Polub nas na Facebooku
Czytasz: Żółtaczka fizjologiczna i patologiczna u noworodka. Jak długo się utrzymują?
menu
Polub nas na Facebooku

Żółtaczka fizjologiczna i patologiczna u noworodka. Jak długo się utrzymują?

NAN

Fot: dmitriisimakov / stock.adobe.com

Żółtaczka fizjologiczna pojawia się średnio u 40% noworodków donoszonych. Rozwija się u niemal wszystkich wcześniaków. Może przekształcić się w proces chorobowy. W związku z tym wyróżnia się dwa rodzaje żółtaczki noworodkowej - fizjologiczną i patologiczną.

Żółtaczką nazywa się zabarwienie skóry i błon śluzowych na żółty kolor spowodowane podwyższonym stężeniem bilirubiny. Noworodki mają najczęściej fizjologiczny rodzaj choroby. Jest to stan przejściowy spowodowany niedojrzałością enzymów wątrobowych. Pojawia się przeważnie w 2-3 dobie życia. Istotne jest, aby w przebiegu żółtaczki dziecko przyjmowało dużą ilość płynów i wypróżniało się 2-3 razy na dobę.

Dzieci, które urodziły się przed czasem, zwykle przechodzą bardziej nasiloną żółtaczkę.

Żółtaczka fizjologiczna u noworodka

Mianem żółtaczki fizjologicznej określa się taką, która:

Redakcja poleca:
OCZYwiście dieta. Co jeść, żeby mieć dobry wzrok?  Materiał sponsorowany
Dlaczego się topimy? Ratownik: zawodzą nas umiejętności i... psychika
10 zdrowotnych właściwości kardamonu. Na problemy trawienne i na potencję!
  • pojawiła się u noworodków donoszonych najwcześniej w 2 dobie po urodzeniu - ustępuje całkowicie do 10 dnia życia, największe nasilenie objawów występuje w 4-5 dobie, maksymalny poziom bilirubiny nie przekracza 205 µmol/l, czyli 12 mg/dl;
  • pojawiła się u przedwcześnie urodzonych dzieci w 3 dobie po urodzeniu - objawy utrzymywać się mogą do 14 dni, największe nasilenie objawów występuje w 6-7 dobie, maksymalny poziom bilirubiny nie przekracza 257 µmol/l, czyli 15 mg/dl.

Rozpoznanie żółtaczki fizjologicznej opiera się na ocenie występowania charakterystycznego zabarwienia ciała. Zażółceniu ulegają w pierwszej kolejności twarz i tułów, następnie kończyny, a na końcu dłonie i stopy. Pojawia się też intensywnie żółty mocz. Żółtaczka fizjologiczna u noworodka nie wymaga dłuższego pobytu w szpitalu i leczenia.

Zobacz też: Temperatura wody do kąpieli noworodka. Czego używać do pielęgnacji niemowlaka?

Żółtaczka u noworodków - czynniki ryzyka

Czynniki zwiększające ryzyko pojawienia się żółtaczki u noworodka to:

  • niedotlenienie podczas porodu,
  • konflikt serologiczny - dziecko ma inny czynnik Rh niż mama, co prowadzi do nieprawidłowego rozpadu krwinek czerwonych,
  • nieprawidłowości układu trawiennego - zbyt późne lub niepełne wydalenie smółki, która zalegając, powoduje zwrotne wchłanianie bilirubiny,
  • ogólny zły stan,
  • poważne zakażenie, jak posocznica, zapalenie płuc,
  • wrodzona wada krwinek czerwonych.

Rozwój żółtaczki fizjologicznej determinowany jest już w okresie płodowym. Wynika ze specyficznej budowy erytrocytów płodowych - krwinek czerwonych. Po narodzeniu dziecko oddycha samodzielnie przez płuca, co powoduje szybki rozpad erytrocytów. W konsekwencji z krwinek uwalnia się hemoglobina, która przetwarzana jest w bilirubinę (barwnik żółciowy) niezwiązaną, czyli nierozpuszczalną w wodzie. Po przetransportowaniu do wątroby uzyskuje nową, rozpuszczalną w wodzie postać tzw. bilirubinę związaną. Następnie jest wydalana wraz z odchodami. Niedojrzałość enzymów wątrobowych powoduje odkładanie się nadmiaru bilirubiny w ciele dziecka.

Żółtaczka patologiczna u noworodka

Żółtaczką patologiczną są stany niespełniające podanych wyżej kryteriów żółtaczki fizjologicznej. Wyróżnia się:

  • żółtaczkę przedwczesną - rozwija się zbyt wcześnie, bo już podczas pierwszego dnia życia,
  • żółtaczkę przedłużoną - objawy utrzymują zbyt długo,
  • żółtaczkę nadmierną - poziom bilirubiny przekracza 17 mg/dl, tzw. hiperbilirubinemia.

W celu rozpoznania żółtaczki patologicznej wielokrotnie przeprowadza się pomiar stężenia bilirubiny. Dokonuje się tego poprzez oznaczenie stężenia we krwi lub przezskórnie z użyciem bilirubinometru. Gdy poziom przekracza normę 15 mg/dl, konieczny jest dłuższy pobyt w szpitalu. Wykonuje się też badania pomocnicze: oznaczenie grupy krwi dziecka i matki, morfologia krwi, badanie USG jamy brzusznej.

Niepokojące objawy żółtaczki u noworodków

Do niepokojących objawów pojawiających się w przebiegu żółtaczki noworodkowej należą:

gorączka (powyżej 38°C) lub oziębienie ciała (poniżej 36°C),
  • wybroczyny i krwawienia,
  • białe, gliniaste stolce,
  • objawy odwodnienia (suche wargi i język, zapadnięte ciemię, brak moczu przez 8 godzin),
  • wzdęty i twardy brzuch,
  • skóra przybierze zielonkawy, szary lub intensywnie pomarańczowy odcień.

Zobacz film: Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Źródło: 36,6

Leczenie żółtaczki u noworodka

Podczas pobytu w szpitalu poziom bilirubiny u noworodka sprawdzany jest 2 razy dziennie. Do leczenia żółtaczki najczęściej wykorzystuje się fototerapię, która polega na naświetlaniu promieniami ultrafioletowymi ze specjalnych świetlówek emitujących niebieskie, białe lub zielone światło. Fototerapię przeprowadza się po rozebraniu dziecka i umieszczeniu go w inkubatorze. Ważne jest, aby podczas zabiegu dokładnie zasłonić dziecku oczy. Wykorzystuje się do tego specjalną opaskę lub mini gogle. Średnio co 4 godziny trzeba mu przemywać oczy roztworem chlorku sodu. Ponadto chłopcom zakrywa się jądra. Fototerapia trwa półtorej doby, czasem wydłuża się ją do 3 dni.

Dziecko należy nawadniać. Niekiedy lekarze zalecają podawanie płynów dożylnie. Zdarza się, że konieczne jest czasowe odstawienie niemowlaka od piersi (zazwyczaj na 2 doby). Jest jednak rzadkością, żeby mleko matki posiadało substancje utrudniające rozkład bilirubiny w wątrobie dziecka. Jeśli noworodek czuje się dobrze po spożyciu pokarmu matki, nie wolno go odstawiać od piersi. Zaleca się by karmić dziecko średnio co 3 godziny, czyli do 8 razy na dobę. Pobudzi to pracę jelit, co zapobiega zwrotnemu wchłanianiu bilirubiny. Ponadto powinno się kontrolować ciepłotę ciała i zapewnić odpowiednią temperaturę w pomieszczeniu, w którym odbywa się kuracja.

Lekarze niekiedy podają dziecku Luminal w niewielkich dawkach. Środek aktywuje enzymy wątrobowe i przyspiesza metabolizm bilirubiny. W sporadycznych przypadkach, gdy powyższe metody nie przyniosą zamierzonego skutku, przeprowadza się transfuzję krwi. Prawidłowo leczona żółtaczka nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia noworodka.


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
76
21
Polecamy
Żółtaczka fizjologiczna u noworodka – jakie są jej objawy i przebieg?
Żółtaczka fizjologiczna u noworodka – jakie są jej objawy i przebieg? TVN zdrowie
Fototerapia noworodka – na czym polega, ile trwa i kiedy się ją stosuje?
Fototerapia noworodka – na czym polega, ile trwa i kiedy się ją stosuje? TVN zdrowie
Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt 
Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt  Dzień Dobry TVN
Jak radzić sobie z wymiotami u niemowlęcia?
Jak radzić sobie z wymiotami u niemowlęcia? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Olejek rycynowy na włosy, rzęsy i... opaloną skórę. Skąd się bierze jego pielęgnacyjna moc?
Olejek rycynowy na włosy, rzęsy i... opaloną skórę. Skąd się bierze jego pielęgnacyjna moc?
Pluskwa. Jak rozpoznać ugryzienia przez pluskwy i jak sobie z nimi radzić?
Pluskwa. Jak rozpoznać ugryzienia przez pluskwy i jak sobie z nimi radzić?
Co to są kapary? Jakie posiadają wartości odżywcze i właściwości lecznicze?
Co to są kapary? Jakie posiadają wartości odżywcze i właściwości lecznicze?
Menopauza przed 40.? To możliwe! Jak rozpoznać przedwczesną menopauzę?
Menopauza przed 40.? To możliwe! Jak rozpoznać przedwczesną menopauzę?
Kabotegrawir - lek, który w końcu pokona wirusa HIV?
Kabotegrawir - lek, który w końcu pokona wirusa HIV?
Wystawiasz blizny na słońce. To błąd! Sprawdź, dlaczego trzeba je chronić
Wystawiasz blizny na słońce. To błąd! Sprawdź, dlaczego trzeba je chronić