Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zespół Cotarda – na czym polega urojenie własnej śmierci?

Zespół Cotarda – na czym polega urojenie własnej śmierci?

młoda smutna dziewczyna siedzi oparta o ścianę. Dłoniami zasłania oczy

Fot. PeopleImages / Getty Images

Zespół Cotarda to rzadkie zaburzenie psychiczne, które nie stanowi odrębnej jednostki klinicznej, lecz pojawia się w przebiegu innych chorób, np. depresji, schizofrenii. Stanowi on rodzaj urojeń nihilistycznych – chory neguje istnienie swojego ciała w przekonaniu o własnej śmierci.

Zespół Cotarda nazywany bywa syndromem chodzącego trupa. Zaburzenie jako pierwszy opisał francuski neurolog Jules Cotard (żyjący w drugiej połowie XIX w.). Jedna z jego pacjentek twierdziła, że jest martwa, lecz błąka się wśród żywych, ponieważ została potępiona za grzechy. Nie stwierdzono u niej skłonności samobójczych, ale ostatecznie umarła z głodu, ponieważ w swoim stanie jedzenie uważała za bezcelowe.

Zespół Cotarda – rzadko spotykane urojenia nihilistyczne

Syndrom Cotarda nie stanowi samodzielnego zaburzenia – jest zespołem specyficznych urojeń, które mogą pojawić się w przebiegu różnych chorób neurologicznych lub psychicznych. Urojenia to zaburzenia treści myślenia – sądy niezgodne z rzeczywistością, choć często niepozbawione wewnętrznej logiki. Osoba doświadczająca urojeń jest tak głęboko przeświadczona o ich prawdziwości, że nie przyjmuje do wiadomości żadnych argumentów ani dowodów, które przeczą jej mniemaniom. W przypadku urojeń nihilistycznych chory przekonany jest o swoim nieistnieniu, zaniku lub rozpadzie swojego ciała. Przeświadczenie to może łączyć się z poczuciem własnej marności, grzeszności. Trudno także odnaleźć się w rzeczywistości, wierząc, że jest się trupem wśród żywych.

Polecamy: Zespół Capgrasa – urojenia o życiu pośród sobowtórów

Objawy zespołu Cotarda

Urojenia należące do zespołu Cotarda mają zwykle rozbudowaną i absurdalną treść, której brakuje logiki właściwej np. urojeniom prześladowczym. Najogólniej rzecz biorąc, chory zaprzecza własnemu istnieniu. Często kwestionuje także istnienie świata w ogólności. Zespołowi Cotarda może towarzyszyć także zespół Capgrasa, czyli przeświadczenie, że osoby z otoczenia chorego nie są sobą, lecz zostały „podmienione” na swoje sobowtóry.

Do charakterystycznych objawów, które mogą wystąpić w zespole Cotarda, należą:

  • przeświadczenie o rozpadzie ciała, gniciu czy zjadaniu go przez robaki, zaniku pewnych narządów,
  • zaniedbywanie potrzeb fizjologicznych jako nieistotnych w przypadku martwego już ciała (chory może się nie myć, odmawiać jedzenia itp.),
  • obniżona percepcja własnego ciała przy jednoczesnym silnym pobudzeniu psychoruchowym,
  • zaburzenia postrzegania, brak prawidłowej reakcji na bodźce zmysłowe,
  • zmniejszona wrażliwość na ból (co sprzyja zachowaniom autoagresywnym),
  • zachowania autoagresywne, których celem jest zwykle przekonanie otoczenia o swojej śmierci (chory wierzy, że samookaleczenie nie będzie miało konsekwencji, skoro jest już martwy),
  • przekonanie o własnej nieśmiertelności (skoro już się umarło), któremu – paradoksalnie – mogą towarzyszyć skłonności samobójcze, najczęściej wynikające z potrzeby zniszczenia martwego ciała lub dowiedzenia własnej śmierci,
  • silny lęk, cierpienie i zagubienie towarzyszące nihilistycznym odczuciom, poczucie grzechu związane z pozostawaniem na ziemi po śmierci,
  • poszukiwanie potwierdzenia własnego nieistnienia (np. upatrywanie jego dowodów w fakcie, że w pewnej sytuacji nie zostało się dostrzeżonym przez otoczenie),
  • brak refleksji w obliczu niespójności własnych przekonań, ignorowanie pytań, które ich dotyczą, lub zbywanie ich irracjonalnymi argumentami.

Jakie są pierwsze objawy depresji? Odpowiedź znajdziesz w naszym filmie:

Zobacz film: Jakie są pierwsze objawy depresji? Źródło: 36,6.

Zespół Cotarda – przyczyny

Przyczyny występowania urojeń nihilistycznych nie zostały w pełni zbadane. Za najbardziej prawdopodobne uznaje się wady budowy mózgu lub jego uszkodzenia. Dotyczy to w szczególności dróg neuronalnych łączących ośrodek odpowiedzialny za identyfikowanie twarzy ze strukturami, za których sprawą z określonymi obiektami wiążą się różne stany emocjonalne. W konsekwencji chorzy mogą nie rozpoznawać własnego wizerunku, co rodzi poczucie nieistnienia. Jednak w wielu badanych przypadkach zespołu Cotarda u pacjentów nie stwierdzono żadnych anomalii, jeśli chodzi o budowę i funkcjonowanie mózgu.

Wiadomo, że zespół Cotarda pojawia się w przebiegu takich chorób i zaburzeń psychicznych, jak:

  • psychozy (zwłaszcza schizofrenia paranoidalna),
  • choroba afektywna dwubiegunowa,
  • głęboka depresja (z objawami psychotycznymi).

Urojenia nihilistyczne występują także na gruncie dolegliwości somatycznych, do których należą:

  • choroby metaboliczne (np. cukrzyca),
  • działanie substancji toksycznych i psychoaktywnych,
  • schorzenia neurologiczne (np. padaczka, choroby neurodegeneracyjne).

Leczenie zespołu Cotarda

Osoba z zespołem Cotarda bezwzględnie powinna pozostawać pod stałą opieką psychiatry, w szczególności w związku z ryzykiem zachowań autoagresywnych. Podstawą leczenia zaburzeń urojeniowych jest farmakoterapia. Chory musi systematycznie (także w okresach poprawy stanu zdrowia, która zwykle następuje dość szybko) zażywać leki przeciwpsychotyczne. W przypadku wyjątkowo nasilonych urojeń niekiedy stosuje się elektrowstrząsy. Stwierdzenie dolegliwości somatycznych, z którymi skorelowany jest zespół Cotarda, wymaga leczenia choroby podstawowej. Po ustąpieniu objawów niezbędne jest długotrwałe leczenie podtrzymujące, które zapobiega nawrotom urojeń. W wielu przypadkach zespołu Cotarda dobre efekty daje łączenie farmakoterapii z psychoterapią i psychoedukacją.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
198
18
Polecamy
Schizofrenia prosta – czym się objawia i jak ją leczyć?
Schizofrenia prosta – czym się objawia i jak ją leczyć? Dzień Dobry TVN
Jak rozpoznać cyklotymię? Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia
Jak rozpoznać cyklotymię? Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia Dzień Dobry TVN
Urojenia – przyczyny, rodzaje i objawy, sposoby leczenia
Urojenia – przyczyny, rodzaje i objawy, sposoby leczenia TVN zdrowie
Zespół Capgrasa – urojenia o życiu pośród sobowtórów
Zespół Capgrasa – urojenia o życiu pośród sobowtórów TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego