Polub nas na Facebooku
Czytasz: Żywność funkcjonalna - definicja i przykłady żywności funkcjonalnej. Żywność wygodna a żywność funkcjonalna
menu
Polub nas na Facebooku

Żywność funkcjonalna - definicja i przykłady żywności funkcjonalnej. Żywność wygodna a żywność funkcjonalna

Warzywa: papryka, ogórek, sałata, cebula, jarmuż, rukola, pomidor

Fot. igorr1 / Getty Images

Żywność funkcjonalna obejmuje produkty spożywcze odznaczające się wysoką wartością odżywczą oraz prozdrowotnym wpływie na organizm. Są to np. płatki śniadaniowe wzbogacone o kwas foliowy lub jaja z dodatkiem kwasów omega-3. Żywność funkcjonalna może np. wykazywać właściwości przeciwnowotworowe lub wspomagać procesy trawienne.

Żywność funkcjonalna obejmuje produkty, które poza funkcją odżywczą wykazują również inny korzystny wpływ na organizm. Spożywanie tego rodzaju żywności przyczynia się np. do obniżania poziomu cholesterolu w surowicy krwi, a tym samym do zmniejszenia ryzyka wystąpienia różnych chorób.

Co to jest żywność funkcjonalna?

Żywność funkcjonalna to żywność pochodzenia naturalnego, która może być wzbogacona o pewne substancje aktywne fizjologicznie lub zmodyfikowana w celu usunięcia z produktu niepożądanych i szkodliwych składników, np. alergenów. Cechą charakterystyczną żywności funkcjonalnej jest wykazywanie poza efektem odżywczym innego prozdrowotnego wpływu na organizm człowieka, o którym decydują zawarte w niej bioaktywne składniki, np. błonnik pokarmowy, aminokwasy, oligosacharydy, witaminy i minerały, probiotyki, prebiotyki oraz sterole roślinne. Ich wpływ może polegać na:

  • zmniejszaniu ryzyka wystąpienia określonych chorób, zwłaszcza zaliczanych do cywilizacyjnych,
  • poprawie ogólnego stanu zdrowia lub samopoczucia,
  • wzmacnianiu naturalnej odporności organizmu,
  • przywracaniu równowagi mikrobiologicznej przewodu pokarmowego,
  • obniżaniu poziomu “złego” cholesterolu w surowicy krwi.

Żywność funkcjonalna w Polsce - sposoby wytwarzania

Do grupy żywności funkcjonalnej można zaliczyć te produkty, które wywierają udowodniony, korzystny wpływ na jedną lub więcej funkcji organizmu. Należy tu zarówno żywność konwencjonalna, a więc naturalnie zawierająca związki o zdrowotnym działaniu na organizm oraz żywność fortyfikowana, inaczej celowo wzbogacona o pożądane składniki. Najczęściej są nimi:

  • witaminy antyoksydacyjne oraz inne związki o działaniu przeciwutleniającym (np. witamina A, C, E, flawonoidy roślinne), które neutralizują szkodliwe działanie wolnych rodników tlenowych, dzięki czemu opóźniają procesy starzenia się skóry i zapobiegają nowotworom oraz chorobom układu krążenia,
  • nienasycone kwasy omega-3 o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwzakrzepowych, antyarytmicznych i obniżających poziom trójglicerydów w surowicy krwi,
  • stanole i sterole roślinne zmniejszające poziom “złego” cholesterolu we krwi,
  • błonnik pokarmowy regulujący pracę jelit i wspomagający procesy trawienne.

Żywność funkcjonalną otrzymuje się poprzez tworzenie nowego składu chemicznego produktów spożywczych produkując np. margaryny zawierające sterole roślinne. Innym sposobem uzyskania żywności prozdrowotnej jest dodatek probiotyków do różnych artykułów - soków warzywnych czy produktów mlecznych, takich jak jogurty, kefiry, mleko. Żywność funkcjonalna to także produkty o obniżonej wartości energetycznej otrzymane poprzez zmniejszenie ilości określonych składników, np. dodawanego tłuszczu lub sacharozy.

Żywność wygodna i żywność funkcjonalna - jakie są różnice?

Żywność funkcjonalna cechuje się wysoką wartością odżywczą, a dodatkowo udowodnionym działaniem prozdrowotnym. Jest zalecana w codziennej diecie. Jej konsumpcja może przyczynić się do zapobiegania wielu chorobom, zwłaszcza zaliczanym do schorzeń cywilizacyjnych, takich jak: choroby nowotworowe, osteoporoza, miażdżyca, choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, otyłość, choroba wrzodowa itp. Innym rodzajem żywności jest żywność wygodna, a więc produkty spożywcze uzyskiwane w wyniku przetwarzania surowców w celu nadania im m.in. pożądanej trwałości. Żywność wygodna jest żywnością łatwo dostępną i dyspozycyjną. Może być gotowa do bezpośredniego spożycia lub umożliwia szybkie przygotowanie posiłku, np. poprzez podgrzanie w kuchence mikrofalowej. Do żywności wygodnej zalicza się m.in.: zupki błyskawiczne, dania gotowe w kubkach, dania mięsne, mączne, ziemniaczane, warzywne itp. Żywność wygodna w porównaniu do naturalnej żywności funkcjonalnej nie jest zalecana przez dietetyków w codziennym jadłospisie. Są to produkty o wysokim stopniu przetworzenia i niskiej wartości odżywczej. Ich nadmierne spożywanie może zwiększać ryzyko rozwoju chorób cywilizacyjnych.

Żywność funkcjonalna - produkty

Żywność funkcjonalną ze względu na skład można podzielić na: probiotyczną, niskosodową, niskocholesterolową, niskoenergetyczną, wzbogaconą, energizującą, wysokobłonnikową. Produkty zaliczane do żywności funkcjonalnej mogą być przeznaczone dla osób starszych, nadmiernie narażonych na stres, dla kobiet karmiących piersią i ciężarnych czy dla młodzieży w okresie intensywnego wzrostu. W tej grupie znajduje się również żywność, która pozytywnie wpływa na wydolność psychofizyczną organizmu, pomaga zwalczyć zaburzenia trawienne i metaboliczne oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, nowotworów czy osteoporozy. Przykładami żywności funkcjonalnej są: margaryny witaminizowane (np. Flora Original, Rama) i oleje (np. Floriol), jajka wzbogacone kwasami omega-3, pieczywo wzbogacone o błonnik pokarmowy, płatki śniadaniowe wzbogacone w kwas foliowy, otręby wysokobłonnikowe, jogurty zawierające żywe kultury bakterii. 

Zobacz film, z którego dowiesz się, jak odżywiać się zdrowo i świadomie:

Zobacz film: Zdrowe odżywianie. Jak jeść świadomie? Źródło: Wiem, co jem na diecie


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
2
Polecamy
Przeciwutleniacze - czym są, jaką pełnią funkcję?
Czy znajdziemy przeciwutleniacze w żywności?
Przeciwutleniacze - czym są, jaką pełnią funkcję? Czy znajdziemy przeciwutleniacze w żywności? Dzień Dobry TVN
Glutaminian sodu i jego ciemna strona.
Jeść czy unikać?
Glutaminian sodu i jego ciemna strona. Jeść czy unikać? Dzień Dobry TVN
Jakie znaczenie ma zdrowa dieta dla zapobiegania chorobom nowotworowym?
Jakie znaczenie ma zdrowa dieta dla zapobiegania chorobom nowotworowym? TVN zdrowie
Dieta w trakcie antybiotykoterapii - co jeść, a czego unikać?
Zalecenia żywieniowe przy antybiotyku
Dieta w trakcie antybiotykoterapii - co jeść, a czego unikać? Zalecenia żywieniowe przy antybiotyku TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Jak zrobić żel antybakteryjny? Koszt, zastosowanie i działanie żelu dezynfekującego ręce
Jak zrobić żel antybakteryjny? Koszt, zastosowanie i działanie żelu dezynfekującego ręce
Ozonowanie mieszkania – czemu służy, na czym polega, jak wykonać?
Ozonowanie mieszkania – czemu służy, na czym polega, jak wykonać?
#ObiadNaZdrowie: Chlebek bananowy fit – jak go przygotować i dlaczego warto jeść banany?
#ObiadNaZdrowie: Chlebek bananowy fit – jak go przygotować i dlaczego warto jeść banany?
Ból płuc przy oddychaniu, połączony z kaszlem i bólem pleców – o czym może świadczyć?
Ból płuc przy oddychaniu, połączony z kaszlem i bólem pleców – o czym może świadczyć?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis