Polub nas na Facebooku
Czytasz: Chemioterapia – najskuteczniejsza metoda leczenia nowotworów złośliwych. Co o niej wiemy?
menu
Polub nas na Facebooku

Chemioterapia – najskuteczniejsza metoda leczenia nowotworów złośliwych. Co o niej wiemy?

Fot: Jim Craigmyle / gettyimages.com

Chemioterapia to jedna z najsilniejszych metod niszczenia komórek rakowych w postępującym procesie nowotworowym. Jest podawana każdemu choremu z nowotworem złośliwym, którego stan ogólny pozwala na leczenie. Ma wiele skutków ubocznych. W wielu przypadkach ratuje ludziom życie.

Chemioterapię dzieli się na kilka rodzajów – w zależności od czasu oraz sposobu podania, a także od intensywności działania. Najłagodniejsza jest biała chemioterapia, najgorsza zaś czerwona chemia. Intensywne leczenie zleca się osobom z nowotworami układu krwiotwórczego, a także z wieloma przerzutami.

Czym jest chemioterapia?

Chemioterapia jest metodą leczenia nowotworów złośliwych. Zalicza się ją do najskuteczniejszych rozwiązań, jeśli chodzi o leczenie raka. Zadaniem chemioterapii jest zahamowanie procesu namnażania się komórek nowotworowych i zniszczenie tych, które się już rozwinęły. Niestety sprawia ona, że w organizmie człowieka giną również zdrowe komórki. Chory przez to jest np. bardzo podatny na infekcje – jego układ odpornościowy jest osłabiony.

U chorych onkologicznych stosuje się różne rodzaje chemioterapii. To, jaki lek będzie podawany, jest zależne od stopnia zaawansowania nowotworu, typu nowotworu oraz stanu ogólnego pacjenta. W przypadku niektórych osób konieczna jest chemioterapia przedoperacyjna, u innych chemioterapia stanowi uzupełnienie leczenia chirurgicznego. Forma podawania leku zależy też od stanu chorego. Na ogół stosuje się chemioterapię dożylną, jednak można spotkać się z chemią w tabletkach czy innymi metodami podania.

Chemioterapia – rodzaje zależne od mechanizmu działania i czasu podania

Chemioterapię podaje się choremu w kilku cyklach. Leczenie trwa kilkanaście tygodni lub więcej. Sposób podania chemii i jej rodzaj jest zależny od lokalizacji nowotworu i możliwości zastosowania innych metod terapeutycznych. W związku z tym w nomenklaturze medycznej można wyróżnić następujące jej rodzaje:

  • chemioterapię indukcyjną – podaje się ją jeszcze przed leczeniem miejscowym. Jej zadaniem jest zmniejszenie masy guza na tyle, aby można go było usunąć operacyjne. Pacjentom po chemii indukcyjnej i operacji chirurgicznej zaleca się dodatkowo radioterapię;
  • chemioterapię neoadjuwantową – jest chemią przedoperacyjną, traktowaną jako jeden z elementów leczenia systemowego, które kończy się radioterapią;
  • chemioterapię synchroniczną – podaje się ją razem z radioterapią. Celem jest wzmocnienie efektu leczniczego, co ma zapobiec rozlewowi nowotworu;
  • chemioterapię adjuwantową – jest chemią uzupełniającą. Zleca się ją chorym, którzy są po operacji resekcji guza, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu raka i jego ewentualnych przerzutów na inne narządy;
  • chemioterapię metronomiczną – jest inna, niż dożylne, ponieważ podaje się ją doustnie. Zalecone leki są przyjmowane przez chorego w małych dawkach przez kilka tygodni;
  • chemioterapię dokanałową – jest podawana wprost do kanału kręgowego. Stosuje się ją często u chorych z guzami mózgu lub rdzenia;
  • chemioterapię dootrzewnową – nazywa się ją dojamową, ponieważ jest podawana wprost do jam ciała chorego. Znajduje zastosowanie w leczeniu raka jajnika i nowotworów przewodu pokarmowego, w tym także guzów z przerzutami;
  • chemioterapię celowaną – jest oparta na lekach planowanych molekularnie. Jej zastosowanie wymaga wykonania choremu testów, które potwierdzą, czy będzie on właściwie reagował na leczenie;
  • chemioterapię paliatywną – podaje się ją chorym w stanie terminalnym, u których nie ma szans na wyleczenie. Zadaniem leków jest wydłużenie życia o kilka tygodni lub miesięcy.

Chemioterapię dzieli się również na kolory, które decydują o intensywności działania podawanych leków. Najsłabsza jest biała. Najgorszym podawanym rodzajem jest chemia czerwona. Zaleca się ją osobom z nowotworami układu krwionośnego np. z białaczką.

Jakie są skutki uboczne chemioterapii?

Każda podawana chemioterapia ma szereg skutków ubocznych, które wielu pacjentom trudno zaakceptować. To, w jakim stopniu będą one nasilone, zależy od intensywności działania podawanych preparatów. Do najczęściej występujących efektów ubocznych chemioterapii zalicza się:

  • upośledzenie systemu odpornościowego, co oznacza zwiększoną podatność na infekcje;
  • wypadanie włosów, ponieważ chemia niszczy cebulki i ma negatywny wpływ na mieszki włosowe;
  • zaburzenia równowagi i czucia oraz osłabienie ogólne;
  • nudności prowadzące do wymiotów;
  • zaburzenia krzepliwości krwi i ewentualną zakrzepicę;
  • brak popędu płciowego i zaburzenia płodności;
  • kłopoty kardiologiczne, w tym: zaburzenia rytmu serca.

Chemioterapia trwa kilkanaście tygodni lub dłużej. Jest bardzo wycieńczająca dla chorego i trudna dla jego najbliższych. Cykle chemioterapii są podzielone na okresy dwu- lub czterotygodniowe, aby dać pacjentowi czas na rekonwalescencję. Najdłuższa chemioterapia trwa 12 cykli. W tym czasie chory może przejść operację chirurgiczną lub jest poddawany innym, bardziej nowatorskim metodom leczenia.

Anna Puślecka opowiada o walce z chorobą:

Dzień Dobry TVN

Bibliografia:

M. Krzakowski i inni, Onkologia Kliniczna, tom 1, wydanie 3, Wydawnictwo Via Medica Sp. z o.o., Gdańsk 2015.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
60
8
Polecamy
Leczenie raka.
Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Przełomowa metoda leczenia raka uratowała pacjentkę w Gliwicach.
Na czym polega terapia CAR-T cells?
Przełomowa metoda leczenia raka uratowała pacjentkę w Gliwicach. Na czym polega terapia CAR-T cells? Dzień Dobry TVN
Chemioterapia paliatywna w chorobach nowotworowych:
zasady stosowania, skutki uboczne
Chemioterapia paliatywna w chorobach nowotworowych: zasady stosowania, skutki uboczne TVN zdrowie
Rodzaje, rokowania i leczenie nowotworów złośliwych
Rodzaje, rokowania i leczenie nowotworów złośliwych TVN zdrowie
Komentarze (1)
Polka
Chemioterapię nazywacie leczeniem? Obłęd. To przyspieszone wysyłanie na tamten świat osób, które mogłyby pożyć trochę dłużej.
Czytaj całość
Nie przegap
O czym może świadczyć powiększony jajnik?
O czym może świadczyć powiększony jajnik?
Jak wyrwać zęba mleczaka żeby nie bolało? Praktyczne informacje
Jak wyrwać zęba mleczaka żeby nie bolało? Praktyczne informacje
Gdzie zachodzi oddychanie tlenowe? Jakie ma etapy?
Gdzie zachodzi oddychanie tlenowe? Jakie ma etapy?
Jak powstaje tętniak serca? Objawy, leczenie, rokowania
Jak powstaje tętniak serca? Objawy, leczenie, rokowania
Czerwony ryż i jego właściwości. Czy fermentowany czerwony ryż jest zdrowszy?
Czerwony ryż i jego właściwości. Czy fermentowany czerwony ryż jest zdrowszy?
Zatrucie nikotyną – objawy. Pierwsza pomoc przy zatruciu
Zatrucie nikotyną – objawy. Pierwsza pomoc przy zatruciu