Polub nas na Facebooku
Czytasz: Wysokie ciśnienie w oku – przyczyny, objawy i leczenie

Wysokie ciśnienie w oku – przyczyny, objawy i leczenie

Zainteresował Cię ten artykuł?
badanie wzroku

Fot. Thomas Northcut / Getty Images

Ciśnienie w oku to ciśnienie wewnątrz gałki ocznej, pozwalające jej utrzymać niemal kulisty kształt. Podwyższenie ciśnienia może świadczyć o trwającym przewlekłym procesie chorobowym, niemożliwym do leczenia domowymi sposobami.

Wnętrze przedniego odcinka gałki ocznej wypełnione jest cieczą wodnistą. Zapewnia ona odpowiednie napięcie gałki ocznej, niezbędne do prawidłowej pracy oka. Podwyższenie ciśnienia może powodować uciążliwe objawy i zagrożenie dla wzroku pacjenta.

Ciśnienie w oku – skąd się bierze?

Za utrzymanie odpowiedniego ciśnienia w gałce ocznej odpowiedzialny jest układ regulujący ilość płynu w przednim segmencie oka. Ciecz wodnista jest przesączem z naczyń krwionośnych ciała rzęskowego – struktury znajdującej się u podstawy tęczówki. Produkcja cieczy jest uzależniona między innymi od leków, które przyjmuje pacjent, i od jego ciśnienia tętniczego. Na przykład osoby z niskim ciśnieniem mogą mieć mniejszą produkcję cieczy wodnistej i skłonność do hipotonii gałki ocznej (czyli stanu obniżonego ciśnienia wewnątrzgałkowego). 

Ciecz wodnista powstaje za tęczówką, w komorze tylnej oka, i przez otwór źreniczny przepływa do komory przedniej – przestrzeni pomiędzy tęczówką a wewnętrzną powierzchnią rogówki. W kącie rogówkowo-tęczówkowym (kącie przesączania) znajduje się tzw. utkanie beleczkowe, przez które ciecz wodnista odpływa poza gałkę oczną – do przestrzeni podspojówkowej. Ciśnienie wewnątrzgałkowe zależy od równowagi między produkcją a odpływem cieczy wodnistej i podnosi się, kiedy wytwarzanie jest nadmierne albo gdy kąt przesączania nie odprowadza dostatecznej ilości płynu.

Jakie powinno być ciśnienie w oku i jak się je mierzy?

W warunkach normalnych ciśnienie wewnątrzgałkowe zawiera się w przedziale 10–21 mmHg. Mierzy się je przy użyciu tzw. tonometrów. Tonometr kontaktowy mierzy ciśnienie, rejestrując odkształcenia rogówki pod wpływem bezpośredniego ucisku. Choć do pomiaru ciśnienia trzeba znieczulić powierzchnię oka, a tonometr trzeba po każdym zabiegu odkażać, to metoda ta jest powszechnie stosowana ze względu na jej dokładność. Tonometr bezkontaktowy obserwuje za pomocą układu optycznego odkształcenie rogówki, spowodowane uderzającą w nią falą sprężonego powietrza. Ugięcie powierzchni oka jest proporcjonalne do ciśnienia wewnątrzgałkowego. Pomiar ten jest szybszy i łatwiejszy do wykonania, ale cechuje się mniejszą dokładnością.

Nadciśnienie wewnątrzgałkowe i jego objawy

Utrzymujące się, niewielkie, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe zwykle przebiega bezobjawowo, choć może być przyczyną nieswoistych symptomów, takich jak bóle głowy albo oka. Przy ostrym napadzie nadciśnienia może dodatkowo dochodzić do bólu oka lub obu oczu, przejściowych zaburzeń widzenia (zawężanie pola widzenia, mroczki lub rozbłyski). Stan taki wymaga szybkiej diagnostyki i wdrożenia leczenia.

Przyczyny nadciśnienia w oku

Powody podnoszenia się ciśnienia w oku dzieli się na dwie grupy. Nadciśnienie wynikające z zamknięcia kąta przesączania to stan związany najczęściej z:
  • jaskrą,
  • stanem zapalnym w oku,
  • przyjmowaniem leków rozszerzających źrenicę (wtedy podstawa rozszerzonej tęczówki może blokować kąt tęczówkowo-rogówkowy),
  • zespołem pseudoeksfoliacji (na skutek procesów starzenia się w kącie przesączania gromadzą się włókna amyloidowe, utrudniające odpływ),
  • gwałtownym uwalnianiem barwnika zawartego w tęczówce (np. po urazie oka lub zabiegu operacyjnym).

Nadciśnienie przebiegające z otwartym kątem przesączania spowodowane jest najczęściej przez:

  • niektóre postacie jaskry,
  • nadprodukcję cieczy wodnistej, wywołaną zapaleniem, nadciśnieniem tętniczym lub działaniem niektórych leków (np. steroidów).

Ciśnienie w oku a jaskra

Jaskra jest chorobą objawiającą się uszkodzeniem włókien nerwowych w obrębie siatkówki i nerwu wzrokowego. Niektórzy badacze uważają, że pierwotną jej przyczyną jest niedokrwienie, a inni wskazują, że nadciśnienie wewnątrzgałkowe powoduje ucisk na włókna nerwowe, doprowadzając do zaburzenia przepływu plazmy wewnątrz komórek nerwowych i ich obumieranie. Objawami jaskry są postępujące zawężanie się pola widzenia (prowadzące do tzw. widzenia lunetowego – gdy pacjent widzi tylko przedmioty w centrum pola widzenia), postępujący zanik tarczy nerwu wzrokowego (widziany w badaniu dna oka) oraz – w niektórych postaciach jaskry – podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe. Ostatni objaw nie jest obserwowany w tzw. jaskrze normotensyjnej.

Zobacz film: Laserowa korekcja wzroku. Źródło: 36,6

Nadciśnienie wewnątrzgałkowe – leczenie

Podstawową formą leczenia podwyższonego ciśnienia w oku jest farmakoterapia. Zmierza ona do zwężenia źrenicy (szersze otwarcie kąta przesączania), poprawy krążenia w siatkówce i nerwie wzrokowym lub ograniczenia produkcji cieczy wodnistej przez ciało rzęskowe.

O ile leki nie stabilizują ciśnienia w prawidłowym przedziale wartości, stosuje się leczenie operacyjne – zabiegi wytwarzające dodatkową drogę odpływu cieczy wodnistej z oka lub powodujące otwarcie kąta przesączania. Czasem stosuje się zabiegi niszczące część utkania beleczkowego, tak by zmniejszyć produkcję cieczy wodnistej. Zabiegi te mogą być wykonane w sposób klasyczny (chirurgicznie), za pomocą lasera albo poprzez przymrażanie określonych obszarów oka.

Niezależnie od przyczyny, podwyższone ciśnienie w oku wymaga regularnej kontroli okulistycznej, pełnej diagnostyki i ewentualnego wdrożenia leczenia, pozwalającego na utrzymanie wzroku pacjenta.  

Zobacz film: Czy niebieskie światło telefonu naprawdę uszkadza wzrok? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
26
3
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy pranie w niskiej temperaturze zabija bakterie?
Czy pranie w niskiej temperaturze zabija bakterie? Reklama
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi?
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi? Reklama
Jakich produktów nie należy przechowywać w lodówce?
Jakich produktów nie należy przechowywać w lodówce? Reklama
Kiedy lód w kostkach może być szkodliwy dla zdrowia?
Kiedy lód w kostkach może być szkodliwy dla zdrowia? Reklama
Jak rozmrozić lodówkę?
Jak rozmrozić lodówkę? Reklama
Nadmierne pocenie się może być objawem choroby. Przyczyny i sposoby na nadmierne pocenie
Nadmierne pocenie się może być objawem choroby. Przyczyny i sposoby na nadmierne pocenie