Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zapadnięte płuco. Czym się objawia? I jak wygląda leczenie?
menu
Polub nas na Facebooku

Zapadnięte płuco. Czym się objawia? I jak wygląda leczenie?

Motortion/getty images

Zapadnięcie płuca (inaczej niedodma) to patofizjologiczny stan, w którym dochodzi do utraty powietrza przez miąższ płucny, przez co płuca tracą objętość. Schorzenie może obejmować fragment narządu lub całe płuca.

Zapadnięte płuco (łac. atelctasis), nazywane inaczej bezpowietrznością miąższu płucnego lub niedodmą, opisuje szereg schorzeń, przy czym wszystkie powodują utratę znacznej ilości powietrza przez miąższ płucny. Nie zawsze idzie z tym w parze zmiana przejrzystości narządu. Z kolei w badaniach radiologicznych zmniejszenie objętości płuc bywa niewidoczne. Objawy zapadniętego płuca nie zawsze się unaoczniają. Wszystko uzależnione jest od rozległości zmian.

Przyczyny niedodmy

Niedodma może obejmować zarówno mały, jak i większy fragment płuc, a w niektórych przypadkach nawet cały narząd. Przez brak powietrza w płucach dochodzi do sklejania się pęcherzyków płucnych. Przyczyną zapadniętego płuca może być niedodma obturacyjna. Najczęściej jest ona spowodowana śluzem, który zalega w drogach oddechowych. Ma to miejsce zarówno u chorych na mukowiscydozę, po niektórych zabiegach medycznych (szczególnie tych, podczas których podawano środki osłabiające pracę mięśni oddechowych), jak i u noworodków urodzonych przedwcześnie ze względu na niedobór surfaktantu. Jest to substancja, która zapobiega sklejaniu się pęcherzyków płucnych i zapadaniu się płatów płuc.

Niedodma nieobturacyjna związana jest z uciskiem na płuca, najczęściej przez wysięk lub powietrze. Zbyt duża ilość tych czynników powoduje zapadnięcie organu. Choroba rozwija się zwykle u osób długotrwale leżących. Ma wówczas jednak charakter przejściowy i jest stosunkowo łatwa do wyleczenia. Powstaje również na skutek wodobrzusza. W praktyce klinicznej obserwuje się także niedodmę z obkurczenia, powstającą w wyniku bliznowaceń płuc.

Inną możliwością jest obecność ciała obcego w oskrzelu. Taka sytuacja często dotyczy małych dzieci, które mają tendencję do wkładania różnych przedmiotów do buzi. Ryzyko niesie także mechaniczny uraz klatki piersiowej, który powoduje przedostanie się krwi do płuc. Oskrzela mogą być ponadto uciskane z zewnątrz przez różnego rodzaju nowotwory, np. guzy powstające w śródpiersiu, oraz powiększające się węzły chłonne. Niedodma pojawia się ponadto u chorych poddanych mechanicznemu wentylowaniu lub anestezji w trakcie zabiegów chirurgicznych.

Jakie są objawy niedodmy?

Symptomy zapadniętego płuca zależą przede wszystkim od wielkości zmiany patologicznej. Kiedy obejmuje ona niewielki fragment narządu, dolegliwości nie muszą się w ogóle pojawić. W większości przypadków jednak pacjenci uskarżają się na trudności w oddychaniu. Oddech staje się przyspieszony i płytszy. Ponadto odnotowuje się tachykardię, czyli przyspieszoną akcję serca. Towarzyszyć jej mogą kaszel i duszności. Przy dużym niedotlenieniu pojawia się sinica ciała. Pacjenci często zauważają u siebie uczucie niepokoju oraz bóle w klatce piersiowej.

Podczas diagnozy lekarz, opukując klatkę piersiową, stwierdza stłumienie. Jego uwagę zwraca także asymetryczna ruchomość klatki piersiowej. W niektórych sytuacjach może dochodzić do drżenia głosowego o różnym natężeniu.

Leczenie i rehabilitacja przy niedodmie

Wybór odpowiedniego leczenia przy zapadniętym płacie płucnym uzależniony jest od diagnozy, a przede wszystkim od rozległości zmian. Lekarz posługuje się wynikami badań rentgenowskich klatki piersiowej (RTG) oraz – w trudniejszych przypadkach – tomografii komputerowej (TK).

Głównym celem terapii jest przywrócenie czynności płuc poprzez poprawę funkcjonalności ich miąższu. W przypadku gdy niedodma spowodowana jest uciskiem przez ciało obce, konieczne jest przeprowadzenie operacji polegającej na jego usunięciu. Czasami pomocna jest bronchoskopia – do dróg oddechowych wprowadza się cienką rurkę. Jeżeli przyczyną zapadniętego płuca jest infekcja bakteryjna, konieczne jest podanie pacjentowi określonego antybiotyku. Leczenie farmakologiczne polega na podawaniu środków wykrztuśnych oraz takich, których działanie rozszerza się na drogi oddechowe. Jeśli pacjent ma poważne problemy z oddychaniem, podaje się mu tlen.

Po zakończonym leczeniu zaleca się rehabilitację. Przeciwdziała ona nawrotom choroby i wzmacnia mięśnie oddechowe. Początkowo ćwiczenia wykonuje się z fizjoterapeutą, a z czasem samodzielnie w domu. Najczęściej stosowane jest pogłębione oddychanie. Regularne ćwiczenia wpływają na zwiększenie pojemności płuc. Chory z czasem przestaje doświadczać uciążliwych objawów schorzenia. Rodzaj ćwiczeń, liczbę powtórzeń i częstotliwość ich wykonywania dobiera fizjoterapeuta. Popularny jest, chociażby, drenaż ułożeniowy, czyli układanie chorego w takiej pozycji, która ułatwia spływanie gromadzącego się w klatce piersiowej śluzu.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu oddechowego

źródło: 36,6

Bibliografia

1. Michał Pirożyński. 2009. Niedodma: patofizjologia, objawy kliniczne. Borgis-Postępy Nauk Medycznych, 8:610–613.

2. Stathopoulos GT et al., 2005. Rounded atelectasis of the lung. Respir Med. 99 (5): 615–623.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
68
5
Polecamy
Niedodma – jakie są jej objawy?
Jak ją leczyć?
Niedodma – jakie są jej objawy? Jak ją leczyć? TVN zdrowie
Problemy z oddychaniem i sposoby ich leczenia
Problemy z oddychaniem i sposoby ich leczenia Dzień Dobry TVN
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego.
Jak leczyć chorobę?
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego. Jak leczyć chorobę? Dzień Dobry TVN
Idiopatyczne włóknienie płuc – przyczyny, objawy i leczenie
Idiopatyczne włóknienie płuc – przyczyny, objawy i leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Suszone morele – pyszna przekąska na zdrowe serce, kości i żołądek. Dlaczego warto je jeść po chorobie?
Suszone morele – pyszna przekąska na zdrowe serce, kości i żołądek. Dlaczego warto je jeść po chorobie?
Atrofia jąder - czym jest? Jakie są przyczyny?
Atrofia jąder - czym jest? Jakie są przyczyny?
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?
Niskorosłość - jakie są przyczyny? Jak wygląda leczenie?
Niskorosłość - jakie są przyczyny? Jak wygląda leczenie?
Szczepionka na COVID-19 od Pfizera różni się od wielu szczepionek. Co zawiera? Kiedy będzie dostępna w Polsce?
Szczepionka na COVID-19 od Pfizera różni się od wielu szczepionek. Co zawiera? Kiedy będzie dostępna w Polsce?
Co to jest bikram joga? Jakie korzyści płyną z uprawiania tzw. gorącej jogi?
Co to jest bikram joga? Jakie korzyści płyną z uprawiania tzw. gorącej jogi?