do domu.

Rokowania w dializie nerek: jak długo można żyć?

Rokowania dializy nerek zależą od stanu chorego oraz tego, jaki tryb życia prowadzi. Osoby dializowane przewlekle chore mogą przeżyć nawet ponad 20 lat. Chory korzystający z dializ powinien szczególną uwagę zwracać na dietę, ponieważ ma ona ogromne znaczenie w leczeniu nerek.

Dieta przy dializach: zapotrzebowanie kaloryczne, ograniczenie płynów i soli

Osoba chora na nerki nie powinna pić zbyt wiele płynów ani spożywać produktów bogatych w potas i fosfor. Lepiej zrezygnować z roślin strączkowych (oprócz fasolki szparagowej i groszku zielonego).

Z jadłospisu należy też wyłączyć sól lub przynajmniej mocno ją ograniczyć. Dieta przy dializach powinna zawierać białko o wysokiej wartości biologicznej. Źródłem takiego białka są ryby, drób, mleko i przetwory mleczne oraz białko jaja kurzego. Dieta powinna być dostosowana do ogólnego stanu chorego, szczególnie przy towarzyszących niewydolności nerek chorobach serca i cukrzycy.

Zobacz film: Dlaczego tak ciężko dializuje się wcześniaki? Źródło: 36,6

Powikłania po dializie nerek

Powikłania dializy nerek dzieli się na infekcyjne i nieinfekcyjne. Do pierwszych powikłań może dojść już przy zakładaniu cewnika lub tworzeniu przetoki tętniczo-żylnej. Potencjalne zagrożenia to:

  • przerwanie naczynia krwionośnego,
  • zator naczyniowy,
  • zaburzenia akcji serca,
  • odma opłucnowa,
  • w dalszej perspektywie czasu również infekcja, zwężenie naczynia lub zakrzep.

Możliwe powikłania przy dializach to:

  • ból głowy,
  • spadek ciśnienia tętniczego krwi,
  • skurcze mięśni,
  • swędzenie skóry,
  • nudności i wymioty,
  • krwawienie z miejsca podłączenia drenu,
  • przy pierwszym podłączeniu do dializatora zdarza się ból w klatce piersiowej i plecach, niepokój, duszność – tzw. zespół pierwszego użycia.

Zobacz film: Operacja wycięcia nerki wraz z czopem żylnym. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
287
9
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?