Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zespół mięśnia gruszkowatego – przyczyny, obraz, sposoby leczenia schorzenia

Zespół mięśnia gruszkowatego – przyczyny, obraz, sposoby leczenia schorzenia

kobieta trzyma się za obolały odcinek lędźwiowy

Fot. Staras / Getty Images

Zespół mięśnia gruszkowatego objawami może przypominać rwę kulszową, czyli schorzenie z grupy chorób korzeniowych pochodzenia kręgosłupowego, ze względu na bezpośredni kontakt z nerwem kulszowym w przebiegu swojego brzuśca mięśniowego. Schorzenie jednak rozwija się wskutek innych mechanizmów.

Diagnostyka zespołu mięśnia gruszkowatego wykorzystuje badania obrazowe oraz szereg testów funkcjonalnych służących wykluczeniu podobnych objawów schorzeń układu mięśniowo-nerwowego kończyny dolnej, w celu ustalenia odpowiedniego postępowania usprawniającego. Leczenie zespołu mięśnia gruszkowatego wykorzystuje głównie metody postępowania zachowawczego, m.in. rehabilitację – w tym ćwiczenia i fizykoterapię, masaże i farmakoterapię.

Polecamy: Rwa kulszowa, czyli popularne korzonki: przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja tego schorzenia

Zespół mięśnia gruszkowatego

Zespół mięśnia gruszkowatego, zwany również rwą gruszkowatą, to zbiór objawów charakterystycznych dla wzmożonego napięcia włókien mięśnia i wywołania jego patologicznym stanem podrażnienia nerwu kulszowego przebiegającego w bezpośrednim sąsiedztwie brzuśca mięśnia. Charakteryzuje się dolegliwościami bólowymi w okolicach swojego położenia, tzn. pomiędzy drugim a czwartym kręgiem kości krzyżowej, otworem kulszowym większym a wierzchołkiem krętarza większego kości udowej, z tendencją do promieniowania wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego przez pośladek do kończyny dolnej.

Ćwiczenia na zespół mięśnia gruszkowatego oraz intensywna fizykoterapia w znacznym stopniu wspierają uwolnienie struktur nerwowych, powrót sprężystości włókien mięśniowych i ustąpienie uciążliwych objawów schorzenia. Zaniechane leczenie zespołu mięśnia gruszkowatego może prowadzić do przewlekłych zespołów bólowych obręczy biodrowej, trwałego ucisku i bliznowacenia nerwu kulszowego, a ostatecznie może stać się przyczyną jego porażenia.

Polecamy: Ból nerwu kulszowego – co go powoduje? Co robić, gdy wystąpi?

Czym jest rwa kulszowa? Jak wygląda leczenie? Zobaczcie na filmie:

Zobacz film: Rwa kulszowa, objawy, przyczyny, leczenie. Źródło: 36,6

Zespół mięśnia gruszkowatego – przyczyny

Etiologia zespołu mięśnia gruszkowatego jest bardzo rozległa, ze względu na rozbudowaną anatomię okolicy ciała, w której znajduje się mięsień gruszkowaty oraz specyficzny przebieg nerwu kulszowego w okolicy mięśnia, tzn. nerw może przebiegać tuż pod mięśniem lub przechodzić przez jego brzusiec, dzieląc go na dwie części, co zwiększa ryzyko uszkodzenia jego włókien na skutek wszelkich zmian trwających w obrębie mięśnia, np. skrócenie włókien i stany zapalne mięśnia gruszkowatego, uszkodzenie struktur okołomięśniowych, uraz mechaniczny.

Wśród innych przyczyn zespołu mięśnia gruszkowatego wyróżnia się zmiany przeciążeniowe mięśnia wynikające z siedzącego stylu życia, wad postawy i błędów treningowych, np. nieprawidłowe wzorce ruchowe, dysharmonia mięśniowa. Zespół mięśnia gruszkowatego może być też efektem innych schorzeń, np. uszkodzeń krążka międzykręgowego.

Zespół mięśnia gruszkowatego – objawy

Poza dolegliwościami bólowymi w pośladku i na bocznej powierzchni uda z tendencją do promieniowania wzdłuż kończyny dolnej oraz nasilające się podczas długotrwałego siedzenia, stania i leżenia, wstawania, kucania czy wchodzenia po schodach, do grupy objawów schorzenia zalicza się m.in.:

  • parestezje sięgające nawet stopy,
  • tkliwość palpacyjną pośladka,
  • ograniczenie rotacji wewnętrznej w stawie biodrowym,
  • ustawienie spoczynkowe stawu biodrowego w rotacji zewnętrznej z predyspozycjami do powstania przykurczu mięśnia gruszkowatego i rozwinięcia się asymetrii kończyn dolnych, co często mylnie kojarzone jest z zablokowaniem stawu krzyżowo-biodrowego,
  • ból podczas wypróżniania.

Polecamy: Staw biodrowy – budowa. Skąd się bierze ból w pośladku lub pachwinie?

Zespół mięśnia gruszkowatego – diagnostyka

Diagnostyka zespołu mięśnia gruszkowatego polega na wykluczeniu chorób o podobnych objawach, np. stenozy kanału kręgowego czy dyskopatii. W tym celu wykonuje się szereg badań obrazowych, np. RM kręgosłupa lędźwiowego oraz testy funkcjonalne, m.in. test Freiberga na zespół mięśnia gruszkowatego, gdzie pacjentowi w leżeniu tyłem terapeuta ustawia biernie kończynę dolną w rotacji wewnętrznej w stawie biodrowym przy wyprostowanym kolanie, wywołując kompresję nerwu kulszowego przez mięsień gruszkowaty i prowokowanie dolegliwości bólowych. Ból bocznej strony pośladka i uda świadczy o dodatnim wyniku badania.

Polecamy: Ćwiczenia na rozciąganie kręgosłupa. Jakie rozciągać kręgosłup lędźwiowy, piersiowy i szyjny?

Jak leczyć zespół mięśnia gruszkowatego?

Leczenie schorzenia skupia się na uwolnieniu nerwu kulszowego, zmniejszeniu stanu zapalnego mięśnia i wzmożonego napięcia jego włókien. W tym celu polecana jest przede wszystkim rehabilitacja zespołu mięśnia gruszkowatego, uwzględniająca m.in.:

  • zabiegi fizykalne, m.in. miejscową krioterapię, elektroterapię, ultradźwięki,
  • masaż poprzeczny mięśnia gruszkowatego,
  • ćwiczenia rozciągające mięsień gruszkowaty i kręgosłup lędźwiowy oraz rozluźnianie rotatorów, prostowników i odwodzicieli stawu biodrowego po stronie zespołu,
  • terapię mięśniowo-powięziową oraz rozprężanie punktów spustowych,
  • kinesiotaping pośladka i stawu biodrowego.

Leczenie zespołu mięśnia gruszkowatego często uzupełnia się o farmakologię przeciwbólową i przeciwzapalną. W przypadku braku efektywności rehabilitacji wprowadza się metody inwazyjne, uwalniające struktury mięśnia gruszkowatego, np. poprzez nacięcie jego włókien.

Bibliografia:

  1. K. Zaworski, „Terapia manualna w diagnozowaniu i leczeniu zespołu mięśnia gruszkowatego – studium przypadku”, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2015, Tom 21, Nr 2, Wydawnictwo Instytutu Medycyny Wsi, Lubin.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Polecamy
Krioterapia – na czym polega leczenie zimnem?
Krioterapia – na czym polega leczenie zimnem? Dzień Dobry TVN
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Rwa kulszowa, czyli popularne korzonki: przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja tego schorzenia 
Rwa kulszowa, czyli popularne korzonki: przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja tego schorzenia  TVN zdrowie
Ból w pośladku – przyczyny i sposoby łagodzenia dolegliwości
Ból w pośladku – przyczyny i sposoby łagodzenia dolegliwości TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?