Czytasz: Co to jest kinezyterapia? Jakie ćwiczenia wykonuje się podczas rehabilitacji?

Co to jest kinezyterapia? Jakie ćwiczenia wykonuje się podczas rehabilitacji?

Kobieta ćwiczy z piłką fitness

Fot: satyrenko / stock.adobe.com

Kinezyterapia to rehabilitacja ruchowa. Wykorzystuje ruch jako środek terapeutyczny, zwłaszcza w leczeniu schorzeń układu kostno-stawowego i mięśniowego. Ze względu na zakres oddziaływania ćwiczeń wyróżnia się kinezyterapię miejscową i ogólną.

Kinezyterapia zaliczana jest do metod fizjoterapeutycznych. Jej zadaniem jest maksymalne usunięcie niesprawności fizycznej. Leczenie ruchem ma zastosowanie w terapii schorzeń i dysfunkcji narządu ruchu, po zabiegach operacyjnych, w zespołach bólowych kręgosłupa, w okresie ciąży i jako przygotowanie do porodu.

Co to jest kinezyterapia?

Kinezyterapia, czyli leczenie ruchem, określana jest też jako gimnastyka lecznicza i polega na wykonywaniu ćwiczeń usprawniających o charakterze wzmacniającym, rozciągającym i rozluźniającym. Głównym celem przyświecającym kinezyterapii jest przywrócenie choremu całkowitej lub możliwie największej sprawności psychofizycznej lub jej utrzymanie. Pozostałe cele gimnastyki leczniczej to:

  • poprawa funkcji układu nerwowego,
  • przywrócenie ruchomości w stawach,
  • przywrócenie siły i wytrzymałości mięśni,
  • korygowanie wad postawy i patologicznych nawyków ruchowych,
  • poprawa wydolności narządowej, szczególnie w obrębie układu oddechowego i sercowo-naczyniowego,
  • przystosowanie do życia z niepełnosprawnością.

Kinezyterapia w praktyce fizjoterapeuty

Kinezyterapia przeprowadzana jest przez wykwalifikowanego fizjoterapeutę. Ćwiczenia odbywają się w specjalnie przygotowanej sali wyposażonej w przyrządy gimnastyczne, jak dmuchane piłki, ciężarki, drabinki, huśtawki, taśmy, tory i schody do nauki chodzenia

Do najczęściej stosowanych metod kinezyterapeutycznych zalicza się:

  • McKenzie MDT (Mechanical Diagnosis and Therapy) – leczenie i diagnozowanie przyczyny bólu kręgosłupa przy wykorzystaniu indywidualnie dobranego zestawu ćwiczeń i terapii manualnej; wykorzystanie metody popularyzuje Międzynarodowy Instytut McKenziego, który posiada swoją filię w Polsce (Instytut McKenziego Polska) i na którego stronie internetowej można znaleźć wiele ciekawych informacji dotyczących metody;
  • PNF (Prioproceptive Neuromuscular Facilitation) – odtwarzanie prawidłowej funkcji, która uległa zaburzeniu w przebiegu chorób neurologicznych i ortopedycznych;
  • Kaltenborn-Evjenth – usuwanie dysfunkcji stawów, które powstały w przebiegu chorób ortopedycznych; wykorzystuje specyficzne ruchy bierne i terapię tkanek okołostawowych;
  • NDT – Bobath i Vojty – rehabilitacja dzieci i dorosłych ze schorzeniami neurologicznymi.

Kinezyterapia – zastosowanie

Kinezyterapia znajduje zastosowanie przede wszystkim w rehabilitacji osób ze schorzeniami i dysfunkcjami narządów ruchu, wadami postawy, bólami mięśni, stawów, krzyża i kręgosłupa. Ćwiczenia zapewniają pełen zakres ruchu w stawach, a jeśli jest ograniczony, zwiększają go. Gimnastyka lecznicza zwiększa sprężystość i elastyczność więzadeł i torebek stawowych. Determinuje proces uwapnienia kości. Zwiększa siłę, masę i przywraca czynność mięśni.

Kinezyterapię wykorzystuje się w leczeniu chorób układu nerwowego, w celu pobudzenia działania układu, rozwijania pamięci ruchowej i szybkości reagowania na bodźce ruchowe. Wskazana jest dla osób z chorobą Parkinsona, stwardnieniem rozsianym lub ataksją.

Ćwiczenia ruchowe zwiększają wydolność i sprawność układu krążenia. Stosowane są przy udarze mózgu, zawale serca, chorobie wieńcowej, dławicy piersiowej, nadciśnieniu tętniczym i zakrzepowo-zarostowym zapaleniu naczyń.

W zakresie układu oddechowego następuje nauka prawidłowego sposobu oddychania, zwiększenie pojemności płuc i wzrost utlenienia krwi. Pod względem układu trawiennego i moczowo-płciowego mają miejsce: usprawnienie żołądka i jelit, poprawa wydolności wątroby i nerek, redukcja zaparć, usuwanie zalegającego w drogach moczowych moczu i zapobieganie tworzeniu się kamieni moczowych.

Kinezyterapia stanowi ważny element rehabilitacji pourazowej u pacjentów po zabiegach operacyjnych jamy brzusznej, mastektomii, udarze mózgu i zawale serca. Ma zastosowanie podczas przygotowania do porodu.

Kinezyterapia – ćwiczenia

Wybór techniki kinezyterapii powinien być indywidualny i wynikać z oceny stanu funkcjonalnego chorego i umiejscowienia procesu patologicznego, choroby czy urazu. Najczęstszymi przeciwwskazaniami do kinezyterapii są:

  • stany gorączkowe,
  • ostry stan zapalny mięśni, stawów i kości,
  • niewydolność krążenia i oddechowa,
  • ostry okres chorób układu krążenia i oddechowego,
  • ciężki ogólny stan chorego.

Ze względu na zakres oddziaływania ćwiczeń wyróżnia się kinezyterapię miejscową i ogólną. Ta pierwsza opiera się na bezpośrednim oddziaływaniu wyłącznie na zmieniony chorobowo narząd. W ramach tej terapii realizuje się m.in.:

ćwiczenia bierne – wykonywane przez kinezyterapeutę albo aparat CPM (ang. continuous passive motion – ciągły bierny ruch), bez czynnego udziału chorego; terapię stosuje się zwykle u osób długo unieruchomionych, z porażeniem lub niedowładem mięśni;

  • ćwiczenia czynno-bierne – ruch wykonywany jest biernie, natomiast chory czynnie rozluźnia mięśnie;
  • ćwiczenia w odciążeniu – wykonywanie ruchu przy odciążeniu przez terapeutę gimnastykowanego odcinka ciała;
  • ćwiczenia samowspomagane – chory siłą mięśni zdrowej kończyny wspomaga pracę chorej;
  • ćwiczenia izometryczne – czynne napinanie mięśni bez zmiany ich długości;
  • ćwiczenia czynne – polegają na samodzielnym wykonywaniu ruchów przez chorego;
  • inne ćwiczenia (z oporem, prowadzone, oddechowe, relaksacyjne, synergistyczne);
  • redresje (usuwanie przykurczów stawowych);
  • wyciągi;
  • pionizację;
  • naukę chodzenia.

Z kolei kinezyterapia uogólniona dotyczy nieobjętych chorobą części ciała. W tym przypadku przeprowadza się ćwiczenia ogólnokondycyjne, gimnastykę poranną, sport inwalidów czy ćwiczenia w wodzie.

Bibliografia:

  • Chydziński W., Techniki kinezyterapeutyczne stosowane w rehabilitacji, w: Kiwerski J. (red.), Rehabilitacja medyczna, Warszawa, Wydawnictwo PZWL, 2007, 70–93.
  • Pisarek J., Stosowanie zabiegów kinezyterapeutycznych i fizykoterapeutycznych, Radom, Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy, 2007.
  • Rottermund J., Knapik A., Saulicz M., Saulicz E., Kinezyterapia w leczeniu osteoporozy, Dravotnicke studie Vedecko-Odbrny Casopis Fakulty Zdravotnictva Katolickiej Univerzity v Rożomberku, 2014, 7(1), 28–34.
  • Zembaty A., Kinezyterapia, Kraków, Wydawnictwo Kasper, 2003.
  • http://www.mckenzie.pl/
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy można słodzić gorącą herbatę miodem? - test
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Ból w mostku – powód do paniki? Nie zawsze oznacza zawał
Bezoary – przyczyny powstawania, objawy i leczenie