Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zespół pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS): przyczyny, objawy, sposoby leczenia

Zespół pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS): przyczyny, objawy, sposoby leczenia

młoda kobieta biegaczka siedzi na schodach trzyma się za bolącą nogę.

Fot. praetorianphoto / Getty Images

Pasmo biodrowo-piszczelowe jest szczególnie narażone na kontuzje powstałe w wyniku przeciążenia struktur układu ruchu kończyn dolnych u biegaczy, kolarzy czy osób regularnie uprawiających sport obciążający kolana i biodra. Objawy ITBS to głównie uciążliwy ból stawów utrudniający treningi i aktywność fizyczną.

Ze względu na etiologię zespół pasma biodrowo-piszczelowego to schorzenie z tendencją do postępów i nawrotów. W procesie leczenia ITBS (w ostrej fazie) poleca się dobrej jakości odpoczynek i tymczasowe ograniczenie uprawiania sportu. Kompleksowa rehabilitacja uwzględnia m.in. taping, ruchowe ćwiczenia wzmacniające czy ortezy odciążające i stabilizujące.

Pasmo biodrowo-piszczelowe

Pasmo biodrowo-piszczelowe (ITBS) stanowi trójwarstwową rozbudowaną strukturę kolagenową rozciągającą się na bocznej stronie uda pomiędzy stawem biodrowym a kolanowym. ITBS m.in. ustala kolano w pozycji wyprostnej oraz wspiera jego zgięcie, a także odwodzi kończynę dolną w stawie biodrowym. Ze względu na wielofunkcyjność ruchową, pasmo to narażone jest na mikrouszkodzenia swoich struktur kolagenowych. Postępująca utrata ciągłości włókien jest przyczyną stanu zapalnego własnych tkanek, które z kolei zaczyna obciążać dolegliwościami bólowymi i innymi objawami. Patologia mięśniowo-ścięgnista tego typu nazywana jest zespołem pasma biodrowo-piszczelowego i zwykle rozwija się u sportowców dyscyplin wytrzymałościowych, biegaczy czy kolarzy, ale także u osób uprawiających regularną aktywność fizyczną obciążającą kolana w zakresie prostowania biodra w ruchu odwodzenia, np. amatorów marszów i wspinaczek górskich. W celach profilaktycznych, a także przy rehabilitacji, zalecane są ćwiczenia wzmacniające oraz orteza odciążająca, np. opaska na kolano ITBS.

Przyczyny ITBS

Przyczyny schorzeń ITBS leżą głównie w zaburzeniach biomechaniki pracy struktur nogi pochodzenia przeciążeniowego, w przebiegu czego dochodzi dysrównowagi siłowej pasma. Czynnikami ryzyka, zwiększającymi prawdopodobieństwo wystąpienia patologii, są m.in.:

  • zaburzenia ruchów stawu biodrowego w płaszczyźnie czołowej i poprzecznej powodujące osłabienie i niewydolność mięśni uda oraz zwiększoną kompresję ITBS w okolicy kolana;
  • nadmierne przodopochylenie tułowia, asymetria miednicy, dysbalans mięśniowy obręczy biodrowej;
  • wady postawy dotyczące kolan i stóp, głównie szpotawość i koślawość;
  • błędy treningowe: przetrenowanie, brak odpoczynku, nieodpowiednie obuwie.

Jak rozciągnąć staw biodrowy? Dowiesz się tego z naszego filmu:

Zobacz film: Rozciąganie zginaczy stawu biodrowego i mięśni pośladków. Źródło: 36,6.

Jakie objawy daje ITBS?

Uszkodzone pasmo biodrowo-piszczelowe ujawnia się stopniowo. Dominującym objawem jest ból wynikający z naderwania struktur pasma i postępującego stanu zapalnego. Ból o charakterze ostrym i rozlanym na zewnętrznej powierzchni kolana często promieniuje w kierunku dołu kolanowego i w stronę biodra oraz ma tendencje do nasilania się podczas wchodzenia po schodach czy schodzenia z pochyłych powierzchni. Dodatkowo obserwuje się:

  • obrzęki, zaczerwienienia i ocieplenie miejscowe skóry;
  • wymuszone ograniczenie ruchomości kolana w celu unikania prowokacji bólu;
  • uczucie przeskakiwania ścięgien w kolanie i słyszalne trzaski.

Polecamy: Staw biodrowy – budowa. Skąd się bierze ból w pośladku lub pachwinie?

Leczenie pasma biodrowo-piszczelowego

Leczenie zespołu pasma biodrowo-piszczelowego należy rozpocząć możliwie szybko, ograniczając postęp uszkodzeń i nasilenie objawów oraz minimalizując ryzyko powikłań, np. przedwczesnych zmian zwyrodnieniowych kolana czy chronicznych dolegliwości bólowych. W ostrej fazie leczenia zaleca się:

  • odpoczynek od aktywności sportowej i ograniczenie ruchomości kończyny dolnej;
  • elewację nogi kilka razy w ciągu dnia;
  • uciski bolesnej okolicy (do zabiegu kompresji pasma zalecana jest opaska na kolano ITBS, czyli wąska orteza stabilizująca i usztywniająca uszkodzone struktury kolagenowe, zapobiegająca postępowi procesów niszczenia włókien);
  • zimne okłady i masaże lodem łagodzące stan zapalny i usprawniające lokalne krążenie;
  • farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną.

W dalszym etapie leczenia ITBS zaleca się kompleksową rehabilitację. Fizjoterapia schorzenia wykorzystuje wiele metod wspierających regenerację uszkodzeń i usprawnianie funkcjonalne kończyny. Powrót do zarzuconej aktywności sportowej powinien odbywać się stopniowo.

Polecamy: Czym jest rolowanie mięśni? Zasady, technika, rolowanie mięśni kręgosłupa

Na czym polega rehabilitacja ITBS?

Rehabilitacja ITBS przewiduje głównie ćwiczenia na pasmo biodrowo-piszczelowe, w których przebiegu wykorzystuje się różne metody kinezyterapeutyczne, m.in.:

  • rozciąganie pasma biodrowo-piszczelowego uwalniające od punktów spustowych, zrostów i uelastyczniające struktury ITBS, np. za pomocą klasycznych ćwiczeń stretchingowych czy jogi oraz treningów powięziowych i ich technik, jak rolowanie z wykorzystaniem wałków, rollerów i piłek;
  • ćwiczenia wzmacniające ITBS, czyli siłowe i mobilizujące obręczy biodrowej i kolan;
  • taping ITBS odciążający w trakcie pracy statyczno-dynamicznej nogi;
  • modyfikacja warunków treningowych z uwzględnieniem intensywności adekwatnej do możliwości adaptacyjnych organizmu, wygodne profilowane obuwie sportowe lub wkładki ortopedyczne.

Bibliografia:

  1. Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka. T. I. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1993.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Polecamy
Zapobieganie żylakom – proste, domowe sposoby
Zapobieganie żylakom – proste, domowe sposoby Dzień Dobry TVN
Ćwiczenia na kręgosłup szyjny, lędźwiowy i piersiowy – kiedy i jak je wykonywać?
Ćwiczenia na kręgosłup szyjny, lędźwiowy i piersiowy – kiedy i jak je wykonywać? Dzień Dobry TVN
Zespół pasma biodrowo-piszczelowego, czyli dolegliwość biegacza długodystansowego
Zespół pasma biodrowo-piszczelowego, czyli dolegliwość biegacza długodystansowego TVN zdrowie
Zespół mięśnia gruszkowatego – przyczyny, obraz, sposoby leczenia schorzenia
Zespół mięśnia gruszkowatego – przyczyny, obraz, sposoby leczenia schorzenia TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego