Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym jest zespół Browna-Séquarda? Objawy i leczenie zespołu poprzecznego uszkodzenia połowy rdzenia

Czym jest zespół Browna-Séquarda? Objawy i leczenie zespołu poprzecznego uszkodzenia połowy rdzenia

Model kręgosłupa

Fot: undefined undefined / gettyimages.com

Zespół Browna-Séquarda to zespół neurologiczny wywołany połowiczym uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Typowe jest dla niego zaburzenie czucia głębokiego i porażenie mięśni po stronie uszkodzonych korzeni nerwowych, zaś po stronie przeciwnej – zaburzenie czucia temperatury i bólu.

Zespół Browna-Séquarda alternatywnie nazywany bywa zespołem poprzecznego uszkodzenia połowy rdzenia. Choroba opisana została po raz pierwszy w 1850 r. przez neurologa francuskiego pochodzenia – Charlesa-Édouarda Browna-Séquarda. Jej objawy występują w zakresie i poniżej obszaru ciała unerwionego przez uszkodzone korzenie nerwowe. Zespół Browna-Séquarda powstać może w wyniku tępych urazów rdzenia kręgowego, ucisku wywieranego przez guzy czy jako konsekwencja stwardnienia rozsianego.

Czym jest zespół Browna-Séquarda?

Zespół Browna-Séquarda (z ang. ang. Brown-Séquard syndrome) w nomenklaturze medycznej określany jest też jako hemiplegia Browna-Séquarda (z ang. Brown-Séquard’s hemiplegia) lub paraliż Browna-Séquarda (z ang. Brown-Séquard’s paralysis). To zespół neurologiczny, który spowodowany jest poprzecznym, jednostronnym uszkodzeniem połowy rdzenia kręgowego (z łac. Medulla spinalis), czyli elementu wchodzącego w skład ośrodkowego układu nerwowego, który odpowiada za przewodzenie impulsów nerwowych między układem obwodowym a mózgowiem.

Wśród możliwych przyczyn powstania zespołu Browna-Séquarda wymienia się: stwardnienie rozsiane, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzy rdzenia uciskające go. Czynnikiem sprawczym bywają urazy kręgosłupa (zwłaszcza urazy ostre z użyciem noża lub po postrzale) i boczne przemieszczenie krążka międzykręgowego. Choroba zaliczana jest do grupy zespołów objawowych w uszkodzeniu rdzenia kręgowego, do której należą też zespół poprzecznego uszkodzenia rdzenia, zespół sznurów tylnych, zespół stożka rdzeniowego.

Klasyfikacja zespołu Browna-Séquarda

W Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 (z ang. International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) zespół Browna-Séquarda zaliczony został do grupy G, czyli Choroby układu nerwowego, kategorii 83, czyli Inne zespoły porażenne i podkategorii 8, czyli Inne określone zespoły porażenne. W związku z tym należy go szukać pod numerem G83.8.

Zespół Browna-Séquarda – objawy

W połowicznym uszkodzeniu rdzenia kręgowego na obraz kliniczny składają się dwa aspekty – po stronie uszkodzenia i po przeciwnej stronie niż uszkodzenie. Objawy w zespole Browna-Séquarda stanowią:

  • zaburzenie odczuwania temperatury i bólu przeciwstronnie i poniżej miejsca uszkodzenia korzeni nerwów, co wywołane jest uszkodzeniem drogi rdzeniowo-wzgórzowej (odpowiada za prowadzenie wrażeń dotyku, bólu, temperatury do wzgórza od zwojów nerwów rdzeniowych),
  • obwodowy niedowład mięśni w obrębie unerwianym przez uszkodzone korzenie nerwów,
  • tożstronne zniesienie czucia głębokiego, tzw. propriocepcji, czyli zmysłu orientacji ułożenia części własnego ciała, wibracji, czucia rodzaju dotyku, jak i odróżniania kilku dotykanych jednocześnie punktów poniżej miejsca uszkodzenia korzeni nerwów, za co odpowiada uszkodzenie pęczka smukłego i klinowatego (pęczki włókien nerwowych znajdujące się w grzbietowej części rdzenia kręgowego w sznurach tylnych),
  • przejściowa przeczulica na bodźce dotykowe oraz zaburzenia wegetatywne w postaci poszerzonych naczyń skórnych, zaczerwienienia skóry, braku pocenia się po stronie uszkodzenia,
  • tożstronny niedowład piramidowy poniżej miejsca uszkodzenia, za co odpowiada uszkodzenie górnego neuronu ruchowego wchodzącego w skład drogi korowo-rdzeniowej (część układu nerwowego, która kontroluje ruchy dowolne i postawę ciała). Niedowład piramidowy charakteryzuje się głównie: porażeniem i wzmożonym napięciem mięśni, osłabieniem siły mięśniowej i odruchów skórnych, konusami (mimowolne skurcze włókien mięśniowych spowodowane nagłym rozciąganiem mięśnia), odruchami patologicznymi Babińskiego (odruchowe wyprostowanie palucha ze zgięciem grzbietowym podczas drażnienia skóry boczno-dolnej powierzchni stopy) i Rossolimo (podeszwowe zgięcie palców stopy w odpowiedzi na szybkie ich uderzenie).

Patogeneza zespołu Browna-Séquarda

Proces chorobowy rozpoczyna się w strukturach otaczających rdzeń kręgowy. Na początkowym etapie następuje porażenie korzenia rdzeniowego na danej wysokości, po czym dochodzi do uszkodzenia dróg piramidowych, drogi rdzeniowo-wzgórzowej, drogi sznurów tylnych. W konsekwencji tych zmian następuje połowiczne przerwanie rdzenia kręgowego. W miarę postępowania zespołu proces chorobowy może przejść na przeciwną stronę rdzenia i dojść do całkowitej poprzecznej przerwy rdzenia.

Jak zbudowany jest układ kostny? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Budowa i funkcje układu kostnego. Źródło: 36,6.

Na czym polega leczenie zespołu Browna-Séquarda?

W większości przypadków rokowania w zespole Browna-Séquarda są dość dobre. Podstawę postępowania terapeutycznego stanowi systematyczna rehabilitacja, dostosowana do indywidualnych potrzeb i aktualnej kondycji zdrowotnej. W tym celu konieczne jest przeprowadzenie m.in.:

  • oceny zaburzeń czucia temperatury, bólu, dotyku,
  • oceny siły mięśniowej,
  • badania palpacyjnego kręgosłupa,
  • oceny odruchów powierzchownych i głębokich.

Na początku realizowany jest tzw. profilaktyczny okres rehabilitacji, którego celem nadrzędnym jest zapobieganie powstawaniu przykurczy, odleżyn, zaników mięśniowych, obrzęków. Stosowane są wówczas ćwiczenia efektywnego kaszlu i oddechowe oraz pozycje przeciwodleżynowe. W wielu przypadkach początkowo ma miejsce wyłącznie rehabilitacja bierna ze względu na wysoki stopień zmian chorobowych, które uniemożliwiają samodzielne – aktywne ćwiczenie. Drugi etap rehabilitacji to tzw. dalsze usprawnianie, gdzie stawia się na pionizację i uruchomienie chorego. Podejmowane są nadal ćwiczenia ogólnousprawniające. Niezwykle istotny element terapii to edukacja chorego w zakresie samoobsługi.

Bibliografia:

1. Kozubski W., Liberski P.P., Neurologia. Podręcznik dla studentów medycyny, Warszawa, PZWL, 2006.

2. Gaździk T.S., Bielecki T., Ortopedia i traumatologia. T. 1, Warszawa, PZWL, 2008.

3. Berny W., Jarmundowicz W., Rutowski R., Neurotraumatologia, Wrocław, Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, 2009.

4. Ptaszyńska-Sarosiek I., Niemcunowicz-Janica A., Janica J., Urazy kręgosłupa z uszkodzeniem rdzenia kręgowego – poglądy reprezentowane przez neurologów, „Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii”, 2007, LVII(3), s. 294-297.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Polecamy
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym?
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym? Dzień Dobry TVN
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia?
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia? Dzień Dobry TVN
Rdzeń kręgowy – anatomia, uszkodzenia i choroby
Rdzeń kręgowy – anatomia, uszkodzenia i choroby TVN zdrowie
Czym jest torbiel Tarlova? Objawy, przyczyny, sposoby leczenia torbieli Tarlova
Czym jest torbiel Tarlova? Objawy, przyczyny, sposoby leczenia torbieli Tarlova TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?