Polub nas na Facebooku
Czytasz: Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – diagnostyka i leczenie. Jakie daje objawy?

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – diagnostyka i leczenie. Jakie daje objawy?

NAN

Fot: milanmarkovic78 / stock.adobe.com

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby stanowi niekiedy przyczynę marskości wątroby. Choroba może przybrać jeden z trzech typów – AIH I, II i III. Podstawową metodą diagnostyczną chorób autoimmunizacyjnych wątroby jest immunofluorescencja pośrednia (IIF).

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby występuje z szacowaną częstością 11–17 na 100 000 osób. Większość chorych stanowią kobiety (70%). Chorobę po raz pierwszy opisał w 1950 r. Waldenstrom. Najczęściej stosowaną terapią jest immunosupresja, która polega na doustnym przyjmowaniu glikortykosteroidów.

Czym jest autoimmunologiczne zapalenie wątroby?

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (ang. autoimmune hepatitis – AIH) to przewlekła choroba zapalna o nieznanej etiologii. U jej podłoża leży proces nazywany autoimmunizacją. Polega on na wytwarzaniu przez układ odpornościowy limfocytów T, B i przeciwciał (tzw. autoprzeciwciał) skierowanych przeciw własnym antygenom organizmu.

Rozróżnia się trzy postacie choroby:

  • AIH typu I – typowe jest występowanie przeciwciał ANA (narządowo niespecyficzne przeciwciała przeciwjądrowe – antinuclear antibodies) i SMA (przeciwciała przeciw mięśniom gładkim – smooth muscle antibodies), które są skierowane głównie przeciwko F-aktynie; posiada łagodniejszy przebieg; występuje głównie u osób starszych;
  • AIH typu II – typowe jest występowanie przeciwciała anty-LKM1 (wątrobowo-nerkowe przeciwciała przeciwmikrosomalne – liver-kidney microsomal antibodies); posiada agresywny przebieg; towarzyszą mu często inne choroby autoimmunologiczne; występuje głównie u dzieci;
  • AIH typu III – przebieg kliniczny podobny do AIH typu I; charakteryzuje się obecnością przeciwciał anty-SLA (przeciwciała przeciwko rozpuszczalnym antygenom wątroby – antisoluble liver antigen) i LP (przeciwciała reagujące z antygenami wątroby i trzustki – liver-pancreas antibodies).

Objawy autoimmunologicznego zapalenia wątroby

Choroba może mieć łagodny przebieg kliniczny, ale i prowadzić do niewydolności wątroby i konieczności jej przeszczepienia. Autoimmunologiczne zapalenie wątroby może dać takie objawy jak: senność, znaczny spadek masy ciała, jadłowstręt, bóle i obrzęk brzucha, wzdęcia, nudności, wymioty, zmiana koloru skóry na żółty, swędzenie skóry, męczliwość, ucisk w prawym podżebrzu, bóle stawów, krwawienia z nosa, zaburzenia krzepnięcia krwi, trądzik, gorączka, bolesne skurcze mięśni, zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, zaburzenia nastroju, zaburzenia zachowania i zaburzenia świadomości. Niekiedy występują bezobjawowe nieprawidłowości w testach laboratoryjnych.

W około 45% przypadków obserwuje się współistnienie innych chorób autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca insulinozależna, zespół Sjögrena, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, reumatoidalne zapalenie stawów, zespół Guillaina-Barrégo lub choroba Hashimoto.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – diagnostyka

Rozpoznanie choroby wymaga analizy wywiadu, cech klinicznych, laboratoryjnych, profilu autoprzeciwciał i obrazu histopatologicznego (biopsja wątroby). Kryteria rozpoznania choroby stanowią:

  • duże stężenie immunoglobulin (γ-globulin i IgG), przekraczające co najmniej 1,5-krotnie górną granicę normy,
  • obecność w surowicy typowych autoprzeciwciał,
  • zmiany zapalne z naciekiem plazmo- i limfocytarnym przestrzeni wrotnych i obrazem martwicy kęsowej w badaniu histopatologicznym bioptatu wątroby. 

Podstawową metodą diagnostyki autoimmunologicznego zapalenia wątroby jest immunofluorescencja pośrednia (polega na inkubacji skrawków mrożonych odpowiednich tkanek lub rozmazów hodowli komórkowych z surowicą chorych). Można wykorzystać komercyjne testy czy immunoblotting (stosuje się specjalne paski testowe z naniesionymi w postaci linii wysoko oczyszczonymi antygenami).

Na czym polega leczenie autoimmunologicznego zapalenia wątroby?

Leczenie autoimmunologicznego zapalenia wątroby opiera się głównie na farmakoterapii. Chorzy dobrze reagują na kortykosteroidy. Czerwionka-Szaflarska M. i wsp. w swoich badaniach podkreślają, że w około 80% przypadków AIH po 6 miesiącach leczenia immunosupresyjnego uzyskuje się remisję kliniczną (poprawę stanu ogólnego, ustąpienie gorączki i bólów stawowych), po 12 miesiącach remisję biochemiczną (obniżenie poziomu aminotransferaz i gammaglobulin), a po 2 latach remisję histologiczną. Aby uzyskać pełną remisję, należy więc prowadzić leczenie przez co najmniej 2 lata.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby w stadium końcowym jest wskazaniem do przeszczepu wątroby. Leczenie chirurgiczne należy także rozważyć w przypadkach braku remisji pomimo leczenia farmakologicznego lub wystąpienia komplikacji związanych z leczeniem.

Jaka dieta przy autoimmunologicznym zapaleniu wątroby?

Dieta chorych na autoimmunologiczne zapalenie wątroby stanowi element pomocniczy dla farmakoterapii. Określana bywa jako wątrobowa. Jest łatwostrawna, atrakcyjna i urozmaicona, dąży się w niej do ograniczenia spożycia tłuszczu,. W diecie na wątrobę dozwolone są oleje roślinne, a zabronione zwierzęce, jak smalec czy słonina. Dostosowana jest do zapotrzebowania kalorycznego, obecnej masy ciała chorego i stanu wątroby. Ma na celu wyrównanie niedoborów pokarmowych, dostarczenie wszystkich niezbędnych składników odżywczych i regenerację narządu. Chorym zaleca się zwiększenie spożycia białka w postaci chudego mięsa, ryb i nabiału. Dzienny jadłospis uwzględnia 5–7 posiłków spożywanych regularnie, w niewielkich porcjach, o umiarkowanej temperaturze. Zaleca się ich gotowanie, duszenie, gotowanie na parze lub pieczenie.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – rokowania

W przypadku wczesnego rozpoznania rokowanie jest pomyślne. Przewidywana długość życia osoby chorej jest zbliżona do przeciętnej.

Zobacz film: Budowa wątroby. Źródło: 36,6

Bibliografia:

1. Sobolewska-Pilarczyk M., Dybowska D., Halota W., Dróżdż W., Pawłowska M., Przeciwwskazania względne i bezwzględne do terapii interferonem α, „Hepatologia”, 2014, 14, s. 1–6.

2. Grąt K., Jabiry–Zieniewicz Z., Urodzenie 2 zdrowych dzieci przez pacjentkę z autoimmunizacyjnym zapaleniem i marskością wątroby, „Przypadki Medyczne”, 2012, 31, s. 130–133.

3. Komorowski M., Cielecka-Kuszyk J., Madaliński K., Diagnostyka chorób autoimmunizacyjnych wątroby i dróg żółciowych, „Journal of Laboratory Diagnostics”, 2012, 48(2), s. 199–203.

4. Bogdanos D., Invernizzi P., Mackay I., Vergani D., Autoimmune liver serology: Current diagnostics and clinical challenges, “World Journal of Gastroenterology”, 2008, 14(21), s. 3374–3387.

5. Czerwionka-Szaflarska M., Szafarska-Szczepanik A., Żyromska A., Autoimmunologiczne zapalenie wątroby, „Gastroenterologia Polska”, 1998, 5(3), s. 289–296.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
75
5
Polecamy
Celiakia u dzieci i dorosłych. Przyczyny, objawy i leczenie celiakii
Celiakia u dzieci i dorosłych. Przyczyny, objawy i leczenie celiakii Dzień Dobry TVN
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia?
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia? Dzień Dobry TVN
Czym jest krioglobulinemia? Objawy, rozpoznanie i leczenie krioglobulinemii
Czym jest krioglobulinemia? Objawy, rozpoznanie i leczenie krioglobulinemii TVN zdrowie
Marskość wątroby – choroba nie tylko alkoholików. Jak rozpoznać jej objawy?
Marskość wątroby – choroba nie tylko alkoholików. Jak rozpoznać jej objawy? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego