Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czyrak odbytu - jak wygląda? Jak się go pozbyć?
menu
Polub nas na Facebooku

Czyrak odbytu - jak wygląda? Jak się go pozbyć?

Victor_69/getty images

Czyrak odbytu to zapalenie powstające w mieszkach włosowych i ich okolicach na skutek zakażenia bakteriami ropotwórczymi, głównie – gronkowcem złocistym. Najczęściej stosowane jest leczenie zachowawcze, ale w przebiegu choroby niekiedy niezbędna jest interwencja chirurgiczna.

Czyrak odbytu to uciążliwe dla pacjenta schorzenie, którego przyczyną jest infekcja. Na częstość zachorowań ma wpływ zachowanie odpowiedniego poziomu higieny okolic odbytu. By nie dopuścić do powstania kolejnych czyraków, ropnia lub nawet ropowicy, ważne jest wczesne rozpoczęcie leczenia.

Zobacz też:

Czym jest czyrak odbytu?

Na skórze okolic odbytu znajdują się liczne włosy, których mieszki stanowią dogodne miejsce do rozwoju infekcji. Najczęściej przyczyną są bakterie Gram-dodatnie, a przede wszystkim gronkowce. W zdecydowanej większości przypadków rozpoznawanym czynnikiem chorobotwórczym jest gronkowiec złocisty (w łacińskiej nomenklaturze mikrobiologicznej Staphylococcus aureus). Często spotykane w potocznym języku sformułowania typu „czyrak na odbycie” czy „w odbycie” sugerują, że powstaje on na błonie śluzowej końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Nie są to określenia prawidłowe – choroba dotyczy znajdującej się w pobliżu skóry owłosionej.

Namnażanie się bakterii jest ułatwione, gdyż mieszki włosowe to workowate przestrzenie o niewielkim, niemal zamkniętym ujściu. Dzięki temu panują tam warunki dogodne do rozwoju drobnoustrojów: ciepło, znaczna wilgotność, utrudniony odpływ zbierającej się w tych rejonach wydzieliny. Bakterie rozwijają się szybko, korzystając z pożywki, jaką stanowią dla nich zrogowaciałe komórki nabłonka oraz resztki mas kałowych, które często znajdują się na skórze w okolicy odbytu.

Kto narażony jest na powstawanie czyraków odbytu?

Rozwojowi sprzyja znaczne obciążenie skóry związane z długotrwałym siedzeniem (wzmagające rogowacenie i sprzyjające zamykaniu się ujść mieszków), powstawanie niewielkich otarć związanych z noszeniem ciasnej odzieży lub używaniem drażniącego tkanki papieru toaletowego, niewielkie stany zapalne tworzące się na skutek działania bakterii kałowych (głównie Escherichia coli).

Zwiększoną tendencję do powstawania czyraków odbytu mają osoby:

  • otyłe, którym trudniej dbać o higienę okolic intymnych;
  • chorujące na cukrzycę (podwyższony poziom glukozy we krwi pozwala bakteriom na łatwiejsze czerpanie substancji odżywczych z otoczenia);
  • będące nosicielami gronkowca oraz często zapadające na infekcje górnych dróg oddechowych,
  • z przewlekłymi schorzeniami skóry, szczególnie powodującymi jej stany zapalne czy przyspieszone rogowacenie.

Objawy czyraka odbytu

Pierwszymi objawami czyraka odbytu są najczęściej dolegliwości bólowe powstające przy dłuższym siedzeniu lub w trakcie oddawania stolca. Chory może wyczuwać guzkowate zgrubienie w okolicy odbytu, które przy dotyku (np. podczas korzystania z papieru toaletowego) jest bolesne. W przypadku bardziej zaawansowanej choroby ból miewa charakter tępy, stały lub pulsujący i może utrudniać siadanie.

W miejscu rozwoju infekcji pojawiają się też inne typowe objawy stanu zapalnego: obrzęk i zaczerwienienie. Skóra jest uwypuklona, napięta, silne czerwona, jej temperatura w porównaniu z otaczającymi tkankami jest podwyższona. W rozwiniętym stadium rozwoju czyraka oglądaniem stwierdza się centralne przejaśnienie, a w miejscu mieszka włosowego pojawia się ropny czop podobny do białawej krosty. Zmiana może osiągać znaczną wielkość, szczególnie w przypadku, gdy pacjent początkowo lekceważy objawy, a do lekarza zgłasza się, gdy utrudniają mu normalne funkcjonowanie albo chorobie towarzyszy ogólne osłabienie lub napady gorączki.

W niektórych przypadkach czyraka odbytu dochodzi do samowyleczenia. Możliwe są dwa mechanizmy tego zjawiska. W pierwszym rozwój bakterii jest relatywnie powolny i siły odpornościowe organizmu są dostateczne, by zwalczyć infekcję. Miejscowy odczyn stopniowo zanika i objawy ustępują. W drugim przypadku do wyleczenia dochodzi dzięki otwarciu się czyraka i wylaniu się zalegającej w zamkniętej przestrzeni treści ropnej czy ropno-krwistej. Takie spontaniczne oczyszczenie się chorego miejsca z dużej ilości mas zapalnych i bakterii pozwala organizmowi na opanowanie procesu chorobowego i na wygojenie rany.

Powikłania czyraka odbytu

Powikłaniami nieleczonych przypadków czyraka odbytu jest powstanie:

  • ropnia okołoodbytniczego,
  • ropowicy tkanek miękkich (rozlanego ropnego odczynu zapalnego),
  • przetoki odbytniczej,
  • zbliznowaceń powodujących dolegliwości bólowe i utrudniających wypróżnienie.

Leczenie czyraka odbytu

Czyrak odbytu może być leczony ogólnie antybiotykami, ale podstawowe znaczenie ma terapia miejscowa: nasiadówki poprawiające krążenie i zmniejszające odczyn zapalny, stosowanie maści antybiotykowych i działających objawowo, zapewnienie odpowiedniej higieny i odciążenie chorej okolicy. Jeśli dojdzie do powstania powikłań takich jak ropień czy przetoka okołoodbytnicza, niezbędne może być wykonanie zabiegu chirurgicznego.

Zobacz film: Czym jest czyrak?

źródło: 36,6

Bibliografia:

1. P. Otto, T. Schiedeck, R. Winkler, Proktologia praktyczna, red. pol. A. Dziki, tł. P. Żukrowski, Wrocław 2013.

2. W. Noszczyk, Chirurgia, t. I, Warszawa 2019.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
80
6
Polecamy
Co to jest rzeżączka?
Jak ją zdiagnozować i wyleczyć?
Co to jest rzeżączka? Jak ją zdiagnozować i wyleczyć? Dzień Dobry TVN
Opryszczka na penisie - przyczyny i leczenie.
Czy ta zmiana skórna jest groźna?
Opryszczka na penisie - przyczyny i leczenie. Czy ta zmiana skórna jest groźna? Dzień Dobry TVN
Róża – leczenie farmakologiczne i niekonwencjonalne
Róża – leczenie farmakologiczne i niekonwencjonalne TVN zdrowie
Kliniczne objawy róży – jak je najłatwiej rozpoznać?
Kliniczne objawy róży – jak je najłatwiej rozpoznać? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Suszone morele – pyszna przekąska na zdrowe serce, kości i żołądek. Dlaczego warto je jeść po chorobie?
Suszone morele – pyszna przekąska na zdrowe serce, kości i żołądek. Dlaczego warto je jeść po chorobie?
Atrofia jąder - czym jest? Jakie są przyczyny?
Atrofia jąder - czym jest? Jakie są przyczyny?
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?
Niskorosłość - jakie są przyczyny? Jak wygląda leczenie?
Niskorosłość - jakie są przyczyny? Jak wygląda leczenie?
Szczepionka na COVID-19 od Pfizera różni się od wielu szczepionek. Co zawiera? Kiedy będzie dostępna w Polsce?
Szczepionka na COVID-19 od Pfizera różni się od wielu szczepionek. Co zawiera? Kiedy będzie dostępna w Polsce?
Co to jest bikram joga? Jakie korzyści płyną z uprawiania tzw. gorącej jogi?
Co to jest bikram joga? Jakie korzyści płyną z uprawiania tzw. gorącej jogi?