Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czerniak skóry – wygląd zmiany nowotworowej, objawy i leczenie choroby

Czerniak skóry – wygląd zmiany nowotworowej, objawy i leczenie choroby

Zainteresował Cię ten artykuł?
Lekarka przygląda się skórze ramienia siedzącej kobiety

Fot: Evgeniy Kalinovskiy / fotolia.com

Czerniak skóry jest złośliwym nowotworem wywodzącym się z melanocytów – komórek barwnikowych wytwarzających melaninę. Cechuje go bardzo duża złośliwość spowodowana agresywnym wzrostem oraz trudnymi w leczeniu licznymi przerzutami. Wczesne rozpoznanie czerniaka skóry może uratować życie.

Czerniak skóry jest chorobą, na którą każdego roku zapada około 2500–3000 mieszkańców Polski; w ciągu ostatnich 20 lat liczba zachorowań wzrosła o niemal 300%. Około 80% osób ze zdiagnozowanym czerniakiem umiera, przede wszystkim z powodu zbyt późnego wykrycia nowotworu.

Kluczem do wczesnego rozpoznania problemu jest dobra znajomość własnego ciała, z czym u Polaków nie jest najlepiej, co potwierdziły badania przeprowadzone przez OBOP w 2013 r. Wynikało z nich, że 14% ludzi w ogóle nie zwraca uwagi na znamiona, a 32% deklaruje, że nie ma żadnych podejrzanych zmian skórnych wymagających obserwacji czy konsultacji lekarskiej. Aby wcześnie reagować na wszelkie niepokojące sygnały trzeba wiedzieć, jak rozpoznać czerniaka skóry.

Co wiesz o czerniaku? Sprawdź wiedzę o nowotworze skóry:

Odpowiedz na 10 pytań
Rozpocznij quiz

Jak wygląda czerniak skóry?

Czerniak jest złośliwym nowotworem powstającym w melanocytach, czyli komórkach barwnikowych wytwarzających melaninę. Pod wpływem zmian chorobowych skóra ciemnieje w kontakcie z promieniowaniem ultrafioletowym, co powoduje powstawanie dość charakterystycznych znamion, zwykle zlokalizowanych w miejscach najczęściej eksponowanych na promienie słoneczne (głowa, twarz, szyja i ramiona), które ocenia się między innymi za pomocą tak zwanych kryteriów ABCDE:

  • A – asymetrii (znamię „wylewa się” na jedną stronę);
  • B – brzegów poszarpanych, nierównomiernych, ze zgrubieniami;
  • C – czerwono-czarnego, niejednolitego koloru;
  • D – dużego rozmiaru (większość zmian nowotworowych ma powyżej 6 mm grubości);
  • E – ewolucji, czyli postępujących zmian zachodzących w wyglądzie znamienia.

    Zobacz film: Które nowotwory w Polsce można leczyć a pomocą immunoterapii? Źródło: 36,6.

    Czerniak skóry – objawy

    Czerniak skóry rozwija się najczęściej u osób z jasną i bardzo jasną karnacją, które łatwo ulegają poparzeniom słonecznym. Ryzyko rozwoju nowotworu zwiększa się też w przypadku jasnych i rudych włosów, niebieskich oczu oraz istniejących już na ciele piegów, a zwłaszcza znamion barwnikowych (małe, o regularnym kształcie i o jednolitym rozkładzie barwnika) czy dysplastycznych (duże, o nieregularnym kształcie i kolorze).

    Zobacz też: Czerniak paznokcia

    W Polsce średnia wieku zachorowania na czerniaka skóry wynosi około 50 lat, częściej dotyczy mężczyzn, u których w dodatku są gorsze rokowania i większe ryzyko zgonu. Wiele zależy jednak od wczesnej diagnozy, dlatego należy dokładnie oglądać wszystkie podejrzane zmiany na ciele. Powodem do niepokoju powinny stać się nowe znamiona, które szybko się powiększają i zmienią kolor. Może też towarzyszyć im swędzenie, ból i krwawienie. Czerniaki zwykle pojawiają się w miejscach, gdzie wcześniej nie było żadnych zmian skórnych.

    Czerniak skóry może przybierać kilka postaci kliniczno-patomorfologicznych:

    • czerniak guzkowy – najczęściej rozpoznawana postać tego nowotwory u Polaków (50–60%);
    • czerniak szerzący się powierzchownie;
    • czerniak z plamy soczewicowatej, o mniejszej agresywności biologicznej, występujący przeważnie na skórze twarzy starszych kobiet o jasnej karnacji,
    • czerniak podpaznokciowo-podeszwowy występujący w obrębie łożyska paznokcia lub skóry dłoni i podeszwy stóp, rzadko obserwowany u przedstawicieli rasy białej.

    Zobacz też: Czerniak oka

    Czerniak skóry – leczenie

    Wysoka śmiertelność Polaków z powodu czerniaka skóry to zwykle konsekwencja zbyt późnego zdiagnozowania nowotworu. Tymczasem, jeśli grubość zmiany chorobowej nie przekracza 1 mm, istnieje duża szansa na wyleczenie. Na przykład w Stanach Zjednoczonych, gdzie czerniak skóry jest zazwyczaj wykrywany we wczesnej fazie, blisko 90% osób dotkniętych schorzeniem wraca do zdrowia.

    Każda podejrzana zmiana skórna, która rozwinęła się w nowym miejscu lub na podłożu znamienia barwnikowego, powinna zostać skonsultowana z dermatologiem lub chirurgiem onkologiem.

    Czerniak skóry we wczesnym stadium rozwoju jest dość łatwy do wyleczenia przez proste chirurgiczne wycięcie zmiany wraz z szerokim marginesem otaczającej ją tkanki. W przypadku większych znamion dokonuje się biopsji węzłów chłonnych położonych najbliżej nowotworu, gdzie często następują przerzuty. Jeśli znajdują się w nich komórki chorobowe, konieczne bywa ich całkowite wycięcie lub rozpoczęcie leczenia systemowego, np. immunoterapii, mobilizującej system odpornościowy do działania. W leczeniu czerniaka skóry stosuje się też terapię molekularną z wykorzystaniem inhibitorów, czyli preparatów hamujących działanie białka związanego z zaburzonym genem.

    Zobacz film: Szczepionka hamująca rozwój czerniaka. Źródło: 36,6

    Czerniak skóry a pieprzyk

    Osoby mające znamiona na skórze powinny zachować szczególną ostrożność zarówno podczas opalania na słońcu, jak i w solariach, ponieważ zainstalowane tam lampy często emitują wielokrotnie więcej szkodliwego promieniowania ultrafioletowego niż słońce.

    Jak zapobiec czerniakowi skóry? Należy chronić skórę przed słońcem w godz. 11.00–15.00, a wychodząc w słoneczne dni, pamiętać o nakryciu głowy i smarowaniu się kremem z filtrem o wskaźniku ochrony przeciwsłonecznej (SPF) minimum 15, a przy bardzo jasnej karnacji – nawet 50. Dotyczy to zwłaszcza dzieci podatnych na poparzenia słoneczne, które w przyszłości zwiększają ryzyko czerniaka skóry.

    Czy artykuł okazał się pomocny?
    Tak Nie
    11
    0
    Więcej na temat
    Objawy guza Wilmsa, leczenie i rokowania
    Objawy guza Wilmsa, leczenie i rokowania
    Rak odbytnicy – objawy, przyczyny, rokowania i leczenie
    Rak odbytnicy – objawy, przyczyny, rokowania i leczenie
    Chłoniak nieziarniczy – objawy nowotworu, rodzaje rokowania, metody leczenia
    Chłoniak nieziarniczy – objawy nowotworu, rodzaje rokowania, metody leczenia
    Chłoniak żołądka – objawy i leczenie. Jakie są rokowania?
    Chłoniak żołądka – objawy i leczenie. Jakie są rokowania?
    Komentarze (0)
    Nie przegap
    Kolejny sezon programu 36,6°C! Zobacz jakie tematy zostaną poruszone w kolejnych odcinkach
    Kolejny sezon programu 36,6°C! Zobacz jakie tematy zostaną poruszone w kolejnych odcinkach
    Owsiki u dorosłych – przyczyny i objawy owsików u dorosłych
    Owsiki u dorosłych – przyczyny i objawy owsików u dorosłych
    Andrzej Michalik udowadnia, że cukrzyca nie oznacza rezygnacji z marzeń!
    Andrzej Michalik udowadnia, że cukrzyca nie oznacza rezygnacji z marzeń!
    Jak szybko rosną włosy? Sposób na szybko rosnące włosy
    Jak szybko rosną włosy? Sposób na szybko rosnące włosy
    Żylaki - miejsca powstawania, rodzaje, objawy, leczenie
    Żylaki - miejsca powstawania, rodzaje, objawy, leczenie
    Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej
    Zasady udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej