Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym jest test ROMA? Interpretacja wyników i wskazania do badania

Czym jest test ROMA? Interpretacja wyników i wskazania do badania

Zainteresował Cię ten artykuł?
Jajniki

Fot: Nerthuz / gettyimages.com

Test ROMA to algorytm służący do określenia stopnia prawdopodobieństwa, że wykryty guz przydatków jest złośliwym nabłonkowym nowotworem jajnika. Badanie opiera się na oznaczeniu dwóch markerów – CA 125 i HE4. Skojarzone oznaczenie HE4 i Ca 125 posiada parametry diagnostyczne lepsze niż oba wyniki interpretowane pojedynczo.

Test ROMA szacuje prawdopodobieństwo zachorowania na raka jajnika na podstawie oznaczenia stężeń markerów Ca 125 i HE4 oraz po uwzględnieniu statusu menopauzalnego pacjentki. Dla kobiet przed menopauzą wynik testu poniżej 11,4% oznacza niskie ryzyko wystąpienia raka jajnika, natomiast u kobiet po menopauzie pożądany jest wynik mniejszy niż 29,9%. W przypadku uzyskania wyższych wartości test ROMA nie wystarczy, aby stwierdzić raka. Jego wyniki należy rozpatrywać w powiązaniu z innymi badaniami diagnostycznymi.

Czym jest test ROMA?

Test ROMA to akronim pochodzący z języka angielskiego (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm). Jest to nowe i niezwykle skuteczne narzędzie pozwalające na różnicowanie zmian zlokalizowanych na kobiecych jajnikach. Odpowiednie opracowanie wyników testu ROMA, oprócz tego, że określa prawdopodobieństwo złośliwego charakteru wykrytej zmiany, pozwala na wybór odpowiedniej procedury leczniczej i szybkie podjęcie optymalnego postępowania terapeutycznego. Jest to szczególnie ważne, gdyż rak jajnika jest najczęstszą przyczyną zgonów kobiet z patologią narządu rodnego.

Zobacz film: Na czym polega test ROMA? Źródło: 36,6.

Test ROMA – HE4 i Ca 125

Procedura ta polega na połączeniu kilku do tej pory stosowanych metod w jedną spójną metodę. ROMA test obejmuje:

  • oznaczenie stężenia markera Ca 125,
  • oznaczenie stężenia markera HE4 – czwarta podfrakcja ludzkiego białka komórek najądrza,
  • analizę statystyczną, którą przeprowadza się przy użyciu specjalnie opracowanych matematycznych algorytmów.

Do niedawna, aby określić, czy w organizmie toczy się stan nowotworowy związany z jajnikiem, stosowane było tylko badanie markera nowotworowego Ca 125 (ang. carcinoma antygen 125). Niestety jego ilość wzrastała we krwi także w sytuacji rozwoju stanu nowotworowego związanego z innymi narządami rodnymi. Stąd też wyniki tego badania nie dawały jasnej odpowiedzi. Wraz z postępującym rozwojem medycyny stwierdzono istnienie drugiego markera nowotworowego jajnika, jakim jest HE4 (ang. human epidermal protein 4), który jest wykrywany znacznie wcześniej niż Ca 125. Pomaga zdiagnozować chorobę nawet w I i II stadium rozwoju. Dopiero uwzględnienie wartości obu markerów badanych przez ROMA pozwala na dokonanie dokładnej diagnostyki różnicowej. Dodatkowo ich jednoczesna analiza zwiększa czułość i swoistość testu, które wynoszą odpowiednio 93,8% i 75%.

Charakterystyka badania ROMA

Badanie ROMA przeprowadza się głównie przy użyciu technologii elektrochemiluminescencji, czyli ECLIA. Materiałem do badań jest krew żylna, pobrana najczęściej z żyły łokciowej. Krew powinno się pobrać w godzinach porannych (najlepiej między 7 a 9). Czas oczekiwania na wynik testu ROMA wynosi zazwyczaj tylko jeden dzień. Koszt badania to średnio 120 zł. Przed poddaniem się testowi ROMA nie jest konieczne żadne przygotowanie do badania. Nie jest wymagane, aby kobieta była na czczo. Latem na 30 minut wcześniej wskazane jest wypicie szklanki wody.

Zobacz film: Rak jajnika - jak z nim walczyć? Źródło: 36,6.

Przeciwwskazania i wskazania do testu ROMA

Przeciwwskazania do badania ROMA stanowią przede wszystkim:

  • wiek poniżej 18 lat,
  • wcześniejsza terapia nowotworu,
  • stosowanie chemioterapii.

Z kolei badanie powinno zostać przeprowadzone w przypadku:

  • nieustępujących, niepokojących objawów umiejscowionych w okolicy podbrzusza, takich jak: wzdęcia, zaparcia, ból i uczucie pełności oraz ogólne zmęczenie, złe samopoczucie, osłabienie i utrata apetytu;
  • bolesnego parcia na pęcherz, uczucia ucisku w podbrzuszu, bólu przy oddawaniu moczu w połączeniu z bólem podbrzusza i krwawienia z pochwy;
  • wykrycia zmiany w miednicy mniejszej, szczególnie jeśli jej struktura jest nieokreślona, podejrzana nowotworowo;
  • planowania leczenia chirurgicznego wykrytej zmiany i przed kwalifikacją do leczenia onkologicznego.

Test ROMA – interpretacja wyników

Wynik testu ROMA wyrażony jest w wartościach procentowych, a przy jego interpretacji należy uwzględnić metodę oznaczenia markerów i rodzaj użytego aparatu do badania. Prawdopodobieństwo rozwoju złośliwego nowotworu jajnika określa się osobno dla kobiet przed menopauzą i po niej. Wartości oparte na oznaczeniach w analizatorach Cobas w pierwszym przypadku większe od 11,4% wskazują na wysokie ryzyko raka jajnika. Z kolei wśród kobiet w wieku pomenopauzalnym wynik powyżej 29,9% sugeruje wzmożone ryzyko raka jajnika. U kobiet z rozpoznaną chorobą wysokie stężenia CA 125 i HE4 w surowicy krwi oraz wysokie wartości algorytmu ROMA wskazują na złośliwy charakter guza. Wyniki badań ROMA należy bezwzględnie omówić z lekarzem, który powinien zlecić uzupełnienie algorytmu ROMA o inne badania, zwłaszcza USG, w celu uzyskania pewnej diagnozy.

Bibliografia:

1. Li A.J., Nowe markery biologiczne w raku jajnika. Przydatność OVA1 i ROMA w ustalaniu rozpoznania, "Ginekologia po Dyplomie”, 2012, 4(80), s. 14-19.

2. Janas Ł., Głowacka E., Wilczyński J. i wsp., Ocena użyteczności oznaczeń białka HE4 i algorytmu ROMA w przedoperacyjnej diagnostyce guzów przydatków, „Ginekologia Polska”, 2015, 3, s. 193-197.

3. Gumółka I.A., Przydatność oznaczeń surowiczego stężenia CA 125 i HE4 w diagnostyce raka jajnika, „Annales Academiae Medicae Stetinensis”, 2015, 69, s. 138–149.

Zobacz film: Budowa i funkcje żeńskiego układu rozrodczego. Źródło: 36,6.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
23
1
Więcej na temat
Chłoniaki - objawy, rozpoznawanie i rodzaje, leczenie
Chłoniaki - objawy, rozpoznawanie i rodzaje, leczenie
Nerwiak Mortona – jakie są objawy choroby? Jak się ją leczy?
Nerwiak Mortona – jakie są objawy choroby? Jak się ją leczy?
Wczesne objawy raka jelita grubego -  rozpoznawanie i rozwój choroby
Wczesne objawy raka jelita grubego -  rozpoznawanie i rozwój choroby
Przerzuty raka trzustki do wątroby i płuc – leczenie powikłań
Przerzuty raka trzustki do wątroby i płuc – leczenie powikłań
Komentarze (0)
Nie przegap
Kolejny sezon programu 36,6°C! Zobacz jakie tematy zostaną poruszone w kolejnych odcinkach
Kolejny sezon programu 36,6°C! Zobacz jakie tematy zostaną poruszone w kolejnych odcinkach
Owsiki u dorosłych – przyczyny i objawy owsików u dorosłych
Owsiki u dorosłych – przyczyny i objawy owsików u dorosłych
Andrzej Michalik udowadnia, że cukrzyca nie oznacza rezygnacji z marzeń!
Andrzej Michalik udowadnia, że cukrzyca nie oznacza rezygnacji z marzeń!
Jak szybko rosną włosy? Sposób na szybko rosnące włosy
Jak szybko rosną włosy? Sposób na szybko rosnące włosy
Żylaki - miejsca powstawania, rodzaje, objawy, leczenie
Żylaki - miejsca powstawania, rodzaje, objawy, leczenie
Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej
Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej