Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czy gastrinoma jest nowotworem złośliwym? Jakie są możliwości leczenia?
menu
Polub nas na Facebooku

Czy gastrinoma jest nowotworem złośliwym? Jakie są możliwości leczenia?

Guz

Fot: KATERYNA, KONSCIENCE PHOTOLIBRARY / gettyimages.com

Gastrinoma może występować jako izolowany guz lub – rzadziej – jako guz wchodzący w skład zespołu mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej. Leczenie opiera się na chirurgicznym usunięciu guza i farmakoterapii.

Gastrinoma to inaczej guz gastrynowy, czyli guz nowotworowy produkujący gastrynę. Pierwszy raz został opisany przez chirurgów Roberta Zollingera i Edwina Ellisona. Od ich nazwisk określono zespół związany ze współistnieniem gastrinoma i nawracających wrzodów trawiennych zespołem Zollingera i Ellisona.

Czym jest gastrinoma?

Gastryna jest produkowana fizjologicznie w organizmie. Stymuluje sekrecję kwasu solnego i motorykę żołądka. Jest to drugi co do częstości nowotwór neuroendokrynny człowieka, występuje trzykrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Lokalizuje się najczęściej w tzw. trójkącie gastrinoma (gastrinoma triangle), czyli w obszarze wyznaczonym przez szyję trzustki, jej trzon, łuk trzeciej części dwunastnicy i miejsce połączenia przewodu żółciowego wspólnego z przewodem pęcherzykowym.

Polecamy również:
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Najbrudniejsze rzeczy świata, których dotykasz każdego dnia Materiał sponsorowany

Gastrinoma to nowotwór neuroendokrynny przewodu pokarmowego, wywodzący się z komórek G, czyli komórek wydzielających gastrynę. Jest to hormon wydzielany fizjologicznie, jednak w przypadku gastrinoma i zespołu Zollingera i Ellisona produkowany w zdecydowanym nadmiarze i wywołujący objawy kliniczne. Gastryna stymuluje wydzielanie kwasu solnego w żołądku, który w zbyt dużej ilości prowadzi do zachwiania naturalnej równowagi pomiędzy barierą ochronną śluzówki żołądka a jego kwaśną treścią i w rezultacie do tworzenia się owrzodzeń w błonie śluzowej żołądka.

Ryzyko rozwoju nowotworu neuroendokrynnego, jakim jest gastrinoma, wzrasta wraz z wiekiem. Najczęściej rak lokalizuje się w obrębie dwunastnicy i trzustki. Jest to nowotwór złośliwy i już na wczesnym etapie choroby może dawać odległe przerzuty. Trudno dojść bezpośredniej przyczyny gastrinoma. W większości przypadków występuje on bowiem jako pojedynczy guz. Jedynie w części przypadków jest związany ze współistnieniem zespołu mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej, w której obserwuje się guzy neuroendokrynne trzustki, guzy przysadki mózgowej i odchylenia endokrynologiczne w postaci nadczynności przytarczyc.

Jakie objawy daje gastrinoma?

Gastrinoma charakteryzuje się nawracającymi owrzodzeniami w żołądku i dwunastnicy, które nie są podatne na standardowe procedury lecznicze. Mimo że za główną przyczynę wrzodów żołądka uznaje się niesteroidowe leki przeciwzapalne i zakażenia Helicobacter pylori, to jednak u chorych na nowotwór wrzody pojawiają się mimo braku tej bakterii w żołądku. Dzieje się tak dlatego, że błona śluzowa żołądka ulega uszkodzeniu w wyniku nadmiernej produkcji kwasu solnego. Aby rozpoznać gastrinoma, konieczne jest wykazanie obecności guza. Chorzy prezentują objawy choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, wzdęcia brzucha, bóle w okolicy nadbrzusza, puste odbijanie, anemię i objawy krwawienia z przewodu pokarmowego. Charakterystyczna jest również biegunka tłuszczowa.

