Polub nas na Facebooku
Czytasz: Białko C reaktywne – co to jest? Jaka jest norma?

Białko C reaktywne – co to jest? Jaka jest norma?

cząsteczki białka

Fot. cdascher / Getty Images

Białko C reaktywne, czyli CRP oznaczane jest bardzo często, szczególnie w sytuacji podejrzenia stanu zapalnego w organizmie. Wykonuje się to badanie również u dzieci i kobiet w ciąży. Podwyższone CRP należy umieć zinterpretować względem stanu chorego.

Białko C reaktywne, oznaczane skrótem CRP, jest glikoproteiną, którą można wykryć we krwi. Poziom białka C reaktywnego wzrasta w odpowiedzi na stan zapalny w organizmie. Prawidłowe stężenie we krwi nie powinno przekraczać 5 mg/l. Nieznacznie podwyższony poziom białka C reaktywnego nie musi wzbudzać niepokoju, szczególnie w przypadku osób z otyłością, osób palących papierosy, a także chorych na nadciśnienie tętnicze. U tych osób za górną granicę normy uznaje się 10 mg/l.

Białko C reaktywne – kiedy wykonuje się badanie?

Badanie poziomu białka C reaktywnego jest bardzo często wykonywanym badaniem, gdyż pozwala potwierdzić lub wykluczyć stan zapalny w organizmie, szczególnie gdy objawy kliniczne, jakie prezentuje chory, nie są do końca swoiste i dają pewne wątpliwości. Jest to również doskonały wskaźnik pozwalający na monitorowanie stanu chorego i efektu leczenia istniejącego stanu zapalnego, gdyż jego poziom dość szybko zmienia się we krwi. Ponadto poziom białka C reaktywnego może być brany pod uwagę w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania badania.

Białko C reaktywne podwyższone

Białko C reaktywne, czyli CRP, oznaczane jest z surowicy krwi, a jego wzrost świadczy przede wszystkim o stanie zapalnym w organizmie. Norma to mniej niż 5 mg/l. Jednak należy mieć na względzie, że u osób z nadciśnieniem tętniczym, palących czy z otyłością poziom CRP może być podwyższony. U nich norma sięga do 10 mg/l. Białko C reaktywne przekraczające 10 m/l jest najczęściej związane z obecnością reakcji zapalnej. Nie zawsze należy jednak wpadać w panikę. Poziom CRP nie przekraczający 40 mg/l występuje w łagodnych zapaleniach, infekcjach wirusowych, a czasem także w ciąży. Wysoki poziom białka C reaktywnego najczęściej jest związany z infekcjami bakteryjnymi i w większości wymaga leczenia antybiotykami. O ciężkim zakażeniu może świadczyć jeszcze wyższy wzrost białka C reaktywnego. Białko C reaktywne wysokie, przekraczające 200 mg/l związane jest najczęściej z ciężkimi zakażeniami, lecz może też pojawić się przy oparzeniach. Bardzo wysoki wynik białka C reaktywnego współistnieć może również z chorobami tkanki łącznej, chorobami nowotworowymi, niewydolnością nerek, a także wystąpić przy zawale mięśnia sercowego.

Zobacz, co wchodzi w skład krwi:

Zobacz film: Składniki krwi i ich funkcje. Źródło: Getty Images / iStock

Białko C reaktywne niskie

Nie ma dolnej granicy normy, jeśli chodzi o białko C reaktywne. Nie oznacza to, że nie ma go zupełnie. Czasami jest na tyle niskie, iż laboratorium określi jego poziom np. jako <0,1. Bardzo niski poziom białka C reaktywnego świadczy więc o zdrowym organizmie. W przypadku infekcji wirusowych poziom CRP również może nie wzrosnąć gwałtownie. Częściej wysoki poziom obserwuje się w zakażeniach o etiologii bakteryjnej.

Białko C reaktywne – jak interpretować wyniki?

Należy pamiętać, że są badania, które obligują do leczenia mimo niewielkiego nasilenia objawów klinicznych, jednak są również takie, które niekoniecznie zmuszają lekarza do wdrożenia leczenia w sytuacji, gdy wynik jest nieprawidłowy, natomiast nie ma jakichkolwiek objawów klinicznych. O włączeniu leczenia decyduje bowiem nie sam wynik CRP, lecz także stan chorego, choroby towarzyszące, wiek i wiele innych czynników. U niemowląt i małych dzieci objawy zakażeń są bardzo nieswoiste. Wysoki poziom CRP i np. niespokojne zachowanie dziecka obliguje lekarza do włączenia leczenia. U starszych pacjentów można pozwolić sobie na obserwację i kontrolne badania.

Białko C reaktywne a kontrola skuteczności leczenia

Białko C reaktywne koreluje ze stanem pacjenta. Nie ma sensu oznaczać go kilka razy w ciągu doby, lecz raz na 2–3 dni. Narastający poziom CRP i pogarszający się stan pacjenta mimo leczenia może świadczyć o niewłaściwie dobranym leku, natomiast spadek poziomu CRP i poprawa kliniczna wskazuje na odpowiednio dobraną terapię.

Białko C reaktywne a ryzyko sercowo-naczyniowe

Białko CRP oznaczane może być nie tylko celem oceny stanu zapalnego, lecz także ryzyka choroby sercowo-naczyniowej. Jak wiadomo, obecność blaszek miażdżycowych w ścianach naczyń krwionośnych, stanowi istotny czynnik ryzyka schorzeń sercowo-naczyniowych. Miażdżyca związana jest również ze stanem zapalnym niewielkiego stopnia, wobec czego przy postępującej miażdżycy również należy spodziewać się podwyższonego poziomu białka C reaktywnego. Należy mieć na uwadze również inne czynniki, które predysponują do wzrostu ryzyka sercowo-naczyniowego, a mianowicie palenie czy otyłość. Podwyższają one również poziom CRM. Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego względem poziomu białka C reaktywnego przedstawia się następująco:

  • poziom CRP poniżej 1 mg/l świadczy o niewielkim ryzyku sercowo-naczyniowym;
  • poziom CRP pomiędzy 1 a 3 mg/l świadczy o umiarkowanym ryzyku sercowo-naczyniowym;
  • poziom CRP powyżej 3 mg/l świadczy o dużym ryzyku sercowo-naczyniowym.

W praktyce klinicznej jednak rzadko korzysta się z tego wskaźnika.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
17
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Najbrudniejsze rzeczy świata, których dotykasz każdego dnia
Najbrudniejsze rzeczy świata, których dotykasz każdego dnia Materiał sponsorowany
Usuwanie (wyrywanie) ósemek – szczękościsk, ból i opuchlizna po usunięciu ósemki
Usuwanie (wyrywanie) ósemek – szczękościsk, ból i opuchlizna po usunięciu ósemki
Krosty na języku – o czym mogą świadczyć? Przyczyny i leczenie białych i czerwonych krost na języku
Krosty na języku – o czym mogą świadczyć? Przyczyny i leczenie białych i czerwonych krost na języku
Płukanie uszu – czy można bezpiecznie czyścić uszy domowymi sposobami?
Płukanie uszu – czy można bezpiecznie czyścić uszy domowymi sposobami?