Polub nas na Facebooku
Czytasz: Układ moczowy – co warto o nim wiedzieć?
menu
Polub nas na Facebooku

Układ moczowy – co warto o nim wiedzieć?

NAN

Fot: Adiano / fotolia.com

Układ moczowy pomaga wydalać zbędne substancje z organizmu wraz z moczem – produktem ubocznym działania tego układu. Zakażenie i zapalenie układu moczowego to jedne z wielu chorób, które mogą dotyczyć tego układu.

Układ moczowy inaczej nazywany jest także układem wydalniczym. Jest narażony na liczne choroby, takie jak kamica nerkowa lub zapalenie pęcherza. Nieleczone mogą prowadzić do bardzo nieprzyjemnych konsekwencji, włącznie z usunięciem nerki.

Układ moczowy – budowa i działanie

Układ moczowy zbudowany jest z nerek, moczowodów, pęcherza i cewki moczowej. Nerki mają 10–12 cm długości i charakterystyczny kształt zbliżony do fasoli. Ulokowane są po obu stronach kręgosłupa w okolicy lędźwiowej. Moczowody – wąskie rurki o unaczynionej i umięśnionej ściance, pozwalają na spływanie moczu z miedniczek nerkowych do położonego w dole brzucha pęcherza moczowego. Kiedy pęcherz wypełni się, mózg otrzymuje informację o potrzebie oddania moczu – proces ten nazywany jest przez specjalistów mikcją. Mocz odpływa na zewnątrz po skurczeniu pęcherza i przepłynięciu do cewki.

Nerka to narząd o rdzeniu otoczonym korą i złożonym ze stożkowatych struktur – tzw. piramid. Ich szczyty tworzą brodawki nerkowe, które składają się z ujść cewek zbiorczych. Piramidy rozdzielają słupki nerkowe, tzw. kolumny Bertina. Mikroskopijne jednostki, z których zbudowana jest nerka, to nefrony składające się z kłębuszków i kanalików nerkowych. Na kłębuszek składają się głównie włosowate naczynia krwionośne filtrujące krew, która następnie przepływa kanalikiem nerkowym i tam ulega dalszym przemianom aż do wytworzenia moczu.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu moczowego. Źródło: 36,6

Mocz spływa do cewek nerkowych, złożonych z komórek zróżnicowanych pod względem