Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zespół opuszkowy i rzekomoopuszkowy. Czym się różnią?
menu
Polub nas na Facebooku

Zespół opuszkowy i rzekomoopuszkowy. Czym się różnią?

Komórki nerwowe

Fot: Olique / gettyimages.com

Zespół opuszkowy należy zawsze różnicować z zespołem rzekomoopuszkowym, jeśli u chorego pojawiają się np. zaniki mięśniowe. Leczenie wymaga współpracy neurologa, logopedy i fizjoterapeuty, a jego podstawą jest leczenie przyczyny choroby.

Opuszką określa się rdzeń przedłużony, czyli bardzo ważną strukturę ośrodkowego układu nerwowego. Znajdują się w nim m.in. jądra nerwów czaszkowych IX, X, XI, XII, a ich uszkodzenie powoduje powstanie objawów zespołu opuszkowego. Zespół opuszkowy zawsze wymaga różnicowania z zespołem rzekomoopuszkowym, który jest efektem obustronnego uszkodzenia dróg korowo-jądrowych, biegnących z kory mózgu do jąder wyżej wymienionych nerwów w rdzeniu przedłużonym.

Zespół opuszkowy – charakterystyka

W zespole opuszkowym dochodzi do uszkodzenia jąder nerwów czaszkowych IX, X, XI i XII. Nerwy IX (językowo-gardłowy) i X (błędny) to nerwy mieszane, w skład których wchodzą włókna zarówno czuciowe, ruchowe, jak i przywspółczulne. Nerw błędny odgrywa bardzo ważną rolę, unerwiając m.in. serce, płuca czy nerki. Razem z nerwem IX unerwia mięśnie podniebienia miękkiego i gardła, dodatkowo zaopatruje struny głosowe. Nerw językowo-gardłowy dostarcza bodźców smakowych z 1/3 tylnej części języka i prowadzi włókna wydzielnicze do ślinianki przyusznej. Nerw XI (dodatkowy) jest nerwem wyłącznie ruchowym i zaopatruje mięśnie gardła, krtani, mięsień mostkowo-obojczykowo- sutkowy i górną część mięśnia czworobocznego. Nerw XII (podjęzykowy) unerwia ruchowo mięśnie języka.

Objawy zespołu opuszkowego obejmują zaburzenia połykania (dysfagię), czemu towarzyszy krztuszenie się i cofanie się pokarmów płynnych przez nos. Kolejnym objawem jest dysartria, czyli zaburzenia mowy, przez co chory brzmi, jakby mówił przez nos. Ponadto dochodzi do osłabienia mięśni języka i widocznych drżeń pęczkowych (tzw. fascykulacji). Istotne jest również upośledzenie funkcji mięśni unerwianych przez uszkodzone nerwy czaszkowe.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu nerwowego. Źródło: 36,6.

Zespół opuszkowy – przyczyny

Zespół opuszkowy najczęściej powstaje w przebiegu następujących zmian:

  • choroby naczyniowe i udar,
  • jamistość opuszki,
  • stwardnienie zanikowe boczne i inne zmiany zwyrodnieniowe.

Zespół opuszkowy a rzekomoopuszkowy

Zespół opuszkowy, w którym podejrzewa się uszkodzenie obwodowego układu nerwowego, ponieważ pacjent ma zaniki mięśniowe czy zniesione odruchy głębokie, wymaga różnicowania z zespołem rzekomoopuszkowym. W przeciwieństwie do zespołu opuszkowego, w zespole rzekomoopuszkowym pojawiają się następujące objawy:

  • brak zaniku mięśni,
  • brak drżeń pęczkowych,
  • nasilony odruch gardłowy i podniebienny,
  • wygórowany odruch żuchwowy,
  • dodatnie objawy deliberacyjne,
  • patologiczne reakcje emocjonalne.

Zespół rzekomoopuszkowy powstaje w wyniku uszkodzenia dróg korowo-jądrowych biegnących od obszaru ruchowego kory mózgowej do jąder nerwów IX, X, XI, XII w opuszce. Charakterystyczna jest tu dysartria kurczowa, czyli spowolniała, niewyraźna mowa o nosowym charakterze, a także dysfagia (trudność w przełykaniu). Ze względu na przerwanie połączenia pomiędzy płatem czołowym a pniem mózgu może pojawić się w zespole rzekomoopuszkowym niestabilność emocjonalna, czyli np. naprzemienne wybuchy śmiechu i płaczu. Zespół rzekomoopuszkowy również wywołują zmiany naczyniowe w mózgu, guzy czy zmiany zwyrodnieniowe.

Leczenie zespołu rzekomoopuszkowego i opuszkowego

Podstawą leczenia zespołu rzekomoopuszkowego i opuszkowego jest leczenie przyczyny. Wymaga ono współpracy logopedów, neurologów i fizjoterapeutów. Bardzo ważne jest, by nie dopuścić do niedożywienia i wyniszczenia chorego. Często konieczne bywa założenie sondy żołądkowej lub przezskórnej gastrostomii, by dostarczyć odpowiednią ilość pożywienia.

Zobacz film: Budowa mózgu. Źródło: 36,6.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
9
2
Polecamy
Nerw błędny – objawy, zaburzenia, ucisk, leczenie
Nerw błędny – objawy, zaburzenia, ucisk, leczenie TVN zdrowie
Czy depresja może mieć różne maski?
Sprawdź, jak rozpoznać i skutecznie leczyć depresję maskowaną
Czy depresja może mieć różne maski? Sprawdź, jak rozpoznać i skutecznie leczyć depresję maskowaną Dzień Dobry TVN
Depresja endogenna jako wynik nieprawidłowej funkcji układu nerwowego.
Sprawdź, jak rozpoznać i skutecznie leczyć tę chorobę
Depresja endogenna jako wynik nieprawidłowej funkcji układu nerwowego. Sprawdź, jak rozpoznać i skutecznie leczyć tę chorobę Dzień Dobry TVN
Nerw podjęzykowy – przebieg, działanie, porażenie
Nerw podjęzykowy – przebieg, działanie, porażenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?