Polub nas na Facebooku
Czytasz: Aichmofobia – lęk przed igłami. Przyczyny, objawy, leczenie
menu
Polub nas na Facebooku

Aichmofobia – lęk przed igłami. Przyczyny, objawy, leczenie

Zastrzyk wykonywany w rękę.

Fot. oxyzay / Getty Images

Aichmofobia to chorobliwy, irracjonalny lęk przed ostro zakończonymi przedmiotami, w szczególności igłami. Utrudnia on normalne funkcjonowanie, zwłaszcza korzystanie z opieki lekarskiej. Chory unika zastrzyków, pobierania krwi, wizyt u stomatologa.   

Aichmofobia to rodzaj fobii specyficznej. Jest to zaburzenie lękowe, z właściwym wszystkim tego typu schorzeniom repertuarem objawów, które paraliżuje działania chorego, pomimo iż ma on świadomość bezpodstawności swoich obaw. W przypadkach fobii specyficznych zwykle unika się sytuacji czy rzeczy, które wzbudzają paniczny lęk. W aichmofobii są to ostro zakończone obiekty – igły, noże, narzędzie takie jak np. śrubokręt, a nawet pióra wieczne czy wykałaczki.

Aichmofobia – przyczyny lęku przed igłami

Najczęściej spotykane przypadki aichmofobii dotyczą igieł – tych używanych do zastrzyków czy pobierania krwi. Lęk przed kontaktem z nimi jest poniekąd uzasadniony – zabiegi z ich użyciem nie są przyjemne, a czasem wręcz bolesne. Większość ludzi jednak poddaje im się bez trudu w trosce o własne zdrowie.

Aichmofobia to najczęściej wynik negatywnych przeżyć związanych z igłami, zwłaszcza doświadczeń z wczesnego dzieciństwa, często zepchniętych do podświadomości. Należą do nich przede wszystkim bolesne zabiegi z użyciem igły, ale fobię zrodzić może nawet przykry kontakt z lekarzem czy pielęgniarką podczas takich zabiegów.

Objawy aichmofobii

Podstawowym objawem aichmofobii jest unikanie sytuacji, w których istnieje ryzyko kontaktu z budzącymi lęk przedmiotami. Zakres takich zachowań jest zróżnicowany, w zależności od stopnia nasilenia choroby. Niektórzy aichmofobicy np. jedynie odmawiają zastrzyków czy pobierania krwi. Inni nie są w stanie znieść specyficznego zapachu gabinetów lekarskich, więc w ogóle nie korzystają z opieki medycznej. Cechą charakterystyczną aichmofobii jest także lęk antycypacyjny, czyli obawa przed wystąpieniem napadu lęku i szeregu nieprzyjemnych objawów wegetatywnych z nim związanych.

Polecamy: Co to jest fobia? Najczęstsze rodzaje, ich objawy i leczenie

Objawy somatyczne, właściwe wszystkim zaburzeniom lękowym, pojawiają się zwykle w sytuacji bezpośredniego kontaktu z ostrymi przedmiotami. U aichmofobika mogą wystąpić poszczególne lub wszystkie symptomy, do których należą: kołatanie serca, ucisk w klatce piersiowej, wzrost ciśnienia tętniczego, duszność, przyspieszony oddech, suchość w ustach, nadmierne pocenie się, dreszcze, zawroty głowy, mdłości, wymioty, a nawet utrata przytomności. W skrajnych przypadkach dochodzi do ataku paniki i chory całkowicie traci kontrolę nad swoim zachowaniem. Może wówczas krzyczeć, płakać, zaatakować osobę zbliżającą się do niego z ostrym przedmiotem czy uciec (np. z fotela stomatologicznego), nie zważając na skutki swojego postępowania.

Konsekwencje lęku przed ostro zakończonymi przedmiotami

By uniknąć kontaktu z ostro zakończonymi przedmiotami, osoba cierpiąca na aichmofobię może rezygnować z wykonywania niektórych zawodów, ograniczać kontakty towarzyskie, a nawet wychodzenie z domu. Wszystkie te zachowania zubażają jego życie, a w konsekwencji mogą prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych, np. do depresji.

Osoby dotknięte aichmofobią trudno jest poddać jakimkolwiek zabiegom z użyciem ostrych przedmiotów. Kiedy np. trafią do szpitala, często niemożliwe okazuje się podanie im leków czy wykonanie rutynowych badań.

Najpoważniejszą konsekwencją aichmofobii jest jednak świadoma rezygnacja chorego z usług medycznych – szczepień, profilaktycznej morfologii, zabiegów stomatologicznych, iniekcji koniecznych w przypadku przewlekłych chorób. Paradoksalnie fobia bywa silniejsza niż lęk o własne zdrowie, a nawet życie.

Leczenie aichmofobii

Aichmofobia jest zjawiskiem na tyle powszechnym, że świadomi skali problemu lekarze coraz częściej sięgają po rozwiązania, które ułatwiają pacjentom pokonanie lęku przed zabiegami medycznymi. W wielu gabinetach stomatologicznych na przykład tradycyjne strzykawki do podawania znieczuleń zastępuje się aplikatorami przypominającymi kształtem długopis. Ukryta w nich igła jest niezwykle cienka, a w czasie jej wprowadzania do dziąsła z urządzenia wydobywa się płyn, który niweluje nieprzyjemne odczucia. Chorzy cierpiący na aichmiofobię powinni zgłaszać swój problem personelowi medycznemu, dzięki czemu potraktowani zostaną ze zrozumieniem i szczególną delikatnością.

Zobaczcie, jak wygląda takie znieczulenie u dentysty:

Zobacz film: Nowoczesne znieczulenie podawane u dentysty. Znieczulenie podawane pod nadzorem komputera. Źródło: 36,6

Zabiegi służące ułatwieniu aichmofobikom skorzystanie z opieki medycznej są jednak całkowicie nieskuteczne, jeśli chory w ogóle nie uda się do lekarza. By pokonać tak silnie paraliżujący lęk, warto skorzystać z pomocy psychoterapeuty. Fobie specyficzne (w tym aichmiofobia) najczęściej leczone są w nurcie terapii poznawczo-behawioralnej, która w takim przypadku obejmuje:

  • psychoedukację, czyli pogłębianie wiedzy chorego na temat przyczyn i mechanizmów rządzących lękiem,
  • desensytyzację (stopniowe odwrażliwianie na przedmioty wywołujące lęk) lub terapię implozywną (gwałtowne „zanurzanie się” w doświadczeniach kontaktu z obiektem fobii) w bezpiecznych warunkach terapii,
  • opanowywanie metod radzenia sobie z wegetatywnymi symptomami lęku, np. technik relaksacji, ćwiczeń oddechowych.

W zaawansowanych przypadkach aichmofobii psychiatra może przepisać choremu leki uspokajające lub przeciwlękowe. Zwykle przyjmuje się je jedynie doraźnie, czyli przed spodziewanym kontaktem z obiektem wywołującym napad lęku.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
18
5
Polecamy
Hipochondria – nerwica hipochondryczna. Objawy oraz leczenie hipochondrii
Hipochondria – nerwica hipochondryczna. Objawy oraz leczenie hipochondrii Dzień Dobry TVN
Robbie Williams cierpiał na agorafobię. Jak poradzić sobie z lękiem przestrzennym?
Robbie Williams cierpiał na agorafobię. Jak poradzić sobie z lękiem przestrzennym? Dzień Dobry TVN
Trypanofobia – jak sobie radzić z lękiem przed zastrzykami?
Trypanofobia – jak sobie radzić z lękiem przed zastrzykami? TVN zdrowie
Ablutofobia – przyczyny, objawy i leczenie strachu przed kąpielą
Ablutofobia – przyczyny, objawy i leczenie strachu przed kąpielą TVN zdrowie
Komentarze (1)
Bazyli87
Cierpię na aichmofobię i dentofobię. Nigdy w życiu nie miałem pobieranej krwi. Mógłbym umierać z bólu ale nie dałbym sobie zrobić zastrzyku przeciwbólowego o szczepionkach nie wspomnę. U dentysty ostatnio byłem jakieś 20 lat temu i niestety czeka mnie wizyta ze względu na ból zębów ale na szczęście są możliwe teraz zabiegi pod narkozą. Jestem mało odporny na ból i zdaję sobie sprawę że większość tych fobii człowiek sam sobie wmawia ale są one nie do przeskoczenia i strach bierze górę.
Czytaj całość
Nie przegap
Alzheimer w młodym wieku - przyczyny, pierwsze objawy i kolejne etapy choroby
Alzheimer w młodym wieku - przyczyny, pierwsze objawy i kolejne etapy choroby
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?