Polub nas na Facebooku
Czytasz: Białko C reaktywne – co to jest? Jaka jest norma?

Białko C reaktywne – co to jest? Jaka jest norma?

cząsteczki białka

Fot. cdascher / Getty Images

Białko C reaktywne, czyli CRP oznaczane jest bardzo często, szczególnie w sytuacji podejrzenia stanu zapalnego w organizmie. Wykonuje się to badanie również u dzieci i kobiet w ciąży. Podwyższone CRP należy umieć zinterpretować względem stanu chorego.

Białko C reaktywne, oznaczane skrótem CRP, jest glikoproteiną, którą można wykryć we krwi. Poziom białka C reaktywnego wzrasta w odpowiedzi na stan zapalny w organizmie. Prawidłowe stężenie we krwi nie powinno przekraczać 5 mg/l. Nieznacznie podwyższony poziom białka C reaktywnego nie musi wzbudzać niepokoju, szczególnie w przypadku osób z otyłością, osób palących papierosy, a także chorych na nadciśnienie tętnicze. U tych osób za górną granicę normy uznaje się 10 mg/l.

Białko C reaktywne – kiedy wykonuje się badanie?

Badanie poziomu białka C reaktywnego jest bardzo często wykonywanym badaniem, gdyż pozwala potwierdzić lub wykluczyć stan zapalny w organizmie, szczególnie gdy objawy kliniczne, jakie prezentuje chory, nie są do końca swoiste i dają pewne wątpliwości. Jest to również doskonały wskaźnik pozwalający na monitorowanie stanu chorego i efektu leczenia istniejącego stanu zapalnego, gdyż jego poziom dość szybko zmienia się we krwi. Ponadto poziom białka C reaktywnego może być brany pod uwagę w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania badania.

Białko C reaktywne podwyższone

Białko C reaktywne, czyli CRP, oznaczane jest z surowicy krwi, a jego wzrost świadczy przede wszystkim o stanie zapalnym w organizmie. Norma to mniej niż 5 mg/l. Jednak należy mieć na względzie, że u osób z nadciśnieniem tętniczym, palących czy z otyłością poziom CRP może być podwyższony. U nich norma sięga do 10 mg/l. Białko C reaktywne przekraczające 10 m/l jest najczęściej związane z obecnością reakcji zapalnej. Nie zawsze należy jednak wpadać w panikę. Poziom CRP nie przekraczający 40 mg/l występuje w łagodnych zapaleniach, infekcjach wirusowych, a czasem także w ciąży. Wysoki poziom białka C reaktywnego najczęściej jest związany z infekcjami bakteryjnymi i w większości wymaga leczenia antybiotykami. O ciężkim zakażeniu może świadczyć jeszcze wyższy wzrost białka C reaktywnego. Białko C reaktywne wysokie, przekraczające 200 mg/l związane jest najczęściej z ciężkimi zakażeniami, lecz może też pojawić się przy oparzeniach. Bardzo wysoki wynik białka C reaktywnego współistnieć może również z chorobami tkanki łącznej, chorobami nowotworowymi, niewydolnością nerek, a także wystąpić przy zawale mięśnia sercowego.

Zobacz, co wchodzi w skład krwi:

Zobacz film: Składniki krwi i ich funkcje. Źródło: Getty Images / iStock

Białko C reaktywne niskie

Nie ma dolnej granicy normy, jeśli chodzi o białko C reaktywne. Nie oznacza to, że nie ma go zupełnie. Czasami jest na tyle niskie, iż laboratorium określi jego poziom np. jako <0,1. Bardzo niski poziom białka C reaktywnego świadczy więc o zdrowym organizmie. W przypadku infekcji wirusowych poziom CRP również może nie wzrosnąć gwałtownie. Częściej wysoki poziom obserwuje się w zakażeniach o etiologii bakteryjnej.

Białko C reaktywne – jak interpretować wyniki?

Należy pamiętać, że są badania, które obligują do leczenia mimo niewielkiego nasilenia objawów klinicznych, jednak są również takie, które niekoniecznie zmuszają lekarza do wdrożenia leczenia w sytuacji, gdy wynik jest nieprawidłowy, natomiast nie ma jakichkolwiek objawów klinicznych. O włączeniu leczenia decyduje bowiem nie sam wynik CRP, lecz także stan chorego, choroby towarzyszące, wiek i wiele innych czynników. U niemowląt i małych dzieci objawy zakażeń są bardzo nieswoiste. Wysoki poziom CRP i np. niespokojne zachowanie dziecka obliguje lekarza do włączenia leczenia. U starszych pacjentów można pozwolić sobie na obserwację i kontrolne badania.

Białko C reaktywne a kontrola skuteczności leczenia

Białko C reaktywne koreluje ze stanem pacjenta. Nie ma sensu oznaczać go kilka razy w ciągu doby, lecz raz na 2–3 dni. Narastający poziom CRP i pogarszający się stan pacjenta mimo leczenia może świadczyć o niewłaściwie dobranym leku, natomiast spadek poziomu CRP i poprawa kliniczna wskazuje na odpowiednio dobraną terapię.

Białko C reaktywne a ryzyko sercowo-naczyniowe

Białko CRP oznaczane może być nie tylko celem oceny stanu zapalnego, lecz także ryzyka choroby sercowo-naczyniowej. Jak wiadomo, obecność blaszek miażdżycowych w ścianach naczyń krwionośnych, stanowi istotny czynnik ryzyka schorzeń sercowo-naczyniowych. Miażdżyca związana jest również ze stanem zapalnym niewielkiego stopnia, wobec czego przy postępującej miażdżycy również należy spodziewać się podwyższonego poziomu białka C reaktywnego. Należy mieć na uwadze również inne czynniki, które predysponują do wzrostu ryzyka sercowo-naczyniowego, a mianowicie palenie czy otyłość. Podwyższają one również poziom CRM. Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego względem poziomu białka C reaktywnego przedstawia się następująco:

  • poziom CRP poniżej 1 mg/l świadczy o niewielkim ryzyku sercowo-naczyniowym;
  • poziom CRP pomiędzy 1 a 3 mg/l świadczy o umiarkowanym ryzyku sercowo-naczyniowym;
  • poziom CRP powyżej 3 mg/l świadczy o dużym ryzyku sercowo-naczyniowym.

W praktyce klinicznej jednak rzadko korzysta się z tego wskaźnika.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
18
0
Polecamy
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba?
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba? Dzień Dobry TVN
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem?
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem? Dzień Dobry TVN
Podwyższone CRP -  co oznacza? Przyczyny wysokiego CRP i przebieg badania
Podwyższone CRP - co oznacza? Przyczyny wysokiego CRP i przebieg badania TVN zdrowie
Podwyższone CRP u noworodka i niemowlaka: przyczyny, interpretacja wyników, cena
Podwyższone CRP u noworodka i niemowlaka: przyczyny, interpretacja wyników, cena TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?