Polub nas na Facebooku
Czytasz: Ciśnienie tętnicze krwi u dorosłych i dzieci – tabele i normy

Ciśnienie tętnicze krwi u dorosłych i dzieci – tabele i normy

Mężczyzna, który mierzy ciśneinie krwi

Fot: cglade / gettyimages.com

Pomiar ciśnienia krwi może być dokonywany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Jest to badanie nieinwazyjne, nietrudne w wykonaniu, dlatego można je wykonać samodzielnie w domu. Normy u dorosłych i u dzieci różnią się.

Ciśnienie tętnicze to bardzo ważny pomiar, który powinien być wykonany rutynowo podczas każdej wizyty u lekarza. Zbyt wysokie ciśnienie może być czynnikiem ryzyka wielu powikłań sercowo-naczyniowych. Normy u dorosłych są stałe bez względu na wiek czy płeć. Istnieją jedynie drobne różnice w przypadku chorych na cukrzycę, a także względem tego, czy pomiar wykonywany jest w domu czy w gabinecie lekarskim. Normy ciśnienia u dzieci są inne niż u dorosłych.

Co to jest ciśnienie tętnicze?

Ciśnienie krwi to jeden z podstawowych i najpowszechniejszych pomiarów wykonywanych w domu bądź w gabinecie lekarskim. Określa siłę, jaką krew przepływająca przez naczynia tętnicze wywiera na ich ściany. Wielkość ta jest zmienna, ponieważ serce podczas skurczu wyrzuca krew na obwód, a tym samym siła jej nacisku na naczynia krwionośne rośnie. W czasie rozkurczu siła ta jest dużo niższa. Stąd podczas pomiaru otrzymuje się dwie wartości – maksymalną, czyli ciśnienie skurczowe, oraz minimalną, czyli ciśnienie rozkurczowe.

Ciśnienie tętnicze w normie warunkuje prawidłowy przepływ krwi przez naczynia i odpowiednie zaopatrzenie poszczególnych narządów w krew. W wielu stanach chorobowych i fizjologicznych ciśnienie może ulec zmianie. Podczas snu czy odpoczynku ciśnienie jest zdecydowanie niższe niż np. po wysiłku fizycznym.

U kogo nadciśnienie pojawia się najczęściej? Odpowiedź znajdziesz w naszym filmie

Zobacz film: Czy nadciśnienie dotyczy tylko osób dorosłych? Czy choroba może pojawić się u dziecka? Źródło: Agencja TVN.

Jak określić normę ciśnienia tętniczego?

Aby określić, czy ciśnienie tętnicze krwi jest w normie czy nie, konieczne jest wykonanie prawidłowego pomiaru. Aparatów do mierzenia tych wartości jest wiele, choć wszystkie mają podobną zasadę działania. Sam pomiar jest bardzo prosty, jednak aby badanie było wiarygodne, należy przestrzegać następujących zasad:

  • Pierwszy pomiar dokonywany jest na obu ramionach, a kolejne pomiary wykonuje się na tej kończynie, na której pomiar był wyższy. Jeśli nie ma różnic w pomiarze, kolejne wykonuje się na kończynie niedominującej, czyli np. na lewej u osoby praworęcznej.
  • Tuż przed pomiarem nie powinno się palić papierosów ani jeść.
  • Nie bez znaczenia jest odpowiedni dobór mankietu. Poduszka powinna obejmować 80–100% obwodu ramienia, a jej długość powinna stanowić połowę jego szerokości. Mankiet umieszcza się 3 cm nad zgięciem łokciowym.
  • Pozycja pacjenta powinna być siedząca, a jego łokieć wygodnie podparty.

Do pomiaru ciśnienia tętniczego ze względów bezpieczeństwa nie używa się już aparatów rtęciowych. Zamiast nich stosuje się aparaty sprężynowe z dodatkowym użyciem stetoskopu, a także aparaty elektroniczne.

Normy ciśnienia tętniczego

Prawidłowo zmierzone ciśnienie tętnicze należy porównać z tabelą norm. U dorosłych normy są takie same dla wszystkich. Nie mają na nie wpływu wiek, masa ciała, płeć czy wzrost.

Normy ciśnienia tętniczego krwi przedstawia poniższa tabela:

Interpretacja pomiaru  Ciśnienie skurczowe  Ciśnienie rozkurczowe
ciśnienie optymalne  <120
<80 
ciśnienie prawidłowe  120-129 80–84
ciśnienie wysokie prawidłowe  130-139 85–89
nadciśnienie tętnicze I stopnia  140-159 90–99
nadciśnienie tętnicze II stopnia  160-179 100–109
nadciśnienie tętnicze III stopnia  ≥180 ≥110
izolowane nadciśnienie skurczowe  ≥140 <90

Jeśli ciśnienie skurczowe mieści się w zakresie wskazującym np. na nadciśnienie I stopnia, a ciśnienie rozkurczowe wskazuje jeszcze na prawidłowe ciśnienie, zawsze interpretuje się wynik względem wyższego wskaźnika. W tym przypadku określono by pomiar jako nadciśnienie I stopnia.

U dzieci również dokonuje się pomiaru ciśnienia tętniczego, jednak nie interpretuje się wyniku na podstawie samych wskaźników. Wyniki są zależne od parametrów, takich jak wzrost, płeć czy wiek. Wynik nanosi się na tzw. siatki centylowe (znajdujące się w każdej książeczce zdrowia dziecka). Prawidłowy wynik mieści się w przedziale 10–90 percentyla. Pomiędzy 90. a 95. percentylem należy rozpoznać podwyższone ciśnienie, natomiast na nadciśnienie wskazuje wynik powyżej 95. percentyla.

Normy ciśnienia tętniczego w zależności od warunków pomiaru

Pomiary często się różnią się w zależności od tego, czy zostały wykonane w domu czy w gabinecie lekarskim. Lekarz nigdy nie rozpoznaje nadciśnienia na podstawie pojedynczego pomiaru w gabinecie, chyba że wartości są rzeczywiście wysokie i wymagają niezwłocznej interwencji farmakologicznej. W gabinecie lekarskim u większości pacjentów obserwuje się tzw. efekt białego fartucha. Polega on na wyższych statystycznie pomiarach w gabinecie lekarskim niż w domu. Dlatego też w przypadku rozpoznawania nadciśnienia tętniczego należy uwzględnić, że normy dla pomiarów domowych są niższe o 5 mmHg. Czyli górną granicą ciśnienia skurczowego dla rozpoznania nadciśnienia w warunkach gabinetowych jest 140 mmHg, natomiast w warunkach domowych – 135 mmHg.

Jak działa układ krążenia? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Budowa i funkcje układu krążenia. Źródło: 36,6.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
36
16
Polecamy
Jakie badania trzeba regularnie robić dziecku?
Jakie badania trzeba regularnie robić dziecku? Dzień Dobry TVN
Dzieci mniej sprawne niż ich rówieśnicy sprzed 40 lat
Dzieci mniej sprawne niż ich rówieśnicy sprzed 40 lat Dzień Dobry TVN
Ciśnienie rozkurczowe: jakie ma znaczenie diagnostyczne?
Ciśnienie rozkurczowe: jakie ma znaczenie diagnostyczne? TVN zdrowie
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?