Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym są tryptany? Działanie, skutki uboczne, przeciwwskazania
menu
Polub nas na Facebooku

Czym są tryptany? Działanie, skutki uboczne, przeciwwskazania

Kobieta, która bierze leki

Fot: RunPhoto / gettyimages.com

Migrena jest powszechnie występującym schorzeniem, dotykającym coraz większej części populacji, w tym głównie kobiet. Przy jej leczeniu coraz częściej wykorzystuje się tryptany.

Istnieje wiele teorii na temat możliwych mechanizmów powstawania ataków migrenowych. Mówi się, chociażby, o skłonnościach genetycznych i nadreaktywności naczyniowej. Pod wpływem nadmiernego kurczenia się naczyń dochodzi do pojawienia się objawów przedmigrenowych, czyli tzw. aury. Wpływ na to może mieć również zaburzenie procesu wydzielania jednego z neuroprzekaźników – serotoniny. Od kiedy na rynku pojawiły się tryptany, życie osób z migreną uległo znacznej poprawie.

Czym są tryptany i jak działają?

Tryptany to grupa związków chemicznych mających w swojej strukturze aminy. Zostały wprowadzone na polski rynek farmaceutyczny w 1993 roku. Tryptany to leki, będące agonistami receptorów serotoniny. Powodują obkurczanie się naczyń znajdujących się nie tylko w mózgu, ale i w naczyniach wieńcowych, krążeniu płucnym i systemowym. Ponadto związki te wpływają na hamowanie przewodnictwa nerwowego w nerwie trójdzielnym, którego funkcją jest przekazanie bodźców bólowych i czuciowych z oka i oczodołu. W konsekwencji tryptany zmniejszają objawy towarzyszące migrenie, w tym nadwrażliwość na światło. Leki są wydawane wyłącznie z przepisu lekarza.

Rodzaje tryptanów

Obecnie do leczenia migreny wykorzystuje się kilka rodzajów tryptanów, w tym:

  • Sumatryptan – pierwszy lek z grupy tryptanów wprowadzony w Polsce. Dostępny jest pod wieloma postaciami, w tym tabletek powlekanych, czopków, ampułek do strzykawek, a nawet aerozolu do nosa. Daje podobne efekty jak stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, przy czym w mniejszych dawkach. Sumatryptan jest wybiórczym agonistą receptorów 5-HT1D i 5-HT1B, których pobudzenie związane jest ze spadkiem aktywności cyklazy adenylowej. Lek pozostaje bez wpływu na mózgowy przepływ krwi.
  • Eletryptan – pobudza te same receptory co sumatryptan, a także wykazuje niewielkie powinowactwo do receptorów 5-HT1F. Zalecany jest pacjentom z migrenowym bólem głowy z aurą lub bez niej. Łagodzi również symptomy towarzyszące, w tym nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięki. Warto jednak pamiętać, że tryptany przyjmuje się na wczesnym etapie, tuż przed pojawieniem się aury. Zażycie specyfiku w czasie aury lub bezpośrednio podczas ataku migrenowego znacznie zmniejsza jego skuteczność. Pierwsze efekty działania występują po 30–60 minutach. Połowiczny czas trwania eletryptanu to 4 godziny.
  • Frowatryptan – optymalnie podawany jest w dawce 2,5 mg lub większej. Należy jednak zaznaczyć, że im wyższa jest dawka, tym zachodzi większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych leku.
  • Almotryptan – lek działa na układ trójdzielno-naczyniowy i hamuje procesy zapalne poprzez blokowanie ucieczki białek osocza poza obszar naczyniowy opony twardej. Łagodzi zarówno ból, jak i symptomy towarzyszące przebiegowi migreny. Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, a efekty jego działania obserwuje się po 1–3 godzinach.

Rodzaj tryptanu dobiera się do pacjenta, w zależności od jego potrzeb.

Skutki uboczne tryptanów

Przyjmowanie jakichkolwiek tryptanów może wiązać się z występowaniem skutków ubocznych, jednakże w większości przypadków leki są dobrze tolerowane. Pacjent po ich spożyciu może doświadczać nudności, zawrotów głowy, ucisku w klatce piersiowej, zaburzeń czucia temperatury (uderzeń ciepła), wzrostu ciśnienia tętniczego i rumienia na twarzy. Tryptany mogą również skutkować parastezjami i niedoczulicą. Istnieje ryzyko związane z przewlekłym przyjmowaniem tych leków. Gdy przez co najmniej 3 miesiące są zażywane dłużej niż 10 dni w miesiącu, może dojść do wykształcenia się bólów głowy z nadużycia. Tryptany mogą powodować uzależnienia. Tak jak w przypadku większości leków przyjmowanych na migrenę, nie wolno ich łączyć z alkoholem.

Przedstawione objawy nie stanowią zagrożenia dla zdrowia i szybko mijają. W przypadku długo utrzymujących się skutków ubocznych o dużym nasileniu należy skonsultować się z lekarzem.

Przeciwwskazania do stosowania tryptanów

Tryptany są dziś złotym standardem w leczeniu epizodów migrenowych u osób dorosłych. Ze względu na mechanizm ich działania (naczyniowy) nie mogą być stosowane przez pacjentów z ciężką postacią nadciśnienia tętniczego, chorobami naczyń obwodowych, chorobą niedokrwienną serca, dławicą Prinzmetala oraz ciężką postacią niewydolności wątroby. Co więcej, nie rekomenduje się przyjmowania tych leków osobom po przebytym zawale serca i udarze mózgu. Z dużą ostrożnością należy także podchodzić do podawania tryptanów w migrenie połowoczoporaźnej.

Zobacz wideo: Jak rozpoznać ból migrenowy?

Dzień Dobry TVN

Bibliografia:

1. J.J. Rożniecki. Rola tryptanów w leczeniu napadów migreny. Przewodnik Lekarza 2008; 4: 78–82.

2. K. Jastrzębski. Tryptany w migrenowych bólach głowy – bilans korzyści i ryzyka. Aktualności Neurologiczne 2017, 17 (2), p. 104–114.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
87
6
Polecamy
Zespół serotoninowy - występowanie, objawy i postępowanie lecznicze
Zespół serotoninowy - występowanie, objawy i postępowanie lecznicze Dzień Dobry TVN
Jak działają antydepresanty?
Skutki uboczne leków
Jak działają antydepresanty? Skutki uboczne leków Dzień Dobry TVN
Jak prawidłowo rozpoznać objawy migreny?
Jak sobie pomóc?
Jak prawidłowo rozpoznać objawy migreny? Jak sobie pomóc? TVN zdrowie
O czym świadczy ból głowy w skroniach?
Jak się leczy tę przypadłość?
O czym świadczy ból głowy w skroniach? Jak się leczy tę przypadłość? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Grillowane mięso może szkodzić sercu
Grillowane mięso może szkodzić sercu
Niebieska herbata oolong – jakie ma właściwości?
Niebieska herbata oolong – jakie ma właściwości?
O czym świadczy spuchnięte oko u dziecka? Leczenie i domowe sposoby na opuchnięte powieki
O czym świadczy spuchnięte oko u dziecka? Leczenie i domowe sposoby na opuchnięte powieki
Skąd ten szum w uszach? Przyczyną może być stres i hałas, ale też poważna choroba
Skąd ten szum w uszach? Przyczyną może być stres i hałas, ale też poważna choroba
Łagodzi ból menstruacyjny i wspomaga trawienie. Leczniczy automasaż brzucha
Łagodzi ból menstruacyjny i wspomaga trawienie. Leczniczy automasaż brzucha
Zapalenie jajnika – jakie są jego przyczyny? Leczenie zapalenia przydatków
Zapalenie jajnika – jakie są jego przyczyny? Leczenie zapalenia przydatków