Polub nas na Facebooku
Czytasz: Bilirubina całkowita – normy, badania, podwyższony poziom

Bilirubina całkowita – normy, badania, podwyższony poziom

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: gamjai / stock.adobe.com

Bilirubina jest barwnikiem żółciowym, którego poziom pozwala ocenić funkcjonowanie wątroby. Jej nadmiar może oznaczać żółtaczkę, a także choroby hemolityczne. Sprawdź, jakie są normy bilirubiny całkowitej i jak wygląda badanie.

Bilirubina powstaje w wyniku przemiany grupy hemowej cząsteczki hemoglobiny z rozpadu krwinek czerwonych, czyli erytrocytów. Drugim źródłem bilirubiny w organizmie są cząsteczki cytochromów oraz mioglobin. Dzienna produkcja bilirubiny u zdrowego dorosłego szacowana jest na około 200–350 mg. Zdecydowanie więcej bilirubiny produkują noworodki.

Bilirubina całkowita – czym jest?

Bilirubina całkowita to łączne oznaczenie bilirubiny pośredniej i bilirubiny bezpośredniej w osoczu. Z krwi bilirubina wędruje do wątroby, gdzie po serii przemian zostaje wydalona do pęcherzyka żółciowego.

Bilirubina pośrednia (wolna) powstaje po rozpadzie krwinek czerwonych i łączy się z białkami krwi. Wychwytywana przez wątrobę, zamienia się w bilirubinę bezpośrednią po wcześniejszym sprzężeniu z kwasem glukuronowym. Bilirubina bezpośrednia (sprzężona) jest rozpuszczalna w wodzie i zostaje wydalona do kanalików żółciowych. Bilirubina jest usuwana z organizmu wraz z kałem.

Zobacz film: Składniki krwi i ich funkcje. Źródło: Getty Images / iStock

Bilirubina – badania

Badanie stężenia bilirubiny jest popularnym markerem w diagnostyce laboratoryjnej, dzięki któremu można zdiagnozować m.in. kamienie żółciowe oraz żółtaczkę. Lekarz kieruje na badanie stężenia bilirubiny osoby z oznakami nieprawidłowej czynności wątroby i w podejrzeniu zakażenia wirusowego zapalenia wątroby (WZW). Ponadto, badanie wykonuje się w przypadku podejrzeń zatrucia grzybami, narkotykami i lekami.

Zobacz też: Choroby wątroby – objawy, choroby genetyczne i immunologiczne.

U zdrowej osoby normalne jest występowanie bilirubiny w krwi, natomiast jej obecność w moczu jest alarmująca i może oznaczać chorobę. Standardowa analiza poziomu tej substancji polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Badanie powinno się wykonać na czczo i powstrzymać się od jedzenia około 8 godzin przed pobraniem krwi.

Bilirubina – normy

U zdrowych dorosłych:

  • bilirubina całkowita od 0,2 do 1,1 mg/dl (3,42–20,6 µmol/l),
  • bilirubina bezpośrednia (sprzężona) od 0,1 do 0,3 mg/dl (1,7–5,1 µmol/l),
  • bilirubina pośrednia (wolna) od 0,2 do 0,7 mg/dl (3,42–12 µmol/l).

Normy te nie dotyczą kobiet w ciąży, u których występuje naturalnie podwyższony poziom bilirubiny całkowitej. Nie dotyczą one także noworodków, gdyż ich krwinki czerwone, zawierające hemoglobinę płodową, żyją znacznie krócej niż krwinki dorosłych, a mechanizmy sprzęgania wątrobowego nie wykształciły się dostatecznie.

Zobacz film: Czy krew w stolcu lub w moczu oznacza chorobę?Źródło: Bez recepty

Bilirubina całkowita u noworodków:

  • noworodki w 1 dobie – od 0,4 do 4,0 mg/dl (6,8–68,0 µmol/l),
  • noworodki 3 dni po porodzie – od 1 do 10,0 mg/dl (17,1 –171 µmol/l),
  • noworodki około 1. miesiąca – od 0,3 do 1,0 mg/dl (5,2–17,1 µmol/l).

W przypadku nieprawidłowego stężenia bilirubiny we krwi mówi się o hiperbilirubinemii. Lekarze wyróżniają dwa rodzaje: hiperbilirubinemię z przewagą bilirubiny wolnej oraz hiperbilirubinemię z przewagą sprzężonej bilirubiny. Jednym z charakterystycznych objawów wzrostu bilirubiny jest zabarwienie się skóry i białek oczu na żółto. Istnieje możliwość zabarwienia siniaków na kolor żółty.

Podwyższona bilirubina – dlaczego?

W przypadku wzrostu stężenia bilirubiny całkowitej istnieje ryzyko żółtaczki bądź żółtaczki hemolitycznej w przypadku noworodków. Zdaniem lekarzy jej objawami mogą być także zespół Criglera-Najjara typu I lub II (brak lub niedobór glukuronylotransferazy), choroba Gilberta, a także hemoliza wewnątrznaczyniowa.

Z kolei wzrost stężenia bilirubiny sprzężonej (bezpośredniej) wywoływany jest m.in.: wirusowym zapaleniem wątroby, toksycznymi uszkodzeniami wątroby (chloroformem, tetrachlorkiem węgla, trichloroetylenem, halotanem), a także ostrymi zatruciami lekami. Wysoce szkodliwe jest zatrucie paracetamolem, fenacetyną, izoniazydem, ryfampicyną, chloropromazyną.

Wśród przyczyn zwiększenia bilirubiny bezpośredniej hepatolodzy wymieniają także zatrucie muchomorem sromotnikowym, choroby metaboliczne: zespół Dubina-Johnsona, późną fazę choroby Wilsona, galaktozemię, tyrozynemię, mukowiscydozę oraz niedobór alfa-1-antytrypsyny.

Niewykluczone, że osoba z podwyższonym poziomem bilirubiny mogła zapaść na marskość wątroby oraz cholestazę o różnych podłożach. Podwyższona bilirubina całkowita to objawy żółtaczki poalkoholowej, zwłóknień przewodów żółciowych, kamicy żółciowej, a nawet nowotworu trzustki. Dlatego w przypadku wyników znacznie odbiegających od normy, trzeba jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, który dokona sprecyzowanej diagnozy lub zleci dodatkowe badania.

Zobacz film: Prawidłowe wyniki morfologii. Źródło: Bez recepty

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
123
19
Więcej na temat
Kolka wątrobowa – bolesne problemy z pęcherzykiem żółciowym
Kolka wątrobowa – bolesne problemy z pęcherzykiem żółciowym
Dieta wątrobowa, czyli dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu. Wskazania do jej stosowania, zasady, produkty wskazane i przeciwwskazane w diecie wątrobowej
Dieta wątrobowa, czyli dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu. Wskazania do jej stosowania, zasady, produkty wskazane i przeciwwskazane w diecie wątrobowej
Żółtaczka typu C – objawy, zakażenie, szczepionka. Jak leczyć?
Żółtaczka typu C – objawy, zakażenie, szczepionka. Jak leczyć?
Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest uleczalne: objawy, przyczyny, leczenie i dieta
Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest uleczalne: objawy, przyczyny, leczenie i dieta
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?