Polub nas na Facebooku
Czytasz: Aichmofobia – lęk przed igłami. Przyczyny, objawy, leczenie

Aichmofobia – lęk przed igłami. Przyczyny, objawy, leczenie

Zastrzyk wykonywany w rękę.

Fot. oxyzay / Getty Images

Aichmofobia to chorobliwy, irracjonalny lęk przed ostro zakończonymi przedmiotami, w szczególności igłami. Utrudnia on normalne funkcjonowanie, zwłaszcza korzystanie z opieki lekarskiej. Chory unika zastrzyków, pobierania krwi, wizyt u stomatologa.   

Aichmofobia to rodzaj fobii specyficznej. Jest to zaburzenie lękowe, z właściwym wszystkim tego typu schorzeniom repertuarem objawów, które paraliżuje działania chorego, pomimo iż ma on świadomość bezpodstawności swoich obaw. W przypadkach fobii specyficznych zwykle unika się sytuacji czy rzeczy, które wzbudzają paniczny lęk. W aichmofobii są to ostro zakończone obiekty – igły, noże, narzędzie takie jak np. śrubokręt, a nawet pióra wieczne czy wykałaczki.

Aichmofobia – przyczyny lęku przed igłami

Najczęściej spotykane przypadki aichmofobii dotyczą igieł – tych używanych do zastrzyków czy pobierania krwi. Lęk przed kontaktem z nimi jest poniekąd uzasadniony – zabiegi z ich użyciem nie są przyjemne, a czasem wręcz bolesne. Większość ludzi jednak poddaje im się bez trudu w trosce o własne zdrowie.

Aichmofobia to najczęściej wynik negatywnych przeżyć związanych z igłami, zwłaszcza doświadczeń z wczesnego dzieciństwa, często zepchniętych do podświadomości. Należą do nich przede wszystkim bolesne zabiegi z użyciem igły, ale fobię zrodzić może nawet przykry kontakt z lekarzem czy pielęgniarką podczas takich zabiegów.

Objawy aichmofobii

Podstawowym objawem aichmofobii jest unikanie sytuacji, w których istnieje ryzyko kontaktu z budzącymi lęk przedmiotami. Zakres takich zachowań jest zróżnicowany, w zależności od stopnia nasilenia choroby. Niektórzy aichmofobicy np. jedynie odmawiają zastrzyków czy pobierania krwi. Inni nie są w stanie znieść specyficznego zapachu gabinetów lekarskich, więc w ogóle nie korzystają z opieki medycznej. Cechą charakterystyczną aichmofobii jest także lęk antycypacyjny, czyli obawa przed wystąpieniem napadu lęku i szeregu nieprzyjemnych objawów wegetatywnych z nim związanych.

Polecamy: Co to jest fobia? Najczęstsze rodzaje, ich objawy i leczenie

Objawy somatyczne, właściwe wszystkim zaburzeniom lękowym, pojawiają się zwykle w sytuacji bezpośredniego kontaktu z ostrymi przedmiotami. U aichmofobika mogą wystąpić poszczególne lub wszystkie symptomy, do których należą: kołatanie serca, ucisk w klatce piersiowej, wzrost ciśnienia tętniczego, duszność, przyspieszony oddech, suchość w ustach, nadmierne pocenie się, dreszcze, zawroty głowy, mdłości, wymioty, a nawet utrata przytomności. W skrajnych przypadkach dochodzi do ataku paniki i chory całkowicie traci kontrolę nad swoim zachowaniem. Może wówczas krzyczeć, płakać, zaatakować osobę zbliżającą się do niego z ostrym przedmiotem czy uciec (np. z fotela stomatologicznego), nie zważając na skutki swojego postępowania.

Konsekwencje lęku przed ostro zakończonymi przedmiotami

By uniknąć kontaktu z ostro zakończonymi przedmiotami, osoba cierpiąca na aichmofobię może rezygnować z wykonywania niektórych zawodów, ograniczać kontakty towarzyskie, a nawet wychodzenie z domu. Wszystkie te zachowania zubażają jego życie, a w konsekwencji mogą prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych, np. do depresji.

Osoby dotknięte aichmofobią trudno jest poddać jakimkolwiek zabiegom z użyciem ostrych przedmiotów. Kiedy np. trafią do szpitala, często niemożliwe okazuje się podanie im leków czy wykonanie rutynowych badań.

Najpoważniejszą konsekwencją aichmofobii jest jednak świadoma rezygnacja chorego z usług medycznych – szczepień, profilaktycznej morfologii, zabiegów stomatologicznych, iniekcji koniecznych w przypadku przewlekłych chorób. Paradoksalnie fobia bywa silniejsza niż lęk o własne zdrowie, a nawet życie.

Leczenie aichmofobii

Aichmofobia jest zjawiskiem na tyle powszechnym, że świadomi skali problemu lekarze coraz częściej sięgają po rozwiązania, które ułatwiają pacjentom pokonanie lęku przed zabiegami medycznymi. W wielu gabinetach stomatologicznych na przykład tradycyjne strzykawki do podawania znieczuleń zastępuje się aplikatorami przypominającymi kształtem długopis. Ukryta w nich igła jest niezwykle cienka, a w czasie jej wprowadzania do dziąsła z urządzenia wydobywa się płyn, który niweluje nieprzyjemne odczucia. Chorzy cierpiący na aichmiofobię powinni zgłaszać swój problem personelowi medycznemu, dzięki czemu potraktowani zostaną ze zrozumieniem i szczególną delikatnością.

Zobaczcie, jak wygląda takie znieczulenie u dentysty:

Zobacz film: Nowoczesne znieczulenie podawane u dentysty. Znieczulenie podawane pod nadzorem komputera. Źródło: 36,6

Zabiegi służące ułatwieniu aichmofobikom skorzystanie z opieki medycznej są jednak całkowicie nieskuteczne, jeśli chory w ogóle nie uda się do lekarza. By pokonać tak silnie paraliżujący lęk, warto skorzystać z pomocy psychoterapeuty. Fobie specyficzne (w tym aichmiofobia) najczęściej leczone są w nurcie terapii poznawczo-behawioralnej, która w takim przypadku obejmuje:

  • psychoedukację, czyli pogłębianie wiedzy chorego na temat przyczyn i mechanizmów rządzących lękiem,
  • desensytyzację (stopniowe odwrażliwianie na przedmioty wywołujące lęk) lub terapię implozywną (gwałtowne „zanurzanie się” w doświadczeniach kontaktu z obiektem fobii) w bezpiecznych warunkach terapii,
  • opanowywanie metod radzenia sobie z wegetatywnymi symptomami lęku, np. technik relaksacji, ćwiczeń oddechowych.

W zaawansowanych przypadkach aichmofobii psychiatra może przepisać choremu leki uspokajające lub przeciwlękowe. Zwykle przyjmuje się je jedynie doraźnie, czyli przed spodziewanym kontaktem z obiektem wywołującym napad lęku.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
11
3
Polecamy
Hipochondria – nerwica hipochondryczna. Objawy oraz leczenie hipochondrii
Hipochondria – nerwica hipochondryczna. Objawy oraz leczenie hipochondrii Dzień Dobry TVN
Strach przed chorobami – skąd się bierze i jak z nim walczyć?
Strach przed chorobami – skąd się bierze i jak z nim walczyć? Dzień Dobry TVN
Trypanofobia – jak sobie radzić z lękiem przed zastrzykami?
Trypanofobia – jak sobie radzić z lękiem przed zastrzykami? TVN zdrowie
Ablutofobia – przyczyny, objawy i leczenie strachu przed kąpielą
Ablutofobia – przyczyny, objawy i leczenie strachu przed kąpielą TVN zdrowie
Komentarze (1)
Bazyli87
Cierpię na aichmofobię i dentofobię. Nigdy w życiu nie miałem pobieranej krwi. Mógłbym umierać z bólu ale nie dałbym sobie zrobić zastrzyku przeciwbólowego o szczepionkach nie wspomnę. U dentysty ostatnio byłem jakieś 20 lat temu i niestety czeka mnie wizyta ze względu na ból zębów ale na szczęście są możliwe teraz zabiegi pod narkozą. Jestem mało odporny na ból i zdaję sobie sprawę że większość tych fobii człowiek sam sobie wmawia ale są one nie do przeskoczenia i strach bierze górę.
Czytaj całość
Nie przegap
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Uczulenie na komary – jakie są objawy? Jak zmniejszyć opuchliznę?
Uczulenie na komary – jakie są objawy? Jak zmniejszyć opuchliznę?