Polub nas na Facebooku
Czytasz: Ćwiczenia percepcji wzrokowej i koordynacji wzrokowo-ruchowej – dlaczego trzeba je wykonywać? Przykłady

Ćwiczenia percepcji wzrokowej i koordynacji wzrokowo-ruchowej – dlaczego trzeba je wykonywać? Przykłady

Zainteresował Cię ten artykuł?
oczy

Fot.: antgor / stock.adobe.com

Ćwiczenia na percepcję wzrokową są niezbędne do prawidłowego rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Już trzylatki powinny uczyć się rozpoznawania barw i układać według wzoru proste budowle z klocków. Opanowanie umiejętności percepcyjnych jest warunkiem efektywnej nauki w szkole.

Do pracy z dziećmi można wykorzystać takie materiały dydaktyczne, jak: ilustracje, figury geometryczne, piktogramy, litery i wyrazy zapisane na karteczkach. Ważne, by ćwiczenia były różnorodne.

Co to jest percepcja wzrokowa?

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania, różnicowania i interpretowania bodźców wzrokowych na podstawie własnych doświadczeń zdobytych w procesie uczenia się i dzięki interakcjom ze środowiskiem. Zdolność tę człowiek nabywa w wieku 3–8 lat. Przejawia się ona nie tylko w spostrzeganiem kształtów, wielkości, barw, lecz także w uważności, zapamiętywaniu, wyobrażaniu sobie zjawisk, przedmiotów i relacji między nimi, przeprowadzaniu pewnych procesów myślowych prowadzących do zrozumienia otaczającej rzeczywistości. Jak twierdzi Rudolf Arnheim, autor książki Sztuka i percepcja wzrokowa.

Psychologia twórczego oka, polega ona na „tworzeniu pojęć postrzeżeniowych, na chwytaniu integralnych cech struktury”. Percepcja wzrokowa uzależniona jest więc tak od samego narządu wzroku, jak i od innych analizatorów, znajdujących się w mózgu, ponieważ to tam dochodzi do właściwej interpretacji bodźców. Na percepcję składają się pamięć wzrokowa, czyli zdolność do utrwalania i przypominania sobie obrazów i informacji, oraz koordynacja wzrokowo-ruchowa, która pozwala harmonizować ruchy gałek ocznych z ruchami całego ciała. Bez rozwijania percepcji wzrokowej znacznie utrudnione stają się więc: udział w grach sportowych, orientacja w nowym otoczeniu, ocenianie odległości w przestrzeni, nauczenie się czytania, pisania, wykonywania obliczeń matematycznych oraz zdobycie innych umiejętności, które są wymagane w szkole.

Zaburzenia percepcji wzrokowej – przyczyny i rodzaje

Percepcja wzrokowo-ruchowa może zostać zaburzona z różnych powodów (nie wszystkie zostały jeszcze rozpoznane), np. wtedy gdy na skutek wady wrodzonej nieprawidłowo rozwiną się gałki oczne, uszkodzeniu ulegnie kora mózgowa lub pojawią się nieprawidłowości w funkcjonowaniu mózgu (nawet przy wysokim ilorazie inteligencji). Nieskoordynowane ruchy gałek sprawiają, że oczy bardzo szybko się męczą, w wyniku czego pojawiają się nieustanne bóle głowy, a dziecko zniechęca się do nauki. Natomiast uszkodzenie kory prowadzi do trudności w rozróżnianiu liter o podobnych graficznie kształtach, a nawet przedmiotów. Dziecko z zaburzeniami percepcji wzrokowej jest mało spostrzegawcze, nie potrafi rozpoznać sytuacji przedstawionej na obrazku, nie radzi sobie w układaniu puzzli ani wykonywaniu rysunków, a także ma specyficzne trudności w czytani i pisaniu. Mogą to być:

  • dysleksja – niemożność opanowania techniki czytania i pisania,
  • dysgrafia – niezdolność do wykształcenia czytelnego, estetycznego pisma,
  • dysortografia – problemy ze stosowaniem zasad poprawnej pisowni (nawet mimo ich znajomości).

Percepcja wzrokowa – ćwiczenia

Usprawnianie percepcji wzrokowej jest potrzebne wszystkim dzieciom, niezależnie od tego, czy mają zaburzenia związane z przetwarzaniem bodźców przesyłanych z siatkówki do mózgu. Tym, u których takie zaburzenia zostaną stwierdzone, należy poświęcić więcej uwagi, gdyż nawet przy częściowym zaburzeniu funkcji kory mózgowej przy odpowiedniej ilości ćwiczeń możliwe jest czynnościowe zreorganizowanie siatkówki i zniwelowanie defektu. Terapia dla takiego dziecka powinna być zaplanowana przez pedagoga, najlepiej we współpracy z lekarzami (psychologiem, okulistą, neurologiem), a zabawy edukacyjne długotrwałe (co najmniej półgodzinne), lecz nie nużące, a przede wszystkim systematyczne. Przykładowe ćwiczenia usprawniające percepcję wzrokową to:

  • wskazywanie różnic między dwoma bardzo podobnymi obrazkami,
  • układanie obrazków w takiej kolejności, w jakiej wcześniej zostały dziecku pokazane,
  • rozpoznawanie zmian ilościowych i jakościowych w układach elementów,
  • memory (dobieranie parami takich samych obrazków),
  • rysowanie szlaczków i dorysowywanie brakujących elementów na obrazkach,
  • łączenie w pary identycznych symboli,
  • wynajdywanie różnic w wyrazach różniących się tylko jedną literą.

Ważne jest też, by zachęcać dziecko do udziału w zabawach ruchowych i rozmawiając z nim, zwracać uwagę na różne szczegóły z otoczenia.

Zobacz film: Laserowa korekcja wzroku. Źródło: 36,6

Bibliografia:

R. Arnheim, Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka, przekł. J. Mach, Warszawa 1978.

M. Malinowska, Rozwój percepcji wzrokowej i aktywności plastycznej dzieci w wieku przedszkolnym, „Nauczyciel i Szkoła” 2011, nr 2 (50), 145–156.

L. Utrat-Milecka, Zaburzenia percepcji wzrokowej. Ogólne informacje, [w:] Terapia pedagogiczna uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Szkoła podstawowa.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
3
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!