Polub nas na Facebooku
Czytasz: Czerniak skóry – wygląd zmiany nowotworowej, objawy i leczenie choroby
menu
Polub nas na Facebooku

Czerniak skóry – wygląd zmiany nowotworowej, objawy i leczenie choroby

Lekarka przygląda się skórze ramienia siedzącej kobiety

Fot: Evgeniy Kalinovskiy / fotolia.com

Czerniak skóry jest złośliwym nowotworem wywodzącym się z melanocytów – komórek barwnikowych wytwarzających melaninę. Cechuje go bardzo duża złośliwość spowodowana agresywnym wzrostem oraz trudnymi w leczeniu licznymi przerzutami. Wczesne rozpoznanie czerniaka skóry może uratować życie.

Czerniak skóry jest chorobą, na którą każdego roku zapada około 2500–3000 mieszkańców Polski; w ciągu ostatnich 20 lat liczba zachorowań wzrosła o niemal 300%. Około 80% osób ze zdiagnozowanym czerniakiem umiera, przede wszystkim z powodu zbyt późnego wykrycia nowotworu.

Kluczem do wczesnego rozpoznania problemu jest dobra znajomość własnego ciała, z czym u Polaków nie jest najlepiej, co potwierdziły badania przeprowadzone przez OBOP w 2013 r. Wynikało z nich, że 14% ludzi w ogóle nie zwraca uwagi na znamiona, a 32% deklaruje, że nie ma żadnych podejrzanych zmian skórnych wymagających obserwacji czy konsultacji lekarskiej. Aby wcześnie reagować na wszelkie niepokojące sygnały trzeba wiedzieć, jak rozpoznać czerniaka skóry.

Co wiesz o czerniaku? Sprawdź wiedzę o nowotworze skóry:

Odpowiedz na 10 pytań
Rozpocznij quiz

Jak wygląda czerniak skóry?

Czerniak jest złośliwym nowotworem powstającym w melanocytach, czyli komórkach barwnikowych wytwarzających melaninę. Pod wpływem zmian chorobowych skóra ciemnieje w kontakcie z promieniowaniem ultrafioletowym, co powoduje powstawanie dość charakterystycznych znamion, zwykle zlokalizowanych w miejscach najczęściej eksponowanych na promienie słoneczne (głowa, twarz, szyja i ramiona), które ocenia się między innymi za pomocą tak zwanych kryteriów ABCDE:

  • A – asymetrii (znamię „wylewa się” na jedną stronę);
  • B – brzegów poszarpanych, nierównomiernych, ze zgrubieniami;
  • C – czerwono-czarnego, niejednolitego koloru;
  • D – dużego rozmiaru (większość zmian nowotworowych ma powyżej 6 mm grubości);
  • E – ewolucji, czyli postępujących zmian zachodzących w wyglądzie znamienia.

    Zobacz film: Które nowotwory w Polsce można leczyć a pomocą immunoterapii? Źródło: 36,6.

    Czerniak skóry – objawy

    Czerniak skóry rozwija się najczęściej u osób z jasną i bardzo jasną karnacją, które łatwo ulegają poparzeniom słonecznym. Ryzyko rozwoju nowotworu zwiększa się też w przypadku jasnych i rudych włosów, niebieskich oczu oraz istniejących już na ciele piegów, a zwłaszcza znamion barwnikowych (małe, o regularnym kształcie i o jednolitym rozkładzie barwnika) czy dysplastycznych (duże, o nieregularnym kształcie i kolorze).

    Zobacz też: Czerniak paznokcia

    W Polsce średnia wieku zachorowania na czerniaka skóry wynosi około 50 lat, częściej dotyczy mężczyzn, u których w dodatku są gorsze rokowania i większe ryzyko zgonu. Wiele zależy jednak od wczesnej diagnozy, dlatego należy dokładnie oglądać wszystkie podejrzane zmiany na ciele. Powodem do niepokoju powinny stać się nowe znamiona, które szybko się powiększają i zmienią kolor. Może też towarzyszyć im swędzenie, ból i krwawienie. Czerniaki zwykle pojawiają się w miejscach, gdzie wcześniej nie było żadnych zmian skórnych.

    Czerniak skóry może przybierać kilka postaci kliniczno-patomorfologicznych:

    • czerniak guzkowy – najczęściej rozpoznawana postać tego nowotwory u Polaków (50–60%);
    • czerniak szerzący się powierzchownie;
    • czerniak z plamy soczewicowatej, o mniejszej agresywności biologicznej, występujący przeważnie na skórze twarzy starszych kobiet o jasnej karnacji,
    • czerniak podpaznokciowo-podeszwowy występujący w obrębie łożyska paznokcia lub skóry dłoni i podeszwy stóp, rzadko obserwowany u przedstawicieli rasy białej.

    Zobacz też: Czerniak oka

    Czerniak skóry – leczenie

    Wysoka śmiertelność Polaków z powodu czerniaka skóry to zwykle konsekwencja zbyt późnego zdiagnozowania nowotworu. Tymczasem, jeśli grubość zmiany chorobowej nie przekracza 1 mm, istnieje duża szansa na wyleczenie. Na przykład w Stanach Zjednoczonych, gdzie czerniak skóry jest zazwyczaj wykrywany we wczesnej fazie, blisko 90% osób dotkniętych schorzeniem wraca do zdrowia.

    Każda podejrzana zmiana skórna, która rozwinęła się w nowym miejscu lub na podłożu znamienia barwnikowego, powinna zostać skonsultowana z dermatologiem lub chirurgiem onkologiem.

    Czerniak skóry we wczesnym stadium rozwoju jest dość łatwy do wyleczenia przez proste chirurgiczne wycięcie zmiany wraz z szerokim marginesem otaczającej ją tkanki. W przypadku większych znamion dokonuje się biopsji węzłów chłonnych położonych najbliżej nowotworu, gdzie często następują przerzuty. Jeśli znajdują się w nich komórki chorobowe, konieczne bywa ich całkowite wycięcie lub rozpoczęcie leczenia systemowego, np. immunoterapii, mobilizującej system odpornościowy do działania. W leczeniu czerniaka skóry stosuje się też terapię molekularną z wykorzystaniem inhibitorów, czyli preparatów hamujących działanie białka związanego z zaburzonym genem.

    Zobacz film: Szczepionka hamująca rozwój czerniaka. Źródło: 36,6

    Czerniak skóry a pieprzyk

    Osoby mające znamiona na skórze powinny zachować szczególną ostrożność zarówno podczas opalania na słońcu, jak i w solariach, ponieważ zainstalowane tam lampy często emitują wielokrotnie więcej szkodliwego promieniowania ultrafioletowego niż słońce.

    Jak zapobiec czerniakowi skóry? Należy chronić skórę przed słońcem w godz. 11.00–15.00, a wychodząc w słoneczne dni, pamiętać o nakryciu głowy i smarowaniu się kremem z filtrem o wskaźniku ochrony przeciwsłonecznej (SPF) minimum 15, a przy bardzo jasnej karnacji – nawet 50. Dotyczy to zwłaszcza dzieci podatnych na poparzenia słoneczne, które w przyszłości zwiększają ryzyko czerniaka skóry.

    Czy artykuł okazał się pomocny?
    Tak Nie
    20
    0
    Polecamy
    Rak skóry to nie tylko czerniak.
Jakie jeszcze nowotwory się diagnozuje?
    Rak skóry to nie tylko czerniak. Jakie jeszcze nowotwory się diagnozuje? TVN zdrowie
    Rozpoznanie czerniaka, objawy i jego rodzaje
    Rozpoznanie czerniaka, objawy i jego rodzaje TVN zdrowie
    Hiperpigmentacja – pozapalna, hormonalna.
Leczenie przebarwień
    Hiperpigmentacja – pozapalna, hormonalna. Leczenie przebarwień Dzień Dobry TVN
    Trądzik – rodzaje, rozpoznanie, leczenie
    Trądzik – rodzaje, rozpoznanie, leczenie Dzień Dobry TVN
    Komentarze (0)
    Nie przegap
    Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
    Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
    Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
    Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
    Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
    Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
    Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
    Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
    Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
    Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
    Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.
    Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.