Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zespół opuszkowy i rzekomoopuszkowy. Czym się różnią?

Zespół opuszkowy i rzekomoopuszkowy. Czym się różnią?

Komórki nerwowe

Fot: Olique / gettyimages.com

Zespół opuszkowy należy zawsze różnicować z zespołem rzekomoopuszkowym, jeśli u chorego pojawiają się np. zaniki mięśniowe. Leczenie wymaga współpracy neurologa, logopedy i fizjoterapeuty, a jego podstawą jest leczenie przyczyny choroby.

Opuszką określa się rdzeń przedłużony, czyli bardzo ważną strukturę ośrodkowego układu nerwowego. Znajdują się w nim m.in. jądra nerwów czaszkowych IX, X, XI, XII, a ich uszkodzenie powoduje powstanie objawów zespołu opuszkowego. Zespół opuszkowy zawsze wymaga różnicowania z zespołem rzekomoopuszkowym, który jest efektem obustronnego uszkodzenia dróg korowo-jądrowych, biegnących z kory mózgu do jąder wyżej wymienionych nerwów w rdzeniu przedłużonym.

Zespół opuszkowy – charakterystyka

W zespole opuszkowym dochodzi do uszkodzenia jąder nerwów czaszkowych IX, X, XI i XII. Nerwy IX (językowo-gardłowy) i X (błędny) to nerwy mieszane, w skład których wchodzą włókna zarówno czuciowe, ruchowe, jak i przywspółczulne. Nerw błędny odgrywa bardzo ważną rolę, unerwiając m.in. serce, płuca czy nerki. Razem z nerwem IX unerwia mięśnie podniebienia miękkiego i gardła, dodatkowo zaopatruje struny głosowe. Nerw językowo-gardłowy dostarcza bodźców smakowych z 1/3 tylnej części języka i prowadzi włókna wydzielnicze do ślinianki przyusznej. Nerw XI (dodatkowy) jest nerwem wyłącznie ruchowym i zaopatruje mięśnie gardła, krtani, mięsień mostkowo-obojczykowo- sutkowy i górną część mięśnia czworobocznego. Nerw XII (podjęzykowy) unerwia ruchowo mięśnie języka.

Objawy zespołu opuszkowego obejmują zaburzenia połykania (dysfagię), czemu towarzyszy krztuszenie się i cofanie się pokarmów płynnych przez nos. Kolejnym objawem jest dysartria, czyli zaburzenia mowy, przez co chory brzmi, jakby mówił przez nos. Ponadto dochodzi do osłabienia mięśni języka i widocznych drżeń pęczkowych (tzw. fascykulacji). Istotne jest również upośledzenie funkcji mięśni unerwianych przez uszkodzone nerwy czaszkowe.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu nerwowego. Źródło: 36,6.

Zespół opuszkowy – przyczyny

Zespół opuszkowy najczęściej powstaje w przebiegu następujących zmian:

  • choroby naczyniowe i udar,
  • jamistość opuszki,
  • stwardnienie zanikowe boczne i inne zmiany zwyrodnieniowe.

Zespół opuszkowy a rzekomoopuszkowy

Zespół opuszkowy, w którym podejrzewa się uszkodzenie obwodowego układu nerwowego, ponieważ pacjent ma zaniki mięśniowe czy zniesione odruchy głębokie, wymaga różnicowania z zespołem rzekomoopuszkowym. W przeciwieństwie do zespołu opuszkowego, w zespole rzekomoopuszkowym pojawiają się następujące objawy:

  • brak zaniku mięśni,
  • brak drżeń pęczkowych,
  • nasilony odruch gardłowy i podniebienny,
  • wygórowany odruch żuchwowy,
  • dodatnie objawy deliberacyjne,
  • patologiczne reakcje emocjonalne.

Zespół rzekomoopuszkowy powstaje w wyniku uszkodzenia dróg korowo-jądrowych biegnących od obszaru ruchowego kory mózgowej do jąder nerwów IX, X, XI, XII w opuszce. Charakterystyczna jest tu dysartria kurczowa, czyli spowolniała, niewyraźna mowa o nosowym charakterze, a także dysfagia (trudność w przełykaniu). Ze względu na przerwanie połączenia pomiędzy płatem czołowym a pniem mózgu może pojawić się w zespole rzekomoopuszkowym niestabilność emocjonalna, czyli np. naprzemienne wybuchy śmiechu i płaczu. Zespół rzekomoopuszkowy również wywołują zmiany naczyniowe w mózgu, guzy czy zmiany zwyrodnieniowe.

Leczenie zespołu rzekomoopuszkowego i opuszkowego

Podstawą leczenia zespołu rzekomoopuszkowego i opuszkowego jest leczenie przyczyny. Wymaga ono współpracy logopedów, neurologów i fizjoterapeutów. Bardzo ważne jest, by nie dopuścić do niedożywienia i wyniszczenia chorego. Często konieczne bywa założenie sondy żołądkowej lub przezskórnej gastrostomii, by dostarczyć odpowiednią ilość pożywienia.

Zobacz film: Budowa mózgu. Źródło: 36,6.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
8
2
Polecamy
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Padaczka alkoholowa – czy można ją wyleczyć? Pierwsza pomoc
Padaczka alkoholowa – czy można ją wyleczyć? Pierwsza pomoc Dzień Dobry TVN
Zespół rzekomoopuszkowy – opis, przebieg leczenia i rehabilitacji
Zespół rzekomoopuszkowy – opis, przebieg leczenia i rehabilitacji TVN zdrowie
Nerw podjęzykowy – przebieg, działanie, porażenie
Nerw podjęzykowy – przebieg, działanie, porażenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?