Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym jest i gdzie występuje karnozyna? Wpływ na organizm człowieka
menu
Polub nas na Facebooku

Czym jest i gdzie występuje karnozyna? Wpływ na organizm człowieka

Osoba, która dzieli kawałek czerwonego mięsa

Fot: Cultura,Jacabel / gettyimages.com

Karnozyna jest związkiem chemicznym występującym naturalnie w organizmie człowieka, przede wszystkim w tkankach, które wykazują duże zapotrzebowanie na energię. Zbudowana jest z dwóch aminokwasów: histydyny i β-alaniny. Organizm wytwarza ją samodzielnie, jednak jej część dostarczana jest także z pożywieniem. Preparaty karnozyny stosują głównie sportowcy.

Karnozyna została odkryta w 1900 roku przez rosyjskiego uczonego V. Gulewicza. Od tamtego momentu stała się przedmiotem licznych badań naukowych. Udowodniono, że ma działanie antyoksydacyjne, przeciwstarzeniowe oraz wspomagające wydolność, stąd popularność preparatów z jej dodatkiem wśród sportowców. Jej oddziaływanie na organizm człowieka jest wielopoziomowe. Uważa się także, że może być wykorzystywana w terapii wielu różnych schorzeń.

Co to jest karnozyna?

Karnozyna to organiczny związek chemiczny, który jest głównym i podstawowym dipeptydem wchodzącym w skład mięśni człowieka. Jest to składnik niebiałkowy, zawierający w swojej budowie azot. Substancja występuje naturalnie w organizmie. Może być też dostarczana z pożywieniem oraz jako suplement diety. Najwięcej karnozyny znajduje się w tkankach, które wykazują duże zapotrzebowanie na energię. Głównie są to mięśnie, tkanka nerwowa, nerki, żołądek oraz serce. Substancja stanowi około 0,5% masy wszystkich mięśni szkieletowych.

Karnozyna zbudowana jest z dwóch aminokwasów: β-alaniny (prowadzi do wzrostu siły i wytrzymałości mięśniowej) i histydyny (bierze udział w syntezie białek). Ich obecność umożliwia organizmowi samodzielne produkowanie tego związku chemicznego. Na stężenie i działanie karnozyny ma wpływ sposób odżywiania się i płeć – u mężczyzn jest ono wyższe niż u kobiet. Jej ilość w tkankach maleje wraz z wiekiem, ponieważ organizm produkuje ją w ograniczonej objętości. Spadek stężenia można zaobserwować także u osób, które stosują dietę wegetariańską, zmagają się z cukrzycą typu 2 lub zespołem metabolicznym.

Gdzie występuje karnozyna?

Występowanie karnozyny w naturalnej postaci zaobserwowano w mięsie czerwonym oraz rybach. W jednym posiłku, który zawiera porcję mięsa, można dostarczyć nawet 250 mg substancji. Jednak w organizmie człowieka obecny jest enzym karnozynaza. Prowadzi on do rozpadu karnozyny, dlatego zalecana jest jej suplementacja. Preparaty karnozyny są stosowane przede wszystkim przez sportowców i osoby, którym zależy na dużej sile i wytrzymałości mięśni. Po podaniu doustnym jest ona wchłaniana w jelicie cienkim.

Aby zwiększyć produkcję naturalnej karnozyny, warto spożywać także produkty zawierające histydynę i β-alaninę. Źródłem pierwszej substancji są: żółte sery, twaróg, tłuste ryby (makrela, łosoś, sardynki, okoń, tuńczyk, pstrąg tęczowy), rośliny strączkowe, soja, soczewica, migdały, orzechy, słonecznik, dynia, pierś z kurczaka, cielęcina, mięso z indyka, jaja kurze. Natomiast produkty bogate w β-alaninę to: mięso, nabiał, orzechy i fasola.

Osoby, które chcą zwiększyć siłę i wytrzymałość mięśni lub szybko zregenerować organizm po ciężkim treningu, mogą dodatkowo stosować preparaty karnozyny. Są one dostępne w sklepach ze zdrową żywnością. Dawka karnozyny wynosi 1500 mg, należy rozdzielić ją na 3 porcje.

Jak zacząć jeść zdrowo? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Jak jeść zdrowo i smacznie? Źródło: Stylowy Magazyn

Działanie karnozyny

Prozdrowotne działanie karnozyny polega przede wszystkim na eliminowaniu wolnych rodników. Są to substancje powstające w wyniku przemian metabolicznych, które przyspieszają starzenie się organizmu i uszkadzają poszczególne tkanki i narządy. Odpowiednie stężenie karnozyny zapobiega obu tym procesom. Inne funkcje karnozyny w organizmie człowieka to:

  • poprawa kurczliwości mięśni,
  • zmniejszenie zmęczenia mięśni,
  • ograniczenie utraty komórek tkanki nerwowej,
  • wspieranie pracy nerek dzięki obniżeniu poziomu antyoksydantów,
  • ochrona mięśnia sercowego,
  • hamowanie rozwoju degeneracyjnych chorób oczu,
  • zapobieganie powikłaniom cukrzycy,
  • usuwanie metali ciężkich.

Uważa się także, że właściwości karnozyny można z powodzeniem wykorzystać w terapii niektórych schorzeń, na które ma wpływ stres oksydacyjny i karbonylowy. Trwają badania nad zastosowaniem jej u pacjentów z zaćmą, chorobą Alzheimera, chorobą Parkinsona, chorobami układu naczyniowo-sercowego oraz u osób po udarach niedokrwiennych mózgu.

Karnozyna a autyzm

Grupa amerykańskich badaczy pod przewodnictwem doktora Michaela G. Cheza udowodniła, że suplementacja karnozyny może mieć pozytywne działanie u dzieci, które chorują na autyzm. Badanie trwało 8 tygodni. Przeprowadzono je na grupie 31 dzieci z rozpoznanymi zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Otrzymane wyniki pozwoliły stwierdzić, że dzięki karnozynie u dzieci poprawiła się mowa bierna (rozumienie), zachowanie i relacje społeczne. U żadnego z pacjentów nie pojawiły się skutki uboczne ani działania niepożądane.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
20
0
Polecamy
Jakie są najlepsze witaminy dla sportowców?
Jakie są najlepsze witaminy dla sportowców? Dzień Dobry TVN
Kreatyna – efekty stosowania, dawkowanie oraz skutki uboczne
Kreatyna – efekty stosowania, dawkowanie oraz skutki uboczne Dzień Dobry TVN
Czym jest alanina?
Rodzaje, wpływ na organizm i źródła w pożywieniu
Czym jest alanina? Rodzaje, wpływ na organizm i źródła w pożywieniu TVN zdrowie
Czym jest i jak działa leucyna?
Właściwości, zastosowanie i skutki uboczne
Czym jest i jak działa leucyna? Właściwości, zastosowanie i skutki uboczne TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?