Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zapalenie oczodołu – przyczyny, przebieg i leczenie. Jak zmniejszyć uciążliwe dolegliwości?
menu
Polub nas na Facebooku

Zapalenie oczodołu – przyczyny, przebieg i leczenie. Jak zmniejszyć uciążliwe dolegliwości?

mężczyzna z bólem zatok trzyma się palcami za nos.

Fot. aabejon / Getty Images

Zapalenie oczodołu to schorzenie wynikające z przeniesienia infekcji z prądem krwi albo przez ciągłość z innych tkanek. Powodem mogą też być zmiany ogólnoustrojowe, takie jak np. choroba Gravesa-Basedowa.

Zapalenie oczodołu jest schorzeniem, które zazwyczaj ma przewlekły charakter i powoduje liczne, nieprzyjemne dolegliwości. Leczenie polega przede wszystkim na usunięciu pierwotnej przyczyny stanu zapalnego i podawaniu leków, które zmniejszają natężenie odczynu ze strony tkanek miękkich.

Budowa oczodołu i otaczające struktury

Oczodół jest przestrzenią zlokalizowaną w górnej części twarzoczaszki. Jego podstawowym zadaniem jest ochrona gałki ocznej i towarzyszących mu elementów – nerwu wzrokowego, naczyń krwionośnych, mięśni zewnętrznych oka i narządu łzowego. Przestrzeń tę ograniczają blaszki kości czaszki oraz powieki – górna i dolna. Oczodół wypełniony jest luźną tkanką łączną i komórkami tłuszczowymi. Oba te elementy tworzą miękką wyściółkę oka, która zabezpiecza je przed urazami mechanicznymi i ułatwia poruszanie się bez dodatkowego oporu. Za ruchy gałki ocznej odpowiedzialnych jest sześć mięśni: cztery proste i dwa skośne. Oko dodatkowo utrzymywane jest we właściwej pozycji dzięki działaniu siódmego mięśnia – oczodołowego.

Wypełniona tkankami przestrzeń oczodołu zamknięta jest od przodu przez spojówkę – bardzo dobrze ukrwioną i unerwioną błonę śluzową, która przytwierdzona jest najmocniej do gałki ocznej i brzegów powiek. Zapewnia ona izolację oczodołu od działania czynników zewnętrznych (pyłów, zanieczyszczeń), chroni przed wnikaniem bakterii i wirusów.

Zobaczcie film, z którego dowiecie się, jakie funkcje pełni ludzkie oko:

Zobacz film: Budowa i funkcje oka. Źródło: 36,6

Przebieg i objawy zapalenia oczodołu

Zapalenie oczodołu zwykle pojawia się jednostronnie. W przypadku chorób ogólnoustrojowych zmiany mogą być obustronne, choć nie zawsze symetryczne. Podstawowymi objawami są:

  • obrzęk tkanek oczodołu i powiek,
  • zaczerwienienie (połączone często z rozszerzeniem naczyń spojówek),
  • łzawienie,
  • bolesność,
  • przemieszczenie gałki ocznej ku przodowi – wytrzeszcz,
  • ograniczenie ruchomości oka i czasami podwójne widzenie.

W przypadku zaawansowanego wytrzeszczu (tzw. egzoftalmii) może dochodzić do niedomykalności powiek i wysychania przedniej powierzchni oka. Jeśli taki stan utrzymuje się dłużej, jego powikłaniem są nadżerki, a nawet owrzodzenia rogówki.

Wszystkim tym objawom zapalenia oczodołu mogą towarzyszyć zaburzenia widzenia pod postacią spadku ostrości wzroku czy rozmazywania się obrazu. Jeśli w przebiegu zapalenia oczodołu dojdzie do zajęcia nerwu wzrokowego, chory może całkowicie przestać widzieć na jedno oko.

Przyczyny zapalenia oczodołu

Zapalenie oczodołu to schorzenie, którego przyczyną często jest przeniesienie infekcji z innych obszarów ciała. Bakterie mogą być przyniesione z prądem krwi z ognisk zapalnych takich jak ropień okołozębowy, przydatki czy drogi moczowe. Częstsze jest jednak szerzenie się zakażenia przez ciągłość – z okolicznych tkanek. Worek spojówkowy i drogi łzowe mają bezpośrednie połączenie z jamą nosową, której infekcje są bardzo częste. Blaszki kostne ograniczające oczodół są elementami, których przeciwległa powierzchnia w pewnej części stanowi ścianę zatok przynosowych. Ich zakażenia często przyjmują charakter chroniczny. Powszechne są też stany zapalne spojówek, z których może zostać przeniesiony czynnik chorobotwórczy.

Do zachorowania nie jest potrzebna bezpośrednia obecność bakterii w tkankach miękkich oczodołu. Wystarczy, że ostry proces zapalny toczy się w pobliżu (np. w zatokach). Wędrujące przez tkanki i naczynia krwionośne mediatory zapalenia (np. histamina) powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych i obrzęk, migrację komórek układu odpornościowego do tkanek oczodołu. Rozpoczyna to szereg powiązanych ze sobą procesów, które klinicznie widoczne są w postaci zapalenia oczodołu. Odczyn tego typu może być niekiedy reakcją na proces toczący się w obrębie gałki ocznej – np. na zapalenie twardówki, tęczówki czy ciała rzęskowego.

Zapalenie tkanek oczodołu w przebiegu chorób tarczycy

W przebiegu chorób tarczycy pojawia się często wytrzeszcz nazywany w tym przypadku oftalmopatią tarczycową Gravesa. Najczęściej towarzyszy on nadczynności tarczycy i chorobie Gravesa-Basedowa, ale pojawia się również w przypadkach niedoczynności czy stanów zapalnych niepowodujących zaburzeń wydzielania jej hormonów. Przyczyną takiego zapalenia tkanek jest reakcja autoimmunologiczna obejmująca zwiększoną aktywność niektórych limfocytów typu T i tworzenie się z nich nacieków w obrębie oczodołu.

Leczenie zapalenia oczodołu

Zapalenie oczodołu wymaga przede wszystkim rozpoznania pierwotnej przyczyny choroby i podjęcia jej leczenia. W przypadku infekcji stosuje się miejscowo i ogólnie antybiotyki, a w celu zredukowania objawów podaje się leki przeciwzapalne – niesterydowe lub z grupy glikokortykosteroidów. Niektóre preparaty mogą być podawane w formie wstrzyknięć pozagałkowych. Leczenie oftalmopatii Gravesa wymaga jak najszybszego podjęcia terapii choroby tarczycy. W przeciwnym razie wytrzeszcz utrwala się i nie zawsze udaje się uzyskać jego całkowitą regresję.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
330
32
Polecamy
Objawy chorych zatok – zróżnicowanie symptomów w zależności od rodzaju zatok
Objawy chorych zatok – zróżnicowanie symptomów w zależności od rodzaju zatok Dzień Dobry TVN
Problemy z oddychaniem i sposoby ich leczenia
Problemy z oddychaniem i sposoby ich leczenia Dzień Dobry TVN
Wytrzeszcz oczu – przyczyny, leczenie, powiązania z chorobą tarczycy
Wytrzeszcz oczu – przyczyny, leczenie, powiązania z chorobą tarczycy TVN zdrowie
Orbitopatia tarczycowa – objawy i leczenie zespołu objawów ocznych
Orbitopatia tarczycowa – objawy i leczenie zespołu objawów ocznych TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji? 
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji?  Materiał sponsorowany