Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czerniak u dzieci – objawy, przyczyny, leczenie

Czerniak u dzieci – objawy, przyczyny, leczenie

Zainteresował Cię ten artykuł?
dermatolog, dziecko

Fot. AndreyPopov / Getty Images

Czerniak u dzieci występuje rzadko, ale statystyki donoszą, że z każdym rokiem rośnie liczba osób do 18 roku życia z rozpoznaniem nowotworu skóry. W tej grupie wiekowej najczęściej diagnozuje się jednak raka podstawnokomórkowego.

Nowotwory wieku dziecięcego stanowią rzadko występującą grupę schorzeń, lecz są jedną z głównych przyczyn zgonów wśród najmłodszych. Sporadycznie rozwija się u dzieci czerniak, który powstaje w dużej mierze jako konsekwencja nieprawidłowej profilaktyki wobec szkodliwie działającego promieniowania ultrafioletowego.

Czerniak u dzieci – problem terapeutyczny

Czerniak to nowotwór złośliwy wywodzący się z melanocytów, czyli komórek barwnikowych wytwarzających melaninę. Może rozwinąć się ze znamion barwnikowych lub powstać de novo, na niezmienionej dotąd skórze. Czerniak u dzieci niestety rozpoznawany jest w większości przypadków w zaawansowanym już stadium klinicznym. W rezultacie niejednokrotnie dochodzi do rozprzestrzenienia się choroby po organizmie i powstawania przerzutów. Jej zaawansowana forma wymaga podjęcia radykalnego i agresywnego leczenia, co w przypadku dzieci stanowi duży problem.

Do szybkiego rozwoju czerniaka u dzieci dochodzi zwłaszcza w wyniku intensywnego tempa podziałów komórek nowotworowych. Jedną z przyczyn rzutujących niekorzystnie na proces diagnostyczno-terapeutyczny jest także rzadkość występowania tych schorzeń w populacji dziecięcej. Wczesną diagnozę utrudnia odmienna niż u dorosłych symptomatologia.

Częstość występowania czerniaka u dzieci

Według dostępnych szacunków w Polsce częstość występowania nowotworów rzadkich tzw. typu dorosłego, do których zalicza się czerniaka u chorych do 18 roku życia, obliczono na około 1,5% wszystkich nowotworów złośliwych u dzieci. Także według Międzynarodowej Klasyfikacji Nowotworów Dziecięcych (International Classification of Childhood Cancer, ICCC) czerniak skóry jest bardzo rzadko występującym u dzieci nowotworem. Ryzyko rozwoju choroby rośnie wraz z wiekiem.

Objawy czerniaka u dzieci

Objawy czerniaka u dzieci dotyczą zwłaszcza zmian zachodzących w wyglądzie skóry. Należy zwrócić szczególną uwagę na pojawienie się nowych znamion barwnikowych na ciele dziecka, ale i na zmiany zachodzące w już istniejących znamionach, takie jak: powiększenie się, zmiana kształtu, granic lub zabarwienia, pieczenie, zgrubienie, swędzenie, krwawienie i pojawienie się rumieniowej otoczki. Zmiana ma zazwyczaj charakter brodawki bezbarwnej lub w różowym kolorze, która może rozwinąć się do dużych rozmiarów, przekraczających 5 mm. Może pojawić się w dowolnym miejscu na skórze, ale najczęściej umiejscawia się na tułowiu (w obszarze między ramionami a biodrami), głowie, szyi i dolnej partii nóg.

Czerniak u dzieci może dawać także objawy nietypowe i niespecyficzne dla tej choroby nowotworowej. Wśród nich należy zwrócić uwagę na uogólniony ból, który staje się coraz bardziej uciążliwy z czasem i ulega mniejszej reakcji na podawane środki przeciwbólowe, spadek aktywności ruchowej, drażliwość, osłabienie, wymioty, nudności, podwyższoną temperaturę ciała i powiększone węzły chłonne.

Kiedy czerniak się rozprzestrzenia, komórki złośliwe mogą pojawić się w pobliskich węzłach chłonnych.

Czerniak skóry u dziecka – leczenie

Od czasu wprowadzenia tzw. terapii kompleksowej w leczeniu czerniaka skóry u dziecka obserwuje się stałą poprawę przeżywalności. Choroba ta może być wyleczona, jeśli jest odpowiednio wcześnie zdiagnozowana i zostanie podjęta terapia, a nowotwór jest cienki i nie wszedł głęboko w skórę. Dzieci z czerniakiem mogą być poddane leczeniu chirurgicznemu, chemioterapii, immunoterapii lub radioterapii. U niektórych chorych może zostać zastosowana kombinacja tych metod.

Jak ustrzec się przed czerniakiem? Sprawdźcie:

Zobacz film: Jak się chronić przed czerniakiem? Źródło: X-Bank Gallery

Profilaktyka czerniaka skóry u dzieci

Na profilaktykę czerniaka skóry u dzieci składają się działania takie jak:

  • czujność rodziców na wszelkie zaburzenia stanu zdrowia dziecka,
  • znajomość objawów wywoływanych przez czerniaka,
  • profilaktyczne badanie znamion barwnikowych na ciele dziecka,
  • zapobieganie poparzeniom słonecznym,
  • unikanie uszkodzenia znamion,
  • prawidłowa ochrona skóry dziecka – unikanie nadmiernej ekspozycji na działanie promieni słonecznych w okresie letnim, podczas największego natężenia słońca (w godzinach 11.00–16.00), noszenie podczas zabawy na dworze w słoneczne dni ubrań ochronnych takich jak kapelusz i długie rękawy, stosowanie środków odbijających, pochłaniających lub załamujących promieniowanie ultrafioletowe (wobec dzieci najlepiej stosować blokery o dużej wielkości filtra przeciwsłonecznego).

Niektóre szczepienia przeciwko chorobom zakaźnym w dzieciństwie wykazują działanie ochronne przed czerniakiem. Specjaliści donoszą, iż szczepionka przeciw gruźlicy znacząco redukuje ryzyko powstania tego nowotworu.

Czynniki ryzyka rozwoju czerniaka u dzieci

Działania profilaktyczne powinny być skierowane zwłaszcza wobec dzieci znajdujących się w grupie podwyższonego ryzyka rozwoju czerniaka. Do czynników zwiększających prawdopodobieństwo wystąpienia choroby zalicza się głównie: posiadanie jasnej karnacji (ryzyko uszkodzeń skóry przez ultrafiolet jest większe w związku z towarzyszącym ekspozycji na promieniowanie UV przemianom cząsteczki feomelaniny i uwalnianiem reaktywnych form tlenu), wcześniejsze poparzenia słoneczne, predyspozycje genetyczne, posiadanie nietypowych znamion barwnikowych i dużej liczby zwykłych pieprzyków, piegi, osłabienie układu immunologicznego, chorowanie na siatkówczaka i zespół Wernera.

Co wiesz o czerniaku? Sprawdź wiedzę o nowotworze skóry:

Odpowiedz na 10 pytań
Następne pytanie

Bibliografia:

1. Stachowicz-Stencel T., Krawczyk M., Balcerska A., Wczesna diagnostyka choroby nowotworowej u dzieci, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2010, 4(6), s. 431–437.

2. Balcerska A., Epidemiologia chorób nowotworowych u dzieci, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2009, 3(1), s. 61–63.

3. Kowalska K., Podymnia E., Co warto wiedzieć. Rak skóry, czerniak i znamiona skóry, Warszawa, PRIMOPRO, 2014.

4. Kapka-Skrzypczak L., Dudra-Jastrzębska M., Czajka M. i wsp., Charakterystyka kliniczna oraz molekularne podstawy nowotworów skóry, „Hygeia Public Health”, 2014, 49(1), s. 39–45.

5. Pfahlberg A., Kölmel K.F., Grange J.M. i wsp., Inverse association between melanoma and previous vaccinations against tuberculosis and smallpox: results of the FEBIM study, „Journal of Investigative Dermatology”, 2002, 119(3), s. 570–575.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Więcej na temat
Ziarniniak Wegenera - podstawowe informacje
Ziarniniak Wegenera - podstawowe informacje
Rak trzustki - objawy i terapia nowotworu
Rak trzustki - objawy i terapia nowotworu
Nerwiak Mortona – jakie są objawy choroby? Jak się ją leczy?
Nerwiak Mortona – jakie są objawy choroby? Jak się ją leczy?
Przerzuty raka trzustki do wątroby i płuc – leczenie powikłań
Przerzuty raka trzustki do wątroby i płuc – leczenie powikłań
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy pranie w niskiej temperaturze zabija bakterie?
Czy pranie w niskiej temperaturze zabija bakterie? Reklama
Jakich produktów nie należy przechowywać w lodówce?
Jakich produktów nie należy przechowywać w lodówce? Reklama
Jak rozmrozić lodówkę?
Jak rozmrozić lodówkę? Reklama
Sposoby na użądlenie osy - czym okładać opuchliznę?
Sposoby na użądlenie osy - czym okładać opuchliznę?
Nadmierne pocenie się może być objawem choroby. Przyczyny i sposoby na nadmierne pocenie
Nadmierne pocenie się może być objawem choroby. Przyczyny i sposoby na nadmierne pocenie
Silny ból z tyłu głowy - co może być jego przyczyną? Czy jest niebezpieczny?
Silny ból z tyłu głowy - co może być jego przyczyną? Czy jest niebezpieczny?