Polub nas na Facebooku
Czytasz: Co to są leki przeciwhistaminowe? Jak przedstawia się ich klasyfikacja?
menu
Polub nas na Facebooku

Co to są leki przeciwhistaminowe? Jak przedstawia się ich klasyfikacja?

Dziecko, które bierze leki

Fot: Paul Bradbury / gettyimages.com

Leki przeciwhistaminowe stosuje się od ponad 70 lat. Są to podstawowe środki farmakologiczne wykorzystywane w leczeniu chorób alergicznych, takich jak nieżyt nosa, astma oskrzelowa, zapalenie spojówek, pokrzywka czy atopowe zapalenie skóry.

Leki przeciwhistaminowe to substancje chemiczne, które hamują działanie histaminy, blokując jej wiązanie się z odpowiednim receptorem. Stosuje się je powszechnie w chorobach alergicznych, a także w dermatozach niealergicznych rozwijających się na podłożu zapalnym skóry. Najczęściej przepisywane są leki przeciwhistaminowe II generacji, głównie ze względu na wysoką skuteczność terapeutyczną i dobry profil bezpieczeństwa.

Co to są leki przeciwhistaminowe?

Leki przeciwhistaminowe znane są także jako leki antyhistaminowe lub antagoniści histaminy. Zostały wprowadzone do leczenia w latach 50. XX wieku. Stanowią podstawową grupę leków stosowanych w objawowej terapii chorób alergicznych, ponieważ histamina jest ważnym mediatorem biorącym udział w rozwoju zapalenia. Znajdują zastosowanie w sezonowym i całorocznym nieżycie górnych dróg oddechowych (zwłaszcza w alergicznym nieżycie nosa), alergicznym zapaleniu spojówek, astmie siennej, atopowym zapaleniu skóry, pokrzywkach i obrzękach alergicznych.

Leki przeciwhistaminowe często wykorzystywane są w monoterapii, a w razie konieczność możliwe jest kojarzenie ich z innymi środkami. Nowe preparaty wykazują nawet dobowy czas działania.

Leki przeciwhistaminowe I generacji – działanie i rodzaje

Najbardziej znane leki przeciwhistaminowe I generacji to: hydroksyzyna, klemastyna, difenhydramina, antazolina, dimetinden, prometazyna, ketotifen i cyproheptadyna. Mają one działanie uspokajające i przeciwlękowe, co jest przydatne w leczeniu zawrotów głowy, kaszlu czy przeziębień. Leki przeciwhistaminowe I generacji można przeznaczyć dla dzieci po ukończeniu 2 roku życia, zwłaszcza przed snem, kiedy nasilają się objawy chorobowe. Blokują kanały wapniowe, dlatego stosowane są u osób z chorobą lokomocyjną, gdyż łagodzą nudności i wymioty. Wykorzystywane są też w zaburzeniach funkcjonowania błędnika. Przede wszystkim jednak używane są w objawowym leczeniu stanów alergicznych górnych dróg oddechowych i skóry, reakcji anafilaktycznej i odczynów poprzetoczeniowych. Mogą być podawane jako pomocnicze we wstrząsie anafilaktycznym i chorobie posurowiczej.

Jak wygląda leczenie alergii? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Leczenie alergii. Źródło: 36,6.

Leki przeciwhistaminowe I generacji – skutki uboczne

Leki przeciwhistaminowe I generacji zostały poddane krytyce przez część środowiska medycznego. Badania dowiodły, że środki te wykazują silny efekt sedacyjny (uspokajający) i kardiotoksyczność (upośledzenie czynności układu krążenia). Zdaniem niektórych specjalistów powinny zostać wycofane z rynku, a mimo to wiele z tych produktów znajduje się w ciągłej sprzedaży. Nie mają funkcji przeciwzapalnej i immunomodulującej niezwiązanej z blokowaniem receptorów H1. Działanie przeciwalergiczne przeciętnie trwa do 3–6 godzin. Wpływają na ośrodkowy układ nerwowy. Wywołują objawy, takie jak splątanie, omamy, pobudzenie psychoruchowe i śpiączka, które wpisują się w zespół antycholinergiczny. Wchodzą w interakcje z alkoholem i innymi lekami, takimi jak środki przeciwbólowe czy nasenne. Działanie przeciwserotoninowe leków przeciwhistaminowych I generacji sprzyja wzmaganiu apetytu, co może powodować przyrost masy ciała. Powodują one zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, drżenie mięśniowe, zawroty głowy, szumy w uszach, suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia i trudności w oddawaniu moczu.

Leki przeciwhistaminowe II generacji

Powszechnie znane leki przeciwhistaminowe II generacji to m.in.: cetyryzyna, loratadyna, terfenadyna, astemizol, mizolastyna, lewokabastyna, emedastyna i lewocetyryzyna. Cieszą się dużą popularnością, gdyż wykazują silne działanie przeciwalergiczne i przeciwzapalne.

Zapewniają kontrolowanie przebiegu przewlekłych chorób skóry, przez co znacznie poprawiają jakość życia chorych. Leki przeciwhistaminowe drugiej generacji szczególnie dobrze sprawdzają się w przypadku alergicznego nieżytu nosa, pokrzywki, atopowego zapalenia skóry i alergicznego zapalenia spojówek. Nie przechodzą przez barierę krew‑mózg przez co nie powodują efektu sedacyjnego. Wykazują szybszy i dłuższy czas działania w porównaniu z lekami I generacji. Charakteryzują się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego i dobrą penetracją do tkanek. Mają wysoki stopień bezpieczeństwa i dają istotnie mniej działań niepożądanych niż leki I generacji. Czołową pozycję w leczeniu alergii, w szczególności u dzieci, zajmuje lewocetyryzyna.

Leki przeciwhistaminowe III generacji

Leki przeciwhistaminowe III generacji mogą być użyteczne w walce z padaczką, narkolepsją i otyłością, terapii bezsenności, migreny i niepokoju. Nie wpływają na ośrodkowy układ nerwowy i nie mają działania toksycznego na mięsień sercowy. Wśród leków przeciwhistaminowych trzeciej generacji wymienia się feksofenadynę i desloratadynę. Środki te powinny być stosowane u osób od 12 roku życia.

Leki przeciwhistaminowe w ciąży

Leczenie alergii u ciężarnych to złożony problem. Nie ma wystarczającej liczby badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania leków przeciwhistaminowych w ciąży. Wśród środków wykazujących niewielki poziom ryzyka wymienia się: cetyryzynę, klemastynę, loratadynę, difenhydraminę i cyproheptadynę. Mimo to ciężarne, o ile to możliwe, powinny wstrzymać się ze stosowaniem środków przeciwhistaminowych na początku ciąży. W każdym przypadku korzyść dla matki wynikająca ze stosowania każdego leku powinna znacznie przewyższać zagrożenie dla płodu.

Na czym polega odczulanie? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Na czym polega odczulanie? Źródło: Stylowy Magazyn.

Bibliografia:

1. Kiss B., Porównanie leków przeciwhistaminowych I i II generacji w praktyce pediatrycznej, „Praktyka Lekarska”, 2012, 11(74), s. 5–10.

2. Woźniak-Wakuluk M., Nowicki R., Leki przeciwhistaminowe w alergicznych chorobach skóry, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2008, 2(4), s. 298–301.

3. Narbutt J., Leki przeciwhistaminowe II generacji w praktyce codziennej, „Pediatria i Medycyna Rodzinna”, 2012, 8(4), s. 351–359.

4. Grzelewska-Rzymowska I., Górski P., Leki przeciwhistaminowe. Zastosowanie w praktyce medycznej, Białystok, Dom Wydawniczy, 2006.

5. Lewandowska-Polak A., Kowalski M.L., Leki antyhistaminowe w chorobach alergicznych, „Przegląd Alergologiczny”, 2004, 1(2), s. 42–47.

6. Rapiejko P., Dziesięć powodów, dla których warto wybrać bilastynę, „Medycyna Faktów”, 2014, 7(4), s. 48–52.

7. Matras J., Leki przeciwhistaminowe – skuteczność i bezpieczeństwo stosowania, „Gazeta Farmaceutyczna”, 2017, 4, s. 20–22.

8. Korzeniowska K., Pawlaczyk M., Pawlaczyk M., Jabłecka A., Leki przeciwhistaminowe w ciąży, „Farmacja Współczesna”, 2013, 6, s. 23–27.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
3
1
Polecamy
Leki homeopatyczne - co to takiego?
Leki homeopatyczne - co to takiego? Dzień Dobry TVN
Jak działają antydepresanty?
Skutki uboczne leków
Jak działają antydepresanty? Skutki uboczne leków Dzień Dobry TVN
Psychotropy:
czym są i jak działają?
Zastosowanie i skutki uboczne
Psychotropy: czym są i jak działają? Zastosowanie i skutki uboczne TVN zdrowie
Najczęstsze alergie skórne u dzieci i dorosłych oraz sposoby ich leczenia
Najczęstsze alergie skórne u dzieci i dorosłych oraz sposoby ich leczenia TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?