Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zapalenie rdzenia kręgowego – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Zapalenie rdzenia kręgowego – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Ludzki odcinek kręgosłupa z widocznymi kręgami

Fot. 1Photodiva / Getty Images

Zapalenie rdzenia kręgowego to poważna choroba, z licznymi objawami neurologicznymi, która może zagrażać życiu. W najczęstszej postaci jest skutkiem infekcji. Poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego może być wywołane przez inne choroby przewlekłe lub pojawiać się idiopatycznie (samoistnie).

Zapalenie rdzenia kręgowego atakuje istotną część układu nerwowego i powoduje zaburzenia zarówno w sferze ruchowej (motorycznej), czuciowej, jak i wegetatywnej.

Zapalenie rdzenia kręgowego – przyczyny

Zapalenie rdzenia kręgowego to choroba spowodowana najczęściej przez drobnoustroje, głównie wirusy. Nawet banalna infekcja może spowodować powikłania pod postacią ostrych objawów neurologicznych. Najczęściej spotyka się ten zespół chorobowy w przebiegu infekcji enterowirusami (Coxackie, ECHO, polio), wirusem opryszczki, półpaśca, cytomegalii (CMV), wirusem Epsteina-Barr (EBV) lub w przebiegu AIDS. Podobny efekt wywołać mogą kiła, gruźlica, borelioza lub leptospiroza. W części przypadków przyczyny nie udaje się ustalić – mówi się wtedy o samoistnym (idiopatycznym) zapaleniu rdzenia kręgowego.

Charakterystyczną postać choroby – poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego – wiąże się też z innymi czynnikami, takimi jak choroby układowe (np. toczeń układowy rumieniowaty), inne schorzenia tkanki łącznej, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, zaburzenia ukrwienia rdzenia (zawał).

Poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego – objawy

Poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego objawia się początkowo w sposób nieswoisty: gorączka, bóle głowy, opasujące bóle pleców, powiększenie węzłów chłonnych, wysypka. Bardzo szybko pojawiają się zaburzenia czucia w obrębie tułowia i kończyn, a następnie niedowłady i porażenia wiotkie (z obniżonym napięciem mięśniowym). Chory przestaje kontrolować oddawanie stolca i moczu. Niekiedy występują objawy oponowe.

Polecamy: Rdzeń kręgowy – anatomia, uszkodzenia i choroby 

O tym, jak dbać o kręgosłup? dowiecie się z filmu: 

Zobacz film: Jak dbać o kręgosłup? Źródło 36,6 

Zapalenie rdzenia kręgowego – objawy w pozostałych postaciach

Objawy choroby mogą sugerować jedną z dwóch pozostałych jej postaci. W zapaleniu rogów przednich rdzenia kręgowego niemal od początku pojawiają się porażenia kończyn. Początkowo dotyczą one kończyn dolnych, następnie obejmują zwieracze. Jeśli zapalenie rdzenia kręgowego lokalizuje się też w jego odcinku szyjnym, porażenie rozprzestrzenia się na kończyny górne. Charakterystyczną cechą jest brak zaburzeń czucia.

W zapaleniu rdzenia towarzyszącym zapaleniu mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych pojawiają się zwykle objawy ruchowe, czuciowe i wegetatywne. Najczęściej równolegle występują objawy oponowe, w ciężkich przypadkach również zaburzenia świadomości oraz objawy niewydolności ośrodka oddechowego i symptomy ciasnoty śródczaszkowej (nadmiernego ciśnienia w obrębie mózgoczaszki).

Polecamy:  Zapalenie opon mózgowych – objawy, przyczyny, powikłania

Zapalenie rdzenia kręgowego – rozpoznanie

Zapalenie rdzenia kręgowego rozpoznaje się wstępnie w badaniu neurologicznym. Ostateczne potwierdzenie wymaga badań obrazowych (głównie rezonansu magnetycznego – MR – z podaniem kontrastu), badania płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) oraz testów mikrobiologicznych i serologicznych. Niezmiernie ważne jest szybkie rozpoznanie tego schorzenia, gdyż wczesne podjęcie celowanej terapii zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia trwałych następstw neurologicznych.

Zapalenie rdzenia kręgowego – leczenie

Leczenie zapalenia rdzenia kręgowego odbywa się w warunkach szpitalnych, często (w przypadku etiologii infekcyjnej) na oddziałach zakaźnych. Niezbędna jest stała opieka neurologiczna, a w razie potrzeby neurochirurgiczna.

Leczenie obejmuje oczywiście pierwotną przyczynę zachorowania (infekcja bakteryjna, wirusowa, choroba układowa), lecz podstawowe znaczenie ma ograniczenie objawów neurologicznych (porażenia, objawy ucisku na rdzeń, ciasnota wewnątrzczaszkowa). Stosuje się w tym celu mineralokortykosteroidy, a jeśli to konieczne – odwadniające leki moczopędne i osmotycznie czynne. W najcięższych przypadkach ze zdiagnozowanym uciskiem struktur kostnych na tkankę nerwową (czy to w obrębie czaszki, czy kanału kręgowego), niezbędna może być interwencja neurochirurgiczna.

Zapalenie rdzenia kręgowego – rehabilitacja

Rehabilitacja ma wielkie znaczenie w przywracaniu choremu pełnej sprawności. Niekiedy następstwa choroby (pod postacią niedowładów lub porażeń) są trwałe, ale najczęściej większość zmian obserwowanych po ustąpieniu ostrej fazy choroby cofa się w ciągu kilku, kilkunastu miesięcy.

Bardzo istotne znaczenie ma wczesne wdrożenie rehabilitacji u chorego z zapaleniem rdzenia kręgowego. Porażenia wiotkie powodują, że z braku stymulacji nerwowej mięśnie szybko tracą sprawność, dochodzi do dużego ubytku ich masy. Jednocześnie powstają ograniczenia ruchomości w stawach, które również mogą opóźnić powrót do pełnej sprawności. W celu zapobieżenia takim zmianom prowadzi się różnorodne ćwiczenia (elektrostymulację, ruchowe ćwiczenia bierne, masaże). Kiedy choroba mija, nieustanna praca fizjoterapeutów (działających w porozumieniu z neurologami) pozwala na szybsze osiągnięcie przez pacjenta samodzielności i ograniczenie zakresu trwałych skutków choroby.

Rokowanie w zapaleniu rdzenia kręgowego

Rokowanie w zapaleniu rdzenia kręgowego jest zależne od rozległości procesu chorobowego i stanu chorego w chwili rozpoznania choroby oraz od pierwotnej przyczyny wystąpienia objawów. Wczesne rozpoczęcie leczenia i rehabilitacji pozwala często na szybszy powrót do normalnej lub tylko nieznacznie ograniczonej aktywności. Osoby, które przebyły zapalenie rdzenia kręgowego, pozostają pod opieką neurologa i poddawane są okresowym badaniom kontrolnym.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
19
3
Polecamy
Napięciowy ból głowy – jak sobie z nim radzić?
Napięciowy ból głowy – jak sobie z nim radzić? Dzień Dobry TVN
Padaczka alkoholowa – czy można ją wyleczyć? Pierwsza pomoc
Padaczka alkoholowa – czy można ją wyleczyć? Pierwsza pomoc Dzień Dobry TVN
Jamistość rdzenia kręgowego – jakie daje objawy?
Jamistość rdzenia kręgowego – jakie daje objawy? TVN zdrowie
Paraliż – przyczyny neurologiczne i przysenne – zapobieganie 
Paraliż – przyczyny neurologiczne i przysenne – zapobieganie  TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?