Guzy neuroendokrynne, czyli co? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Jak walczyć z guzami neuroendokrynnymi? Źródło: 36,6

Celem potwierdzenia wysuniętego na podstawie obrazu klinicznego rozpoznania wykonuje się badania. W analizach laboratoryjnych stwierdza się wysokie wartości gastryny na czczo i wysoki poziom pH treści żołądkowej. Prawidłowo poziom gastryny nie powinien przekraczać 200 pg/ml. Pewne rozpoznanie gastrinoma można wysunąć, gdy poziom ten przekracza 500. Jeśli mieści się jednak w przedziale 200–500, warto wykonać test sekretynowy, czyli podać choremu sekretynę, co w przypadku gastrinoma wywoła wzrost poziomu gastryny. Podobna wątpliwość może być związana z poziomem pH soku żołądkowego. Przy gastrinoma pH jest niższe niż 2. Jeśli wartość ta jest wyższa, należy raczej brać pod uwagę inne rozpoznania.

Konieczne jest wykonanie badań obrazowych. Początkowo wykonuje się podstawowe badania, takie jak ultrasonografia (USG), gastroskopia i tomografia komputerowa (TK). Najbardziej precyzyjnym badaniem w tym przypadku jest jednak scyntygrafia.

Leczenie gastrinoma

Za objawy odpowiedzialny jest guz, który należy wyciąć. Im wcześniej dojdzie do wykrycia zmiany i operacji, tym większa jest szansa na całkowite ustąpienie objawów i wyleczenie. Trudniejsza jest sytuacja w przypadku złożonych zespołów, gdzie w grę wchodzą dodatkowo guzy przysadki czy przytarczyc, szczególnie że w tych przypadkach częściej gastrinoma nie jest pojedynczym guzkiem, a zmianą mnogą. Poza leczeniem operacyjnym wdrażane jest leczenie farmakologiczne polegające na podawaniu choremu H2-blokerów i inhibitorów pompy protonowej, czyli leków standardowo wykorzystywanych w leczeniu wrzodów żołądka, gdyż zmniejszają kwaśność treści żołądkowej i wspomagają leczenie wrzodów. Jeśli nie ma możliwości usunięcia gastrinoma, rozważa się leczenie przy użyciu somatostatyny hamującej działanie gastryny, a czasami chemioterapię paliatywną.

Bibliografia:

1. G. Rydzewska, (red.), Nowotwory neuroendokrynne żołądka i dwunastnicy z uwzględnieniem gastrinoma — zasady postępowania, „Endokrynologia Polska” 2013; 64 (6): 444–458, ISSN 0423–104X.

2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2018, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
89
9
Polecamy
Zespół Zollingera-Ellisona – objawy, rozpoznanie, sposoby leczenia
Zespół Zollingera-Ellisona – objawy, rozpoznanie, sposoby leczenia TVN zdrowie
Refluks.
Dolegliwość czy poważna choroba?
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba? Dzień Dobry TVN
Ginekomastia = zabieg?
Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii?
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii? Dzień Dobry TVN
Gastryna – wydzielanie hormonu, wskazania do badania stężenia
Gastryna – wydzielanie hormonu, wskazania do badania stężenia TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Jak zrobić żel antybakteryjny? Koszt, zastosowanie i działanie żelu dezynfekującego ręce
Jak zrobić żel antybakteryjny? Koszt, zastosowanie i działanie żelu dezynfekującego ręce
Ozonowanie mieszkania – czemu służy, na czym polega, jak wykonać?
Ozonowanie mieszkania – czemu służy, na czym polega, jak wykonać?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Ból płuc przy oddychaniu, połączony z kaszlem i bólem pleców – o czym może świadczyć?
Ból płuc przy oddychaniu, połączony z kaszlem i bólem pleców – o czym może świadczyć?
#ObiadNaZdrowie: Chlebek bananowy fit – jak go przygotować i dlaczego warto jeść banany?
#ObiadNaZdrowie: Chlebek bananowy fit – jak go przygotować i dlaczego warto jeść banany?
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis