Polub nas na Facebooku
Czytasz: Białko G – czym jest? Jakie pełni funkcje? Co to są przekaźniki wtórne?
menu
Polub nas na Facebooku

Białko G – czym jest? Jakie pełni funkcje? Co to są przekaźniki wtórne?

Próbka krwi trzymana przez naukowca.

Fot. RapidEye / Getty Images

Dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest właściwe przekaźnictwo sygnałów komórkowych pomiędzy środowiskiem wewnętrznym a zewnętrznym. Uczestniczy w tym właśnie białko G wiążące wtórne przekaźniki, przez co przekazuje sygnały komórkowe.

Białko G to bardzo istotny rodzaj białka, ponieważ pełni w organizmie funkcję przekaźnika pomiędzy środowiskiem wewnętrznym a zewnętrznym. Białko G może mieć działanie pobudzające lub hamujące.

Białka – jakie pełnią funkcje?

Białka to duże cząsteczki zbudowane z aminokwasów połączonych ze sobą tzw. wiązaniami peptydowymi. Występują we wszystkich organizmach żywych. W skład białek wchodzą przede wszystkim: węgiel, tlen, azot, wodór, siarka i fosfor, jak również wiele jonów, typu manganowy, żelazowy itd. Jednak białka rzadko występują jako formy pojedyncze, a częściej jako struktury złożone, czyli zawierające np. białko i cukier lub kilka cząsteczek białek.

W organizmach białko pełni różne funkcje, m.in.:

  • transport różnych cząsteczek lub pierwiastków,
  • magazynowanie,
  • praca mięśni (białka kurczliwe),
  • budulec (jest składnikiem budulcowym tkanek),
  • wspomaganie odporności,
  • regulacja hormonalna,
  • przekaźnik nerwowy.

Czym są białka G?

Białka G odgrywają kluczową rolę w procesach przekaźnictwa sygnałów biologicznych. Białka G sprzężone są w organizmie z odpowiednimi receptorami. Oznacza to, że na białko G działa jakaś cząsteczka, co w konsekwencji prowadzi do szeregu przemian biochemicznych. Jeśli białko G jest związane z guanozynodifosforanem (GDP), białko to jest nieaktywne. Po zadziałaniu pierwotnego sygnału dochodzi do odłączenia się GDP od białka G, a także odłączenia się białka G od receptora, z którym było wcześniej połączone. Ostatecznie białko G rozpada się na dwie części, które przemieszczają się w obrębie błony komórkowej, zmieniając przy tym funkcje innych rodzajów białek (białek strukturalnych) w tej błonie.

Ciało człowieka składa się z białka. Jednak łatwo je zniszczyć, np. pijąc alkohol. Co się wtedy dzieje?

Zobacz film: Ciało człowieka to głównie białko. Co się z nim dzieje, kiedy pijemy alkohol? Źródło: Co nas truje?

Przekaźniki wtórne

Przekaźnikami wtórnymi określa się niewielkie cząsteczki przyłączane do receptorów w różnych komórkach organizmu. Aby określony związek mógł spełniać funkcję wtórnego przekaźnika, musi spełnić dwa kryteria. Przede wszystkim jego stężenie w komórce musi być niskie, ulegać podwyższeniu po pobudzeniu komórki i szybko wracać do pierwotnej wartości. Ponadto reakcja prowadząca do wzrostu tego stężenia musi być kaskadowa. Takie warunki spełniają np. jony wapnia, cykliczny adenozynomonofosforan (cAMP) i cykliczny guanozynomonofosforan (cGMP).

Działanie cAMP obejmuje m.in. wpływ na wydzielanie niektórych hormonów czy transport jonów sodowych i potasowych w komórkach. Cykliczny AMP powstaje w komórkach z adenozynotrifosforanu (ATP) dzięki działaniu cyklazy adenylanowej i jest formą aktywną. Pobudzenie cyklazy adenylanowej ma miejsce dzięki pobudzającemu białku G. Możliwe jest również działanie blokujące innego typu białka G, które wpływa hamująco na cyklazę adenylanową.

Działanie przekaźników wtórnych obejmuje przede wszystkim zmiany metaboliczne w komórce. W efekcie wzrasta ilość szczelin synaptycznych (struktur nerwowych) biorących udział w sygnalizacji komórkowej. To przyczynia się do wzrostu pobudliwości komórek i nasilenia ich funkcji wydzielniczych. Efektem wszystkich działań jest aktywacja enzymów, kinaz białkowych, które katalizują proces fosforylacji zachodzący w komórce. Kinazy białkowe składają się z części regulacyjnej (aktywacyjnej) oraz części odpowiedzialnej za nadzorowanie procesu fosforylacji. Reakcje fosforylacji białek natomiast polegają na przyłączaniu się cząsteczki fosforu do białka. W wyniku tego dochodzi do zmiany struktury białka i jego funkcji. Głównym efektem fosforylacji jest aktywacja enzymów odgrywających kluczową rolę w procesach przemiany materii.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
2
Polecamy
Proteiny – czym są, jakie pełnią funkcje i gdzie można je znaleźć?
Proteiny – czym są, jakie pełnią funkcje i gdzie można je znaleźć? TVN zdrowie
Zmora kulturystów - katabolizm mięśni.
Ogólna charakterystyka procesów katabolicznych
Zmora kulturystów - katabolizm mięśni. Ogólna charakterystyka procesów katabolicznych Dzień Dobry TVN
Przeciwutleniacze - czym są, jaką pełnią funkcję?
Czy znajdziemy przeciwutleniacze w żywności?
Przeciwutleniacze - czym są, jaką pełnią funkcję? Czy znajdziemy przeciwutleniacze w żywności? Dzień Dobry TVN
Co to jest transport aktywny?
Na czym polega aktywne przenikanie związków chemicznych?
Co to jest transport aktywny? Na czym polega aktywne przenikanie związków chemicznych? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Jak zrobić żel antybakteryjny? Koszt, zastosowanie i działanie żelu dezynfekującego ręce
Jak zrobić żel antybakteryjny? Koszt, zastosowanie i działanie żelu dezynfekującego ręce
Ozonowanie mieszkania – czemu służy, na czym polega, jak wykonać?
Ozonowanie mieszkania – czemu służy, na czym polega, jak wykonać?
#ObiadNaZdrowie: Chlebek bananowy fit – jak go przygotować i dlaczego warto jeść banany?
#ObiadNaZdrowie: Chlebek bananowy fit – jak go przygotować i dlaczego warto jeść banany?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Ból płuc przy oddychaniu, połączony z kaszlem i bólem pleców – o czym może świadczyć?
Ból płuc przy oddychaniu, połączony z kaszlem i bólem pleców – o czym może świadczyć?
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis