Polub nas na Facebooku
Czytasz: Ból brzucha u dzieci – jakie są jego najczęstsze przyczyny?

Ból brzucha u dzieci – jakie są jego najczęstsze przyczyny?

Zainteresował Cię ten artykuł?
Dziewczynka, którą boli brzuch

Fot: kicsiicsi / gettyimages.com

Ból brzucha stanowi poważny problem w praktyce pediatrycznej. Szacuje się, iż dolegliwość ta dotyczy około 20% dzieci w wieku szkolnym. Ból brzucha u najmłodszych stanowi źródło licznych trudności diagnostycznych dla specjalistów. Może być ostry lub przewlekły.

Ból brzucha u dzieci stanowi sygnał niepokojący, którego nie należy ignorować i lekceważyć. Szacuje się, że w znacznej części, gdyż w około 80% przypadków, spowodowany jest zaburzeniami czynnościowymi. Nierzadko jego źródłem jest psychika. Reakcja na ból jest zróżnicowana w zależności od wieku dziecka, progu wrażliwości, przyczyny i rodzaju bólu, czasu jego trwania oraz stanu emocjonalnego chorego.

Czym są czynnościowe bóle brzucha u dzieci?

Czynnościowe bóle brzucha u dzieci (ang. childhood functional abdominal pain) stanowią problem często podejmowany przez specjalistów. Kryteria diagnostyczne służące do ich rozpoznawania opisuje obecnie obowiązująca III klasyfikacja rzymska. Ich podstawowym wyznacznikiem u dzieci jest utrzymywanie się dolegliwości somatycznych przy braku zmian morfologicznych mogących odpowiadać za skargi somatyczne. U dziecka można je rozpoznać dopiero po wykluczeniu objawów alarmujących, wskazujących na organiczną przyczynę przewlekłych dolegliwości, która stanowi około 10-–5% przewlekłych bólów brzucha u dzieci.

Etiologia i patogeneza czynnościowego bólu brzucha nie zostały w pełni poznane. Jednakże podkreśla się, że zaburzenia te powstały na skutek złożonych biopsychospołecznych oddziaływań na człowieka. Ponadto niektórzy badacze donoszą o rodzinnych przypadkach występowania czynnościowego bólu brzucha, co sugeruje obecność czynnika genetycznego, który warunkuje skłonność do rozwoju somatyzacji.

Dzieci skarżą się na ból zlokalizowany w górnej części brzucha. Nie daje on innych, specyficznych objawów. W wypadku 70% badanych nie upośledza normalnego trybu życia. Leczenie zaburzeń czynnościowych oparte jest na licznych zaleceniach dietetycznych i farmakologicznych.

Ból brzucha u dzieci warunkowany czynniki psychogennymi

Istotną rolę w powstawaniu bólu brzucha u dzieci mogą odgrywać czynniki psychosocjalne i uwarunkowania środowiskowe. Do rozwoju zaburzeń psychogennych dochodzi zwłaszcza w wyniku zmian emocjonalnych związanych z funkcjonowaniem środowiska rodzinnego i szkolnego. Bezpośrednio rzutuje to negatywnie na niedojrzałość narządową i niestabilność funkcjonalną osobowości dzieci. Bóle psychogenne stanowią około 10% nawracających bólów brzucha. Do stwierdzenia tej przypadłości konieczne jest, zdaniem Franciszka Iwańczaka, spełnienie 6 z niżej wymienionych czynników:

  • Początek nawracającego bólu jest związany z wystąpieniem lub nasileniem przewlekłego negatywnego przeżycia.
  • Ból utrzymuje się wraz z trwaniem przewlekłego negatywnego przeżycia.
  • Zmniejszenie bólu lub jego ustąpienie wiąże się ze zmniejszeniem lub całkowitym ustąpieniem stresu.
  • Ostre negatywne przeżycie wywołuje ból.
  • Większość napadów bólu jest związana z ostrym stresem.
  • Dziecko wymaga obserwacji przez co najmniej jeden rok przed postawieniem diagnozy.
  • Rodzice, dziecko i lekarz leczący zgadzają się z diagnozą.

Psychogenne bóle brzucha objawiają się uczuciem kłucia i uciskania, mdłościami, wymiotami, biegunką lub zaparciami, którym towarzyszą m.in.: płacz, osłabienie, wycofanie społeczne i agresywne zachowanie.

Podstawę terapeutyczną stanowi poradnictwo psychologiczne. Warto przebadać dziecko w oparciu o specjalistyczne testy psychologiczne, które umożliwią rozpoznanie jego problemów. Wówczas na ich podstawie przygotowuje się indywidualny program terapeutyczny dla dziecka i jego rodziny, opierający się na nauce wzmacniania pozytywnych postaw i zachowań, realizacji celów, redukowania stresu i radzenia sobie z negatywnymi emocjami.

Ból brzucha i wymiotowanie u dziecka – zatrucie pokarmowe

Ból brzucha i wymiotowanie u dziecka wskazują przeważnie na zatrucie pokarmowe. Uważa się, iż jest to najczęstsza przyczyna tego typu dolegliwości u najmłodszych. Wynika zazwyczaj ze spożycia nieświeżych i niewłaściwie przechowywanych produktów pokarmowych czy nieco rzadziej ze zjedzenia skażonego pestycydami i innymi substancjami chemicznymi pokarmu.

Ma zwykle łagodny przebieg, a symptomy uwidaczniają się do kilku godzin od spożycia szkodliwego produktu. Główne objawy stanowią: ból brzucha, wymioty, brak apetytu, osłabienie, biegunka, gazy, odbijanie, podwyższona temperatura ciała, dreszcze, odwodnienie, bóle mięśniowe i wyczerpanie. Objawy utrzymują się do 3 dni, ale mogą przedłużyć się nawet do tygodnia. W przypadku zatruć nie zawsze konieczne jest leczenie specjalistyczne. Podstawę stanowi regularne picie wody lub środków nawadniających. Wskazana jest krótka głodówka. Zaleca się stosowanie lekkostrawnej i delikatnej diety.

Ostre bóle brzucha – zapalenie wyrostka robaczkowego

Ostrym bólom brzucha mogą towarzyszyć wymioty, biegunka, krwawienie, gorączka i wzdęcia. Jedną z głównych przyczyn tych dolegliwości jest zapalenie wyrostka robaczkowego, na który wskazuje ból brzucha u dziecka w okolicy pępka. W miarę postępu choroby ból przesuwa się do prawego dołu biodrowego, czemu może towarzyszyć niewielka gorączka. Mogą się pojawić wymioty, nudności, dolegliwości dyzuryczne, częstomocz, biegunka i ból przy wypróżnianiu. Stan ten jest wskazaniem do leczenia operacyjnego. Zabieg klasycznej appendektomii nie wiąże się obecnie z dużą częstością powikłań.

Zobacz także: Jak działa układ pokarmowy i co może zaburzyć jego pracę?

Zobacz film: Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Źródło: 36,6.

Bibliografia:

1. Albrecht P., Gawrońska A., Banaszkiewicz A., Czynnościowe bóle brzucha u dzieci –praktyczny przewodnik postępowania, „Pediatria Ogólna”, 2011, 19(3), s. 3085.

2. Gawrońska A., Czynnościowe bóle brzucha u dzieci, „Klinika Pediatryczna”, 2009, 17(4), s. 427–430.

3. Radziewicz-Winnicki I., Czynnościowe bóle brzucha jako zaburzenie funkcjonowania psychospołecznego dzieci, „Chowanna”, 2008, 2, s. 129–142.

4. Iwańczak F., Trudności diagnostyczne w dolegliwościach brzusznych u dzieci, „Przegląd Lekarski”, 2007, 64(3), s. 48–52.

5. Horn A.E., Ufberg J.W., Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłków jelita grubego i zapalenie okrężnicy, „Emergency Medicine Clinics of North America”, 2011, 29, s. 347–368.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
1
Więcej na temat
Kolka – silne bóle brzucha. Co ją powoduje, jak z nią walczyć?
Kolka – silne bóle brzucha. Co ją powoduje, jak z nią walczyć?
Chroniczny ból brzucha – objawy jelita drażliwego
Chroniczny ból brzucha – objawy jelita drażliwego
Ból żołądka w ciąży – jakie są przyczyny i jak sobie pomóc?
Ból żołądka w ciąży – jakie są przyczyny i jak sobie pomóc?
Grypa żołądkowa (jelitówka, grypa jelitowa) – objawy i leczenie
Grypa żołądkowa (jelitówka, grypa jelitowa) – objawy i leczenie
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?