Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czym jest brodawczak odwrócony jam nosa i zatok przynosowych?

Czym jest brodawczak odwrócony jam nosa i zatok przynosowych?

Zainteresował Cię ten artykuł?
Mężczyzna, który ma problemy z zatoakmi

Fot: PeopleImages / gettyimages.com

Brodawczak odwrócony to łagodny guz występujący w jamie nosa i zatok przynosowych. Schorzenie to leczone jest chirurgiczne. Objawami towarzyszącymi rozwojowi brodawczaka odwróconego są: niedrożność nosa, wycieki i krwawienia z nosa oraz bóle i zawroty głowy. W diagnostyce wykorzystuje się tomografię komputerową i badanie histopatologiczne.

Brodawczak odwrócony zaliczany jest do grupy guzów łagodnych pochodzenia nabłonkowego. Rozwija się najczęściej na bocznej ścianie jamy nosowej. Technikę endoskopową uważa się obecnie za najskuteczniejszy sposób usunięcia brodawczaka odwróconego nosa i zatok przynosowych. Swoją nazwę zawdzięcza on obrazowi histologicznemu, który przedstawia odwrócenie wzrostu nabłonka płaskiego w obręb podścieliska.

Co to jest brodawczak odwrócony?

Brodawczak odwrócony (łac. papilloma inversum) jam nosa został opisany po raz pierwszy w 1854 roku przez Wanda. Jest to łagodny nowotwór jam nosa i zatok przynosowych z możliwością przemiany w nowotwór złośliwy (10% przypadków), który charakteryzuje się dużą skłonnością do nawrotów po usunięciu. Kluczową przyczyną częstych wznów brodawczaka odwróconego jest nieradykalne usunięcie guza. Nowotworowo zmieniony nabłonek wrasta w głąb podścieliska w postaci palczastych wypustek, od czego choroba wzięła swoją nazwę.

Najczęstszą lokalizacją brodawczaka odwróconego jam nosa i zatok przynosowych jest boczna ściana jamy nosowej, ale guz dość często wyrasta też z przegrody nosa i błony śluzowej światła zatok (głównie szczękowej). Występuje zwykle jednostronnie i cechuje się niszczeniem okolicznych tkanek przez ucisk i naciekanie. Częściej pojawia się u mężczyzn, a zwłaszcza tych w wieku 35–60 lat.

Klasyfikacja brodawczaka odwróconego nosa i zatok przynosowych

Do niedawna najczęściej stosowaną klasyfikacją brodawczaka odwróconego nosa i zatok przynosowych była ta autorstwa Krouse’a. Obecnie coraz częściej badacze odnoszą się do klasyfikacji z 2007 roku opracowanej przez zespół kierowany przez Cannady, która przedstawia się następująco:

  • grupa A – brodawczak odwrócony ograniczony do jamy nosowej, sitowia lub przyśrodkowej ściany zatoki szczękowej,
  • grupa B – brodawczak odwrócony zajmuje dowolną ścianę zatoki szczękowej (inną niż ściana przyśrodkowa), zatokę czołową lub zatokę klinową,
  • grupa C – brodawczak odwrócony szerzący się poza masyw szczękowo-sitowy.

Przyczyny powstawania brodawczaków odwróconych nosa

Etiologia brodawczaka odwróconego nosa pozostaje jak dotąd w pełni niepoznana. Część specjalistów uwzględnia etiologię zapalną i alergiczną. Zdaniem innych brodawczak odwrócony w nosie może mieć także pochodzenie wirusowe – zakażenie wirusem HPV (wirus brodawczaka ludzkiego) typu 6, 11, 16, 18, ale ze względu na niewielką ilość przypadków nie można ustalić jednoznacznego związku przyczynowego pomiędzy tym wirusem a powstawaniem brodawczaka odwróconego. Badacze donoszą, że guz może wyrastać z pozostałości embrionalnej błony ektodermalnej Schneidera, która oddziela błonę śluzową nosa i zatok przynosowych. Do powstania choroby predysponować mogą także czynniki takie jak: nadużywanie alkoholu wysokoprocentowego, palenie tytoniu, polipy nosa, zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, występowanie brodawczaków w innych lokalizacjach, ekspozycja zawodowa na związki chemiczne (np. rozpuszczalniki organiczne – benzen, toluen, styren), opary spawalnicze, związki niklu i kurz.

Objawy towarzyszące brodawczakowi odwróconemu nosa i zatok przynosowych

Brodawczak odwrócony nosa i zatok przynosowych objawia się przede wszystkim narastającą niedrożnością przewodu nosowego, silnymi bólami i zawrotami głowy, wydostawaniem się z nosa śluzowej lub śluzowo-krwistej wydzieliny i uczuciem rozpychania w okolicy policzka. Chorzy doświadczają objawów podobnych do tych występujących w przebiegu nawracającego zapalenia zatok.

Na czym polega rozpoznanie i leczenie brodawczaka odwróconego nosa?

W rozpoznaniu brodawczaka odwróconego nosa zastosowanie mają tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Pobiera się także wycinek do badania histopatologicznego. Laryngolog przeprowadza też rynoskopię, czyli badanie jam nosowych wzrokiem. Nie ma rozbieżności co do sposobu leczenia brodawczaka odwróconego – jest ono wyłącznie operacyjne. Klasyczne metody leczenia brodawczaka odwróconego jam nosa i zatok przynosowych stanowią zabiegi chirurgiczne wykonywane z dostępu zewnątrznosowego, przy czym znaczny postęp nauk medycznych spowodował wzrost zainteresowania chirurgią endoskopową. Wśród jej zalet wymienia się możliwość przeprowadzenia diagnostyki przedoperacyjnej i dokładnej kontroli jamy pooperacyjnej. Technikę tę uważa się za mało inwazyjną, która powoduje niewielki ból pooperacyjny i nie wiąże się z obecnością widocznych blizn. Dodatkowo specjaliści zwracają uwagę na możliwość resekcji guza z większą dokładnością i zachowaniem struktur kostnych oraz niezmienionej błony śluzowej.

Wybór metody operacyjnej determinowany jest stopniem zaawansowania zmiany. Stąd też małe guzy leczone są zwykle techniką endoskopową z dojścia przez jamę nosową, a duże usuwane są przeważnie podczas rynotomii bocznej z dostępu zewnętrznego, która daje dobry wgląd w operowaną okolicę.

Niestety po usunięciu guza chorzy często zgłaszają nadmierne wysychanie i tworzenie się strupów w jamie pooperacyjnej, nadmierne łzawienie i zwężenie przedsionka nosa. Dodatkowo po usunięciu brodawczaka odwróconego nosa i zatok przynosowych konieczne jest systematyczne przeprowadzanie kontroli laryngologicznych ze względu na możliwość nawrotu choroby.

Bibliografia:

1. Cielińska M., Ścierski W., Sowa P., Lisowska G., Brodawczak odwrócony – etiologia, epidemiologia, klasyfikacja, „Otorynolaryngologia”, 2016, 15(2), s. 80-86.

2. Ohta N., Suzuki Y., Abe Y. i wsp., Chirurgia endoskopowa w leczeniu brodawczaka odwróconego jam nosa i zatok przynosowych rozprzestrzeniającego się do zatok czołowych, „Otolaryngologia Polska”, 2016, 70(6), s. 26-31.

3. Łukomski M., Obrębka R., Starska K. i wsp., Wyniki leczenia brodawczaków jamy nosa i zatok przynosowych, „Otolaryngologia Polska”, 2008, LXII(5), s. 574–577.

4. Miłoński J., Owczarek K., Olszewski J., Pietkiewicz P., Brodawczak odwrócony zlokalizowany w sitowiu tylnym, „Onkologia po Dyplomie”, 2015, 12(5), s. 26-28.

5. Osuch-Wójcikiewicz E., Wojas O., Nyckowska J. i wsp., Postępowanie w przypadkach wznowy brodawczaka odwróconego nosa i zatok przynosowych po leczeniu operacyjnym w materiale Kliniki Otolaryngologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, „Otolaryngologia Polska”, 2010, 64(7), s. 73-76.

Układ oddechowy - jak działa i jakie pełni funkcje? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Budowa i funkcje układu oddechowego. Źródło: 36,6.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Sposoby na użądlenie osy - czym okładać opuchliznę?
Sposoby na użądlenie osy - czym okładać opuchliznę?
Jakie stany chorobowe odpowiadają za podwyższone monocyty?
Jakie stany chorobowe odpowiadają za podwyższone monocyty?
Co oznaczają podwyższone limfocyty u dorosłych i dzieci?
Co oznaczają podwyższone limfocyty u dorosłych i dzieci?
Leukocyty w moczu – o czym może świadczyć obecność białych krwinek w moczu?
Leukocyty w moczu – o czym może świadczyć obecność białych krwinek w moczu?
Kreatynina – badanie surowicy krwi – normy i interpretacja wyników 
Kreatynina – badanie surowicy krwi – normy i interpretacja wyników 
Tyreotropina (TSH): normy, określenie nadczynności lub niedoczynności tarczycy
Tyreotropina (TSH): normy, określenie nadczynności lub niedoczynności tarczycy