Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym jest mutyzm wybiórczy? Jak pomóc dziecku z tym zaburzeniem?
menu
Polub nas na Facebooku

Czym jest mutyzm wybiórczy? Jak pomóc dziecku z tym zaburzeniem?

Dziecko u logopedy. Nauka mowy, wady wymowy.

Fot. Mordolff / Getty Images

Mutyzm wybiórczy to schorzenie, które charakteryzuje się całkowitym brakiem mowy w pewnych sytuacjach, zwykle nowych i stresujących. Jest ono typowe dla wieku dziecięcego, częściej rozpoznaje się je u dziewczynek. Mutyzm wybiórczy związany jest z lękiem i zaburzeniami emocjonalnymi.

Zaburzenia lękowe są jednymi z najbardziej rozpowszechnionych problemów psychicznych i mogą dotyczyć zarówno dorosłych, jak i dzieci. Częściej rozpoznaje się je u kobiet. Ich przyczyną są czynniki genetyczne, osobowościowe i rozwojowe. Poza objawami psychicznymi często pojawiają się dolegliwości somatyczne. Jednym z przejawów zaburzeń lękowych jest mutyzm wybiórczy. Spotyka się go zwykle u dzieci między 2 a 5 rokiem życia.

Co to jest mutyzm wybiórczy?

Mutyzm wybiórczy jest zaburzeniem na tle psychicznym polegającym na całkowitym braku mowy w wybranych sytuacjach lub podczas obecności konkretnych osób. Oznacza to, że dana osoba w pewnych okolicznościach mówi poprawnie, bez żadnego problemu i w stopniu odpowiednim dla swojego wieku, a w innych milczy i nie przejawia żadnej chęci komunikacji. Często zdarza się, że w domu dzieci są bardzo aktywne i dużo mówią, a w szkole lub w obecności obcych przestają mówić całkowicie.

Mutyzm wybiórczy jest jednym z rodzajów mutyzmu funkcjonalnego, który wiąże się z istnieniem niekorzystnych czynników psychicznych i środowiskowych. W tej grupie wyróżnia się także mutyzm całkowity (osoba nie mówi w ogóle, niezależnie od okoliczności) oraz sytuacyjny (osoba nie mówi w momentach stresujących). Mutyzm wybiórczy rozpoznaje się u 7 na 1000 dzieci. Najwięcej przypadków dotyczy dziewczynek między 2 a 5 rokiem życia.

Jak wspierać chorego? Zobaczcie sami:

Zobacz film: Jak wspierać chorego? Źródło: 36,6

Objawy mutyzmu wybiórczego

Objawy mutyzmu wybiórczego to całkowity brak mowy w konkretnych sytuacjach lub w kontakcie z wybranymi osobami, a także niechęć do podjęcia jakiejkolwiek interakcji. Zdarza się, że dziecko może zareagować ucieczką, płaczem lub agresją na próbę nawiązania z nim kontaktu. Osoba z mutyzmem wybiórczym trzyma wyraźny dystans wobec otoczenia, unika kontaktu wzrokowego, potrafi zastygnąć nieruchomo w nienaturalnej pozie. Czasem dziecko zaczyna zachowywać się nerwowo – obgryza paznokcie, poprawia włosy, skubie lub szarpie ubranie.

Charakterystycznym objawem mutyzmu wybiórczego jest to, że dziecko samo wybiera z kim i kiedy chce rozmawiać. Zwykle w domu komunikuje się swobodnie, jest wesołe, aktywne, a niekiedy nawet bardzo gadatliwe. Mutyzm wybiórczy pojawia się natomiast w szkole lub przedszkolu. Osoba nim dotknięta nie rozmawia z nauczycielami i rówieśnikami, a wywołana do odpowiedzi – milczy. Zaburzenie wpływa na wyniki w nauce, ponieważ nauczyciel może mieć trudności z oceną postępów. Dzieci z mutyzmem często nie komunikują swoich potrzeb i nie proszą o pomoc w sytuacji zagrożenia.

Aby stwierdzić mutyzm wybiórczy u dzieci, muszą zostać spełnione 4 kryteria:

  • objawy utrzymują się dłużej niż miesiąc,
  • dziecko w pełni rozumie mowę innych osób, poza szczególnymi sytuacjami komunikuje się bez problemu,
  • okoliczności, w których dziecko przestaje mówić, są powtarzalne, podobne do siebie i przewidywalne,
  • brak innych zaburzeń, np. wady słuchu.

Przyczyny mutyzmu wybiórczego

Przyczyny mutyzmu wybiórczego mają podłoże psychiczne. Są związane z odczuwaniem przez dziecko lęku, stresu, nieśmiałości lub niskiej samooceny oraz z silną potrzebą akceptacji. Zdarza się, że maluch przestaje się odzywać w obecności osób, które go skrytykowały, np. za wadę wymowy lub nieprawidłowe wypowiadanie słów. Uważa się, że tendencja do nadmiernego niepokoju i nadwrażliwości może mieć podłoże genetyczne. Przyczyną mutyzmu wybiórczego mogą być również nieprawidłowe wzorce społeczne: izolacja lub nakaz milczenia jako forma kary. Często lęk przed mówieniem wiąże się z nową sytuacją, np. rozpoczęciem nauki, zmianą środowiska lub wykluczeniem przez rówieśników. Dlatego mutyzm wybiórczy jest najczęściej spotykany w przedszkolu i szkole.

Mutyzm wybiórczy u nastolatków może być związany z zaniedbaniem i brakiem leczenia zaburzenia na wcześniejszych etapach rozwoju. U dziecka dochodzi do utrwalenia się milczenia w trudnych sytuacjach. Z tego powodu mogą pojawić się zauważalne trudności z nawiązywaniem kontaktów, utrzymaniem relacji społecznych, a także fobie, nasilone lęki i depresja.

Czy kiedykolwiek byłaś z dzieckiem u logopedy?

Zagłosuj, jeśli chcesz zobaczyć wyniki

Jak pomóc dziecku z mutyzmem wybiórczym?

Leczenie mutyzmu wybiórczego i terapia psychologiczna są wskazane w każdym przypadku, ponieważ nie jest to zaburzenie, z którego się wyrasta. Dziecko pod okiem wyszkolonego terapeuty powinno nauczyć się mierzyć ze swoim lękiem i jego przyczynami, poznać sposoby na rozładowanie stresu i napięcia emocjonalnego oraz wzmocnić wiarę w siebie i poczucie własnej wartości. Następnie stopniowo podejmowane są czynności kształtujące prawidłowe wzorce zachowań i rozwijające komunikację werbalną. Terapia mutyzmu wybiórczego może odnieść skutek, jeżeli najbliższe otoczenie wie, jak postępować z dzieckiem. Należy je wspierać, zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa i nie wywierać na nim presji.

Bibliografia:

1. J. Czapla, Ja się nie odzywam : problemy dziecka z mutyzmem wybiórczym, w: Czym jest mutyzm wybiórczy. Warunki diagnozy. Terapia dziecka z mutyzmem, Głos Pedagogiczny. - 2016, nr 77, s.17-19.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
54
6
Polecamy
Co zrobić, gdy bliska osoba przestaje mówić? Mutyzm selektywny - objawy i przyczyny mutyzmu dziecięcego i mutyzmu u dorosłych
Co zrobić, gdy bliska osoba przestaje mówić? Mutyzm selektywny - objawy i przyczyny mutyzmu dziecięcego i mutyzmu u dorosłych Dzień Dobry TVN
Co powoduje jąkanie i jak wyleczyć to zaburzenie?
Co powoduje jąkanie i jak wyleczyć to zaburzenie? Dzień Dobry TVN
Czym jest mutyzm? Przyczyny, objawy i leczenie schorzenia
Czym jest mutyzm? Przyczyny, objawy i leczenie schorzenia TVN zdrowie
Fobia szkolna to nie mit. Jak pomóc dziecku, które nie chce chodzić do szkoły?
Fobia szkolna to nie mit. Jak pomóc dziecku, które nie chce chodzić do szkoły? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji? 
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji?  Materiał sponsorowany