Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zaburzenia lękowe u dzieci i dorosłych – przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Zaburzenia lękowe u dzieci i dorosłych – przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: Konstantin Yuganov / fotolia.com

Zaburzenia lękowe (inaczej – nerwicowe) to jeden z najbardziej powszechnych problemów zdrowia psychicznego – dotyka co dziesiątą osobę, częściej kobiety. Wspólną cechą zaburzeń jest subiektywne odczuwanie lęku, wraz z jego somatycznymi objawami, w sytuacjach braku realnego zagrożenia.

Lęk jest naturalną reakcją na codzienne, stresujące sytuacje, takie jak egzamin czy wystąpienie publiczne. Stan niepokoju ustępuje wraz z końcem wydarzenia, które wzbudziło silne emocje. Zaburzenia lękowe utrzymują się niezależnie od obecności bodźca, który je wywołał, trwają znacznie dłużej i mają większe nasilenie. Wpływają na sposób myślenia, uczucia, postawy, a nawet zdrowie fizyczne cierpiącej na nie osoby, znacząco obniżając jej jakość życia.

Zaburzenia lękowe – przyczyny

Podstawową rolę w rozwoju zaburzeń lękowych przypisuje się czynnikom psychologicznym. Chorobę wyzwalają przeżycia traumatyczne (śmierć, katastrofa, przemoc). Zaburzenia lękowe mogą pojawić się u osób poddanych długotrwałemu stresowi (zmiana pracy, narodziny dziecka, problemy finansowe). Istotny wpływ na skłonność do nerwic mają doświadczenia z dzieciństwa (nadopiekuńczość rodziców, deficyt uczuć). Osoby lękowe to często także ludzie, którzy w procesie wychowania otrzymali silny przekaz dotyczący troski o własne zdrowie czy dbania o porządek. Przyczyną zaburzeń mogą być również czynniki osobowościowe. Do nerwic predysponują m.in. perfekcjonizm, poczucie omnipotencji, niska samoocena.

Zaburzenia lękowe mogą mieć podłoże biologiczne. Wynikają z nieprawidłowej równowagi neuroprzekaźników w mózgu. Lęk wyzwalają też choroby somatyczne – cukrzyca, astma, choroby serca. Jego przyczyną bywa używanie substancji psychoaktywnych – alkoholu, narkotyków, środków uspokajających. Według niektórych badaczy zaburzenia lękowe są dziedziczne.

Zobacz także: Nerwica lękowa - przyczyny, objawy somatyczne i psychiczne, leczenie

Objawy zaburzeń lękowych

Istnieje wiele rodzajów zaburzeń lękowych, spośród których ludzie często doświadczają więcej niż jednego na raz. Zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 w grupie zaburzeń nerwicowych wyróżnia się między innymi:

Każdy z wymienionych typów nerwic charakteryzuje się specyficznymi symptomami. Wspólnym, dominującym rysem wszystkich zaburzeń jest lęk, który powoduje objawy somatyczne, takie jak:

  • bóle i zawroty głowy,
  • bóle kręgosłupa,
  • bóle żołądka,
  • nudności, wymioty,
  • duszność,
  • drżenie kończyn,
  • bóle i kołatanie serca,
  • uderzenia gorąca,
  • zaburzenia snu.

Symptomy te pojawiają się u chorego w sytuacjach stresowych, w oczekiwaniu (lub jedynie na skutek wyobrażenia) zagrożenia, a czasem bez szczególnej przyczyny. Podobnie jest z objawami dotyczącymi sfery poznawczej i emocji. Osoba z zaburzeniami lękowymi odczuwa permanentne napięcie i niepokój. Ma duże problemy z koncentracją, niekiedy nawet zaburzenia pamięci. Jej obraz rzeczywistości bywa odrealniony. Często ma natrętne myśli potęgujące lęk. Obok ogólnego uczucia przytłoczenia i przerażenia zdarzają się jej także ataki paniki. Na co dzień osoba lękowa jest apatyczna, poirytowana, niezdolna do odczuwania przyjemności, pozbawiona motywacji do działania. Miewa myśli samobójcze.

Zaburzenia lękowe u dzieci

Specyficzną grupę stanowią zaburzenia lękowe u dzieci. Lęki, zwłaszcza u najmłodszych, są naturalnym zjawiskiem związanym z procesem poznawania i oswajania świata. Utrzymujący się okresowo strach przed ciemnością czy zwierzętami ustępuje samorzutnie. O zaburzeniu, które wymaga interwencji specjalisty, można mówić wówczas, gdy lęk jest długotrwały, nie mija samodzielnie, jest nieadekwatny do wieku rozwojowego dziecka i wpływa na jego poczucie bezpieczeństwa i ogólny dobrostan psychiczny. Najczęściej spotykanymi lękami u dzieci są:

  • lęk separacyjny – odczuwany w związku ze spodziewaną rozłąką z opiekunem, koniecznością odnalezienia się w środowisku przedszkolnym (lub szkolnym), wśród rówieśników,
  • lęk społeczny – przejawiający się unikaniem kontaktów z ludźmi (w tym z rówieśnikami), zwłaszcza z nieznanymi lub mało znanymi, przy zachowaniu prawidłowych relacji z bliskimi,
  • lęk uogólniony – przewlekłe zamartwianie się mniej lub bardziej spodziewanymi wydarzeniami, któremu towarzyszą objawy psychosomatyczne (napięcie, rozdrażnienie, problemy z koncentracją, itp.).

Zaburzenia lękowe – leczenie

Dobór terapii zależy od rodzaju przeżywanego lęku i od oczekiwań chorego. Łagodne objawy mogą zostać wyciszone przez ćwiczenia fizyczne, relaksację, medytację. Jeśli symptomy zaburzeń utrzymują się długo i znacząco obniżają komfort życia, wskazane jest podjęcie psychoterapii. Najskuteczniejszą metodą leczenia jest terapia poznawczo-behawioralna, podczas której chory odkrywa wzorce swojego myślenia i zachowania prowadzące do odczuwania lęku. Dzięki ich rozpoznaniu może świadomie zastąpić je takimi, które redukują strach i pozwalają radzić sobie w określonych sytuacjach.

W przypadku silnego nasilenia objawów pomocna w leczeniu zaburzeń lękowych jest farmakoterapia. Chorym zaleca się leki przeciwdepresyjne o działaniu przeciwlękowym (wpływają korzystnie na równowagę neuroprzekaźników) oraz leki z grupy benzodiazepin (redukują napięcie). Farmakoterapia pozwala na szybkie uzyskanie poprawy, ale nie leczy przyczyn zaburzeń, więc zalecana jest jedynie jako metoda uzupełniająca psychoterapię.

Zobacz film: Kiedy nie szczepić dziecka? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
9
1
Więcej na temat
Bezsenność - przyczyny, leczenie i sprawdzone sposoby
Bezsenność - przyczyny, leczenie i sprawdzone sposoby
Nerwobóle – objawy i leczenie. Tabletki, maści, masaże oraz inne sposoby na napadowe dolegliwości w okolicach klatki piersiowej, serca i pleców
Nerwobóle – objawy i leczenie. Tabletki, maści, masaże oraz inne sposoby na napadowe dolegliwości w okolicach klatki piersiowej, serca i pleców
Arachnofobia (lęk przed pająkami) – przyczyny fobii oraz metody leczenia
Arachnofobia (lęk przed pająkami) – przyczyny fobii oraz metody leczenia
Mdłości
po jedzeniu i odbijanie, mdłości w ciąży oraz w nerwicy. Jak się
ich pozbyć? 
Mdłości po jedzeniu i odbijanie, mdłości w ciąży oraz w nerwicy. Jak się ich pozbyć? 
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?