Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zespół psychoorganiczny – przyczyny, objawy i leczenie

Zespół psychoorganiczny – przyczyny, objawy i leczenie

Dwie kobiety rozmawiają w pustym pokoju po spotkaniu grupy wsparcia lub po terapii grupowej.

Fot. Hero Images / Getty Images

Zespół psychoorganiczny nie ma ściśle określonych, typowych objawów. Ich różnorodność sprawia, że w niektórych przypadkach chory trafia do psychiatry lub psychologa. Dopiero w trakcie diagnostyki okazuje się, że przyczyną zmiany zachowania jest zmiana organiczna – uszkodzenie tkanki mózgowej.

Zespół psychoorganiczny to ogólne pojęcie, które w swoim obrazie klinicznym może przyjmować bardzo różne postaci. Dzięki współczesnej technice obrazowej i łączonym z nią badaniom angiograficznym często można szybko i nieinwazyjnie postawić diagnozę.

Zespół psychoorganiczny – objawy

Zespół psychoorganiczny nie ma charakterystycznych objawów, pozwalających go zdiagnozować jedynie w oparciu o badanie psychiatryczne lub psychologiczne. Podstawą rozpoznania schorzenia jest pojawianie się zaburzeń psychicznych w związku z chorobą powodującą uszkodzenia w obrębie mózgowia. Nieprawidłowości mogą dotyczyć określonych ośrodków i okolic mózgu – mówi się wtedy o zmianach ogniskowych – albo mieć charakter rozsiany.

Niektóre typy zaburzeń psychicznych pojawiają się relatywnie często i związane są ze zmianami, których charakter można w dużym przybliżeniu określić bez dodatkowej diagnostyki. Takimi przykładami zespołu psychoorganicznego są zespoły otępienne. Są to stany chorobowe, które pojawiają się zwykle u osób starszych i mają charakter postępujący. Chorzy często mają problemy z zapamiętywaniem, zaburzona jest u nich orientacja co do czasu, miejsca, tożsamości – zarówno swojej, jak i innych osób. Funkcje psychiczne, szczególnie dotyczące zapamiętywania nowych rzeczy, wykonywania innych niż zwykle czynności, są bardzo ograniczone. Dochodzi do zmniejszenia i spowolnienia aktywności. Z czasem nawet wykonanie dobrze wyuczonych zadań (takich jak mycie, ubieranie, zakupy) staje się niezmiernie trudne. Taki obraz kliniczny związany jest np. z chorobą Alzheimera.

Zobaczcie, czy chorobę Alzheimera można wykryć wcześniej, niż pojawią się jej objawy:

Zobacz film: Alzheimer - metoda wczesnego wykrywania. Źródło: Dzień Dobry TVN

W innych postaciach zespół psychoorganiczny charakteryzują zaburzenia w sferze osobowości i kontroli emocjonalnej. Chorzy niekiedy popadają w ciężką apatię lub przeciwnie – mogą być pobudzeni, gwałtowni. Często postępują pod wpływem emocji, w sposób niezgodny z przyjętymi zasadami moralnymi i formami, mimo że nigdy wcześniej nie wykazywali podobnych tendencji.

Nasilone zmiany otępienne sprawiają, że chory wymaga stałej opieki. Zachowania osoby z zespołem psychoorganicznym często pozbawione są celowości i kontroli. Chory może zostawiać odkręconą wodę czy gaz, wyjść z domu w niewiadomym celu i nie potrafić do niego wrócić. Tym samym stanowi zagrożenie dla otoczenia i dla samego siebie.

Zespół psychoorganiczny otępienny to tylko jedna z postaci schorzenia. Mniej typowe objawy psychiczne mogą wiązać się z zachowaniami agresywnymi (zarówno werbalnymi, jak i czynnymi), spadkiem motywacji do działania albo obniżeniem jego logiki, z zaburzeniami sądu. W niektórych przypadkach zespołu psychoorganicznego mogą nawet wystąpić objawy psychotyczne, charakterystyczne dla ciężkich schorzeń psychicznych, takie jak urojenia czy omamy (halucynacje).

Przyczyny zespołu psychoorganicznego

Rozwijanie się zespołu psychoorganicznego wiąże się najczęściej z postępującymi chorobami neurodegeneracyjnymi, które wywołują zmiany zanikowe w obrębie mózgowia. Takimi procesami są np. choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroba Huntingtona. Objawy tych schorzeń mogą być różnorodne, jednak zawsze istnieje powiązanie między toczącym się procesem chorobowym a postępującymi zmianami w sferze psychiki.

Drugą bardzo częstą przyczyną zespołu psychoorganicznego są przewlekłe, postępujące zmiany w tkance mózgowej o typie niedokrwiennym. Rozwijająca się z wiekiem miażdżyca powoduje sukcesywne zwężanie się światła naczyń tętniczych i powiązany z nim spadek przepływu krwi. Jeśli zwężenie osiągnie znaczny stopień zaawansowania (ok. 85% pierwotnej średnicy naczynia), dochodzi do przewlekłego, znacznego niedokrwienia tkanki mózgowej. W efekcie część komórek nerwowych zanika, gdyż dowóz tlenu i substancji odżywczych jest niewystarczający, by wszystkie mogły przeżyć. Powoduje to powstawanie zaburzeń neurologicznych oraz psychicznych.

Zespół psychoorganiczny może być też skutkiem chorób, takich jak:

  • udar niedokrwienny lub krwotoczny mózgu,
  • krwotok podpajęczynówkowy,
  • uszkodzenia mózgoczaszki i mózgowia wskutek urazów,
  • ubytkowe objawy po zabiegach neurochirurgicznych,
  • choroba alkoholowa i inne zaniki tkanki mózgowej pod wpływem substancji toksycznych,
  • stany zapalne mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych,
  • nowotwory mózgu i tkanek okalających (np. opon, tkanki kostnej),
  • niektóre choroby wirusowe, np. AIDS.

Zespół psychoorganiczny – leczenie

Leczenie zespołu psychoorganicznego powinno rozpoczynać się od ustalenia pierwotnej przyczyny zmian w obrębie psychiki chorego. Często terapia choroby podstawowej (np. stanu zapalnego, łagodnego nowotworu opon mózgowo-rdzeniowych i likwidacja związanego z nim ucisku) pozwala na zahamowanie lub wycofanie się zmian. Jeśli chodzi o zespół psychoorganiczny otępienny, leczenie przyczynowe wielu chorób nie jest znane albo znajduje się w fazie eksperymentalnej. Standardowa terapia służy złagodzeniu objawów, spowolnieniu rozwoju choroby. Niezwykłe znaczenie ma zapewnienie chorym stałej opieki, gdyż mogą oni doprowadzić się do skrajnego zaniedbania albo stanowić zagrożenie dla siebie i otoczenia. Chorzy z objawami psychotycznymi często wymagają leczenia stacjonarnego w oddziale psychiatrycznym do momentu ustąpienia urojeń i omamów, tym bardziej że stan taki może doprowadzić ich do prób samobójczych albo samookaleczenia.

Zespół psychoorganiczny – klasyfikacja

Zespół psychoorganiczny jest uwzględniony w klasyfikacji chorób ICD 10 jako stan z grupy „Organiczne zaburzenia psychiczne, włącznie z zespołami objawowymi”. Oznaczany jest (w zależności od przyczyny i objawów) kodami od F00 do F10.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
16
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu?
Jak zadbać o właściwe nawilżenie powietrza w mieszkaniu? Materiał sponsorowany
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Witamina K i K2 MK-7 - występowanie, właściwości, przeciwdziałanie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Czerwone oczy (zespół czerwonego oka) – przyczyny, domowe sposoby, leczenie
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja)
Przepisy na pięć zdrowych posiłków (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja) Materiał sponsorowany
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Dieta ketogeniczna - efekty, jadłospis i przepisy
Dieta ketogeniczna - efekty, jadłospis i przepisy