Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym jest i gdzie występuje karnozyna? Wpływ na organizm człowieka
menu
Polub nas na Facebooku

Czym jest i gdzie występuje karnozyna? Wpływ na organizm człowieka

Osoba, która dzieli kawałek czerwonego mięsa

Fot: Cultura,Jacabel / gettyimages.com

Karnozyna jest związkiem chemicznym występującym naturalnie w organizmie człowieka, przede wszystkim w tkankach, które wykazują duże zapotrzebowanie na energię. Zbudowana jest z dwóch aminokwasów: histydyny i β-alaniny. Organizm wytwarza ją samodzielnie, jednak jej część dostarczana jest także z pożywieniem. Preparaty karnozyny stosują głównie sportowcy.

Karnozyna została odkryta w 1900 roku przez rosyjskiego uczonego V. Gulewicza. Od tamtego momentu stała się przedmiotem licznych badań naukowych. Udowodniono, że ma działanie antyoksydacyjne, przeciwstarzeniowe oraz wspomagające wydolność, stąd popularność preparatów z jej dodatkiem wśród sportowców. Jej oddziaływanie na organizm człowieka jest wielopoziomowe. Uważa się także, że może być wykorzystywana w terapii wielu różnych schorzeń.

Co to jest karnozyna?

Karnozyna to organiczny związek chemiczny, który jest głównym i podstawowym dipeptydem wchodzącym w skład mięśni człowieka. Jest to składnik niebiałkowy, zawierający w swojej budowie azot. Substancja występuje naturalnie w organizmie. Może być też dostarczana z pożywieniem oraz jako suplement diety. Najwięcej karnozyny znajduje się w tkankach, które wykazują duże zapotrzebowanie na energię. Głównie są to mięśnie, tkanka nerwowa, nerki, żołądek oraz serce. Substancja stanowi około 0,5% masy wszystkich mięśni szkieletowych.

Karnozyna zbudowana jest z dwóch aminokwasów: β-alaniny (prowadzi do wzrostu siły i wytrzymałości mięśniowej) i histydyny (bierze udział w syntezie białek). Ich obecność umożliwia organizmowi samodzielne produkowanie tego związku chemicznego. Na stężenie i działanie karnozyny ma wpływ sposób odżywiania się i płeć – u mężczyzn jest ono wyższe niż u kobiet. Jej ilość w tkankach maleje wraz z wiekiem, ponieważ organizm produkuje ją w ograniczonej objętości. Spadek stężenia można zaobserwować także u osób, które stosują dietę wegetariańską, zmagają się z cukrzycą typu 2 lub zespołem metabolicznym.

Gdzie występuje karnozyna?

Występowanie karnozyny w naturalnej postaci zaobserwowano w mięsie czerwonym oraz rybach. W jednym posiłku, który zawiera porcję mięsa, można dostarczyć nawet 250 mg substancji. Jednak w organizmie człowieka obecny jest enzym karnozynaza. Prowadzi on do rozpadu karnozyny, dlatego zalecana jest jej suplementacja. Preparaty karnozyny są stosowane przede wszystkim przez sportowców i osoby, którym zależy na dużej sile i wytrzymałości mięśni. Po podaniu doustnym jest ona wchłaniana w jelicie cienkim.

Aby zwiększyć produkcję naturalnej karnozyny, warto spożywać także produkty zawierające histydynę i β-alaninę. Źródłem pierwszej substancji są: żółte sery, twaróg, tłuste ryby (makrela, łosoś, sardynki, okoń, tuńczyk, pstrąg tęczowy), rośliny strączkowe, soja, soczewica, migdały, orzechy, słonecznik, dynia, pierś z kurczaka, cielęcina, mięso z indyka, jaja kurze. Natomiast produkty bogate w β-alaninę to: mięso, nabiał, orzechy i fasola.

Osoby, które chcą zwiększyć siłę i wytrzymałość mięśni lub szybko zregenerować organizm po ciężkim treningu, mogą dodatkowo stosować preparaty karnozyny. Są one dostępne w sklepach ze zdrową żywnością. Dawka karnozyny wynosi 1500 mg, należy rozdzielić ją na 3 porcje.

Jak zacząć jeść zdrowo? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Jak jeść zdrowo i smacznie? Źródło: Stylowy Magazyn

Działanie karnozyny

Prozdrowotne działanie karnozyny polega przede wszystkim na eliminowaniu wolnych rodników. Są to substancje powstające w wyniku przemian metabolicznych, które przyspieszają starzenie się organizmu i uszkadzają poszczególne tkanki i narządy. Odpowiednie stężenie karnozyny zapobiega obu tym procesom. Inne funkcje karnozyny w organizmie człowieka to:

  • poprawa kurczliwości mięśni,
  • zmniejszenie zmęczenia mięśni,
  • ograniczenie utraty komórek tkanki nerwowej,
  • wspieranie pracy nerek dzięki obniżeniu poziomu antyoksydantów,
  • ochrona mięśnia sercowego,
  • hamowanie rozwoju degeneracyjnych chorób oczu,
  • zapobieganie powikłaniom cukrzycy,
  • usuwanie metali ciężkich.

Uważa się także, że właściwości karnozyny można z powodzeniem wykorzystać w terapii niektórych schorzeń, na które ma wpływ stres oksydacyjny i karbonylowy. Trwają badania nad zastosowaniem jej u pacjentów z zaćmą, chorobą Alzheimera, chorobą Parkinsona, chorobami układu naczyniowo-sercowego oraz u osób po udarach niedokrwiennych mózgu.

Karnozyna a autyzm

Grupa amerykańskich badaczy pod przewodnictwem doktora Michaela G. Cheza udowodniła, że suplementacja karnozyny może mieć pozytywne działanie u dzieci, które chorują na autyzm. Badanie trwało 8 tygodni. Przeprowadzono je na grupie 31 dzieci z rozpoznanymi zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Otrzymane wyniki pozwoliły stwierdzić, że dzięki karnozynie u dzieci poprawiła się mowa bierna (rozumienie), zachowanie i relacje społeczne. U żadnego z pacjentów nie pojawiły się skutki uboczne ani działania niepożądane.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
20
0
Polecamy
Serotonina - hormon szczęścia. Co to jest i czym grozi jej niedobór?
Serotonina - hormon szczęścia. Co to jest i czym grozi jej niedobór? Dzień Dobry TVN
Kreatyna – efekty stosowania, dawkowanie oraz skutki uboczne
Kreatyna – efekty stosowania, dawkowanie oraz skutki uboczne Dzień Dobry TVN
Czym jest alanina? Rodzaje, wpływ na organizm i źródła w pożywieniu
Czym jest alanina? Rodzaje, wpływ na organizm i źródła w pożywieniu TVN zdrowie
Co to jest tauryna? Działanie, skutki uboczne, dawkowanie
Co to jest tauryna? Działanie, skutki uboczne, dawkowanie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji? 
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji?  Materiał sponsorowany
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu