Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym jest wyściółczak i jak się objawia? Rokowania oraz leczenie
menu
Polub nas na Facebooku

Czym jest wyściółczak i jak się objawia? Rokowania oraz leczenie

Komórki nerwowe.

Fot. PASIEKA / Getty Images

Wyściółczak to nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, który pochodzi z tkanki wyściełającej komory mózgu oraz kanał środkowy rdzenia kręgowego. Jest guzem rzadkim, a jego występowanie można zaobserwować zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.

Przyczyna powstawania wyściółczaka nie jest znana. Choroba ma zwykle charakter łagodny, choć zdarzają się również przypadki złośliwe. Lokalizacja guza zależy od wieku chorego – u dzieci częstszy jest wyściółczak mózgu, a u dorosłych wyściółczak rdzenia kręgowego.

Co to jest wyściółczak?

Wyściółczak (ependymoma) to nowotwór wywodzący się z tkanki glejowej pełniącej funkcję ochronną tkanki mózgowej, a dokładniej z tkanki wyściełającej komory mózgu i kanał środkowy rdzenia kręgowego. Guz ten częściej występuje u dzieci i młodzieży niż u dorosłych, u których stwierdzany jest bardzo rzadko. W zależności od wieku nowotwór lokalizuje się w różnych obszarach ośrodkowego układu nerwowego. U najmłodszych 90% przypadków to wyściółczaki mózgu, natomiast u dorosłych częstszą lokalizacją jest rdzeń kręgowy.

Wyściółczak jest miękkim, dobrze odgraniczonym guzem o czerwonej lub szarej barwie, który może zawierać torbiele oraz zwapnienia. Przyczyna jego powstania nie jest znana, wydaje się jednak, że czynniki środowiskowe nie mają większego znaczenia w rozwoju choroby.

Obecnie najczęściej występującą klasyfikacją wyściółczaka w literaturze jest klasyfikacja WHO. Dzieli ona nowotwór na trzy typy:

  • Śluzakowobrodawczakowaty i podwyściółczak – najłagodniejsze,
  • Właściwy wyściółczak – najczęstszy,
  • Wyściółczak anaplastyczny – najbardziej złośliwy, ma tendencję do szybkiego wzrastania.

Złośliwość nowotworu określana jest w stopniach. Pierwszy stopień jest zmianą najłagodniejszą, a trzeci – najgroźniejszą. Do nowotworów stopnia trzeciego zalicza się wyściółczaka anaplastycznego.

Zobaczcie, jakie funkcje pełni układ nerwowy:

Zobacz film: Budowa i funkcje układu nerwowego. Źródło: 36,6

Objawy wyściółczaka

Dolegliwości świadczące o obecności wyściółczaka są związane z miejscem jego występowania oraz wielkością. Inne będą objawy w przypadku masy patologicznej zlokalizowanej wewnątrzczaszkowo, a inne dla masy zlokalizowanej wewnątrzrdzeniowo. Na ich podstawie nie można różnicować wyściółczaka z innymi nowotworami ośrodkowego układu nerwowego.

U noworodków pierwszym zauważalnym symptomem może być powiększenie obwodu głowy. Wyściółczak zlokalizowany wewnątrzczaszkowo może doprowadzić do zamknięcia się układu komorowego i utrudniać przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego. Objawia się to powstaniem wodogłowia oraz wzrostem ciśnienia śródczaszkowego. Chory może odczuwać uporczywe bóle głowy nasilające się w godzinach porannych, pojawiają się też wymioty, nudności oraz patologiczna senność. Objawy neurologiczne – napady padaczkowe – świadczą zwykle o późnym stadium nowotworu.

Wyściółczak rdzenia kręgowego często objawia się bólami szyi, jeśli rośnie w jego górnej części. Obecność guza w dolnym odcinku wywołuje bolesność nóg i pleców. Może być na tyle silna, że wybudza osobę chorą ze snu. Pojawiają się dolegliwości związane z oddawaniem moczu. Co więcej, w zależności od lokalizacji wyściółczaka w kręgosłupie pojawia się mrowienie, uczucie cierpnięcia, osłabienie kończyn dolnych lub górnych. W późniejszych stadiach może nawet dojść do porażeń. Chory może też skarżyć się na uczucie przewlekłego zmęczenia, spadek apetytu oraz masy ciała.

Wyściółczak – rokowania i leczenie

Obecność guza jest zwykle wykrywana za pomocą badań obrazowych mózgowia, jednak lekarz może postawić ostateczne rozpoznanie dopiero po badaniu patomorfologicznym materiału uzyskanego podczas biopsji lub operacji chirurgicznej. Przeżywalność w większości przypadków po diagnozie jest zwykle wieloletnia. Rokowanie wyściółczaka mózgu oraz rdzenia kręgowego jest tym lepsze, im wcześniej wykryty został guz, zależy również od jego budowy tkankowej, stopnia złośliwości, lokalizacji i wielkości.

O pierwszym stopniu złośliwości wyściółczaka mówi się, gdy nowotwór nie nawraca po całkowitym wycięciu. Wyściółczak drugiego i trzeciego stopnia oprócz zabiegu chirurgicznego wymaga dodatkowego leczenia i ma większe prawdopodobieństwo nawrotów. W terapii uzupełniającej wykorzystuje się głównie radioterapię oraz chemioterapię, w zależności od stanu klinicznego chorego, jego wieku, stopnia zaawansowania i złośliwości nowotworu.

W przypadku guza, który nie nadaje się do przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego, wykorzystuje się jedynie leczenie zachowawcze.

Przerzuty wyściółczaka dokonują się jedynie w około 10–15% drogą płynu mózgowo-rdzeniowego. Komórki nowotworowe mogą w takim przypadku przenosić się w inne miejsca wzdłuż kanału środkowego rdzenia kręgowego lub rzadziej w innych rejonach mózgowia, co wykryć można przy pomocy badania cytologicznego płynu. Wyściółczak prawie nigdy nie daje przerzutów poza obszarem centralnego układu nerwowego.

Bibliografia:

1. Vinay K. Robbins, Patologia, Edra Urban and Partner, wyd. II, Warszawa 2018.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
67
5
Polecamy
Ginekomastia = zabieg?
Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii?
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii? Dzień Dobry TVN
Glejak u dzieci – objawy, rokowanie i sposoby leczenia
Glejak u dzieci – objawy, rokowanie i sposoby leczenia TVN zdrowie
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego.
Jak leczyć chorobę?
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego. Jak leczyć chorobę? Dzień Dobry TVN
Oponiak kręgosłupa – objawy, leczenie operacyjne i rekonwalescencja
Oponiak kręgosłupa – objawy, leczenie operacyjne i rekonwalescencja TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.
Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.