Polub nas na Facebooku
Czytasz: Bezoary – przyczyny powstawania, objawy i leczenie

Bezoary – przyczyny powstawania, objawy i leczenie

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: chombosan / fotolia.com

Bezoar to nieulegające trawieniu ciało obce, które najczęściej znajduje się w żołądku. Wyróżnia się kilka rodzajów bezoarów w zależności od połkniętego materiału. Najczęstszymi objawami posiadania bezoaru są wzdęcia, nudności, bóle w nadbrzuszu i wymioty.

Bezoary są zlepkami różnego rodzaju spożytych pokarmów, zwanymi rzekomymi kamieniami jelitowymi. Zlokalizowane są najczęściej w żołądku, ale spotyka się je także w przełyku oraz odbytnicy. Istnieje wiele przyczyn powstawania bezoarów.

Charakterystyka i rodzaje bezoarów

Bezoary są bardzo rzadką chorobą przewodu pokarmowego. Powstają, gdy przesuwanie spożytych pokarmów do dalszych odcinków przewodu pokarmowego (jelit) jest utrudnione ze względu na:

  • zwężenie odźwiernika (część żołądka, która łączy go z dwunastnicą ),
  • upośledzone kurczenie się ścian żołądka(np. w wyniku cukrzycy)
  • przebyte operacje żołądka.

Dodatkowo występuje zwiększone wydzielanie śluzu, które powoduje zlepianie cząstek połkniętych pokarmów lub innych materiałów. W niektórych przypadkach tworzą się z nich zbite i twarde bezoary. Ze względu na rodzaj połkniętych materiałów wyróżnia się:

  • trichobezoary – powstające w wyniku połknięcia włosów, które nie ulegają strawieniu,
  • fitobezoary – po zjedzeniu roślin zawierających dużą ilość włókna roślinnego,
  • laktobezoary – spotykane najczęściej u małych dzieci i wcześniaków po spożyciu mleka, powstałe poprzez nagromadzenie się mleka i śluzu,
  • farmakobezoary – powstające po spożyciu leków, najczęściej zobojętniających w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy,
  • bezoary innego pochodzenia – nagromadzenie różnego rodzaju spożytych substancji, takich jak materiały budowlane, tworzywa sztuczne, styropian, kosmetyki itp.

Występowanie fitobezoarów obserwuje się zwłaszcza w krajach, gdzie spożywa się duże ilości daktyli, ananasów, orzechów kokosowych, selera, dyni, rodzynek oraz śliwek, które jedzone w nadmiarze mogą sprzyjać tworzeniu się kulistych tworów. 

Trichobezoary powstają w zdecydowanej większości przypadków u osób cierpiących na trichofagię, czyli zaburzenie psychiczne objawiające się satysfakcją z jedzenia własnych włosów, których układ pokarmowy nie jest w stanie strawić ze względu na brak enzymów trawiennych mogących rozpuścić białka włosa.

Przyczyny powstania bezoaru

Wszystkie rodzaje bezoaru, bez względu na rodzaj, są uważane za patologiczne. W znacznej części przypadków bezoary obserwuje się u osób z zaburzeniami psychicznymi, lecz mogą pojawić się także w przebiegu innych chorób, takich jak cukrzyca czy zaburzenia endokrynologiczne. 

Medycyna nie poznała konkretnej przyczyny ich powstawania, dlatego zakłada się, że musi dojść do kilku czynników, by w organizmie człowieka doszło do formowania się i zalegania kulistych tworów. Jednym z nich są zaburzenia przeżuwania, wynikające np. z ubytków zębowych lub tendencji do przełykania kęsów bez rozgryzania i żucia, co prowadzi do zalegania pokarmu w przełyku lub żołądku. Bezoary powstają także w sytuacji upośledzonego opróżniania żołądka z treści pokarmowej w przebiegu wielu chorób, w tym m.in. cukrzycy lub niedoczynności tarczycy.

Objawy bezoaru – jak go rozpoznać?

W początkowym okresie powstawania, bezoary nie dają żadnych niepokojących dolegliwości. Pierwsze oznaki rzekomych kamieni jelitowych pojawiają się wraz ze wzrostem bezoaru. Wtedy najczęściej dochodzi do: nudności, bólów w nadbrzuszu, wymiotów, halitozy (przewlekłego nieprzyjemnego zapachu z ust), nawracających wzdęć, uczucia nadmiernej pełności po posiłku. W skrajnych sytuacjach może dojść do: niedrożności przewodu pokarmowego, wrzodów żołądka, przebicia ściany przewodu pokarmowego, krwotoków z przewodu pokarmowego, a nawet do odleżyn z powodu ucisku na ścianę przewodu pokarmowego.

Na czym polega leczenie bezoarów?

Sposoby leczenia bezoarów są uzależnione od wielkości kulistego tworu, który zalega w żołądku, przełyku lub odbytnicy. Jeśli bezoary są małe bądź bezobjawowe, najczęściej leczy się je przyczynowo poprzez zastosowanie enzymów trawiennych, a także leków przyspieszających motorykę przewodu pokarmowego. Jeśli obecne w organizmie bezoary zagrażają wystąpieniem niebezpiecznych dla zdrowia powikłań, najczęściej wykonuje się inwazyjne usunięcia bezoaru. W tym przypadku stosuje się dwie metody – pierwsza z nich polega na wyciągnięciu bezoaru naturalną drogą przez przewód pokarmowy - przełyk i jamę ustną (endoskopowo), druga poprzez operacyjne otwarcie powłok jamy brzusznej i narządów wewnętrznych (jest to metoda klasyczna).

Ważne jest zapobiegania nawrotom bezoarów, które bez odpowiedniej profilaktyki mogą w szybkim czasie pojawić się ponownie. Po przeprowadzeniu leczenia powinno skupić się na terapii powstawania bezoarów. Osoby cierpiące na trichobezoary powinny jak najszybciej skontaktować się z specjalistą w dziedzinie psychiatrii i przeprowadzić diagnostykę w kierunku zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. 

Osoby predysponowane do powstawania bezoarów w wyniku chorób powodujących stałe zaleganie pokarmu powinny przyjmować co najmniej 2–3 l wody dziennie, starannie przeżuwać i rozgryzać każdy kęs pokarmu, a spożywane rośliny kroić w drobną kostkę.

Zobacz film: Jak sposób gryzienia wpływa na trawienie? Źródło: 36,6

Bibliografia

- Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, „Medycyna Praktyczna” 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
6
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?