Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czerniak u dzieci – objawy, przyczyny, leczenie

Czerniak u dzieci – objawy, przyczyny, leczenie

dermatolog, dziecko

Fot. AndreyPopov / Getty Images

Czerniak u dzieci występuje rzadko, ale statystyki donoszą, że z każdym rokiem rośnie liczba osób do 18 roku życia z rozpoznaniem nowotworu skóry. W tej grupie wiekowej najczęściej diagnozuje się jednak raka podstawnokomórkowego.

Nowotwory wieku dziecięcego stanowią rzadko występującą grupę schorzeń, lecz są jedną z głównych przyczyn zgonów wśród najmłodszych. Sporadycznie rozwija się u dzieci czerniak, który powstaje w dużej mierze jako konsekwencja nieprawidłowej profilaktyki wobec szkodliwie działającego promieniowania ultrafioletowego.

Czerniak u dzieci – problem terapeutyczny

Czerniak to nowotwór złośliwy wywodzący się z melanocytów, czyli komórek barwnikowych wytwarzających melaninę. Może rozwinąć się ze znamion barwnikowych lub powstać de novo, na niezmienionej dotąd skórze. Czerniak u dzieci niestety rozpoznawany jest w większości przypadków w zaawansowanym już stadium klinicznym. W rezultacie niejednokrotnie dochodzi do rozprzestrzenienia się choroby po organizmie i powstawania przerzutów. Jej zaawansowana forma wymaga podjęcia radykalnego i agresywnego leczenia, co w przypadku dzieci stanowi duży problem.

Do szybkiego rozwoju czerniaka u dzieci dochodzi zwłaszcza w wyniku intensywnego tempa podziałów komórek nowotworowych. Jedną z przyczyn rzutujących niekorzystnie na proces diagnostyczno-terapeutyczny jest także rzadkość występowania tych schorzeń w populacji dziecięcej. Wczesną diagnozę utrudnia odmienna niż u dorosłych symptomatologia.

Częstość występowania czerniaka u dzieci

Według dostępnych szacunków w Polsce częstość występowania nowotworów rzadkich tzw. typu dorosłego, do których zalicza się czerniaka u chorych do 18 roku życia, obliczono na około 1,5-2% wszystkich nowotworów złośliwych u dzieci. Także według Międzynarodowej Klasyfikacji Nowotworów Dziecięcych (International Classification of Childhood Cancer, ICCC) czerniak skóry jest bardzo rzadko występującym u dzieci nowotworem. Ryzyko rozwoju choroby rośnie wraz z wiekiem.

Objawy czerniaka u dzieci

Objawy czerniaka u dzieci dotyczą zwłaszcza zmian zachodzących w wyglądzie skóry. Należy zwrócić szczególną uwagę na pojawienie się nowych znamion barwnikowych na ciele dziecka, ale i na zmiany zachodzące w już istniejących znamionach, takie jak: powiększenie się, zmiana kształtu, granic lub zabarwienia, pieczenie, zgrubienie, swędzenie, krwawienie i pojawienie się rumieniowej otoczki. Zmiana ma zazwyczaj charakter brodawki bezbarwnej lub w różowym kolorze, która może rozwinąć się do dużych rozmiarów, przekraczających 5 mm. Może pojawić się w dowolnym miejscu na skórze, ale najczęściej umiejscawia się na tułowiu (w obszarze między ramionami a biodrami), głowie, szyi i dolnej partii nóg.

Czerniak u dzieci może dawać także objawy nietypowe i niespecyficzne dla tej choroby nowotworowej. Wśród nich należy zwrócić uwagę na uogólniony ból, który staje się coraz bardziej uciążliwy z czasem i ulega mniejszej reakcji na podawane środki przeciwbólowe, spadek aktywności ruchowej, drażliwość, osłabienie, wymioty, nudności, podwyższoną temperaturę ciała i powiększone węzły chłonne.

Kiedy czerniak się rozprzestrzenia, komórki złośliwe mogą pojawić się w pobliskich węzłach chłonnych.

Czerniak skóry u dziecka – leczenie

Od czasu wprowadzenia tzw. terapii kompleksowej w leczeniu czerniaka skóry u dziecka obserwuje się stałą poprawę przeżywalności. Choroba ta może być wyleczona, jeśli jest odpowiednio wcześnie zdiagnozowana i zostanie podjęta terapia, a nowotwór jest cienki i nie wszedł głęboko w skórę. Dzieci z czerniakiem mogą być poddane leczeniu chirurgicznemu, chemioterapii, immunoterapii lub radioterapii. U niektórych chorych może zostać zastosowana kombinacja tych metod.

Jak ustrzec się przed czerniakiem? Sprawdźcie:

Zobacz film: Jak się chronić przed czerniakiem? Źródło: X-Bank Gallery

Profilaktyka czerniaka skóry u dzieci

Na profilaktykę czerniaka skóry u dzieci składają się działania takie jak:

  • czujność rodziców na wszelkie zaburzenia stanu zdrowia dziecka,
  • znajomość objawów wywoływanych przez czerniaka,
  • profilaktyczne badanie znamion barwnikowych na ciele dziecka,
  • zapobieganie poparzeniom słonecznym,
  • unikanie uszkodzenia znamion,
  • prawidłowa ochrona skóry dziecka – unikanie nadmiernej ekspozycji na działanie promieni słonecznych w okresie letnim, podczas największego natężenia słońca (w godzinach 11.00–16.00), noszenie podczas zabawy na dworze w słoneczne dni ubrań ochronnych takich jak kapelusz i długie rękawy, stosowanie środków odbijających, pochłaniających lub załamujących promieniowanie ultrafioletowe (wobec dzieci najlepiej stosować blokery o dużej wielkości filtra przeciwsłonecznego).

Czynniki ryzyka rozwoju czerniaka u dzieci

Działania profilaktyczne powinny być skierowane zwłaszcza wobec dzieci znajdujących się w grupie podwyższonego ryzyka rozwoju czerniaka. Do czynników zwiększających prawdopodobieństwo wystąpienia choroby zalicza się głównie: posiadanie jasnej karnacji (ryzyko uszkodzeń skóry przez ultrafiolet jest większe w związku z towarzyszącym ekspozycji na promieniowanie UV przemianom cząsteczki feomelaniny i uwalnianiem reaktywnych form tlenu), wcześniejsze poparzenia słoneczne, predyspozycje genetyczne, posiadanie nietypowych znamion barwnikowych i dużej liczby zwykłych pieprzyków, piegi, osłabienie układu immunologicznego, chorowanie na siatkówczaka i zespół Wernera.

Co wiesz o czerniaku? Sprawdź wiedzę o nowotworze skóry:

Odpowiedz na 10 pytań
Rozpocznij quiz

Bibliografia:

1. Stachowicz-Stencel T., Krawczyk M., Balcerska A., Wczesna diagnostyka choroby nowotworowej u dzieci, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2010, 4(6), s. 431–437.

2. Balcerska A., Epidemiologia chorób nowotworowych u dzieci, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2009, 3(1), s. 61–63.

3. Kowalska K., Podymnia E., Co warto wiedzieć. Rak skóry, czerniak i znamiona skóry, Warszawa, PRIMOPRO, 2014.

4. Kapka-Skrzypczak L., Dudra-Jastrzębska M., Czajka M. i wsp., Charakterystyka kliniczna oraz molekularne podstawy nowotworów skóry, „Hygeia Public Health”, 2014, 49(1), s. 39–45.

5. Pfahlberg A., Kölmel K.F., Grange J.M. i wsp., Inverse association between melanoma and previous vaccinations against tuberculosis and smallpox: results of the FEBIM study, „Journal of Investigative Dermatology”, 2002, 119(3), s. 570–575.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
6
0
Polecamy
Dziecięcy Alzheimer czyli choroba Niemanna-Picka
Dziecięcy Alzheimer czyli choroba Niemanna-Picka Dzień Dobry TVN
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii?
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii? Dzień Dobry TVN
Czym jest czerniak guzkowy? Objawy, rokowania i przyczyny powstania
Czym jest czerniak guzkowy? Objawy, rokowania i przyczyny powstania TVN zdrowie
Czerniak skóry – wygląd zmiany nowotworowej, objawy i leczenie choroby
Czerniak skóry – wygląd zmiany nowotworowej, objawy i leczenie choroby TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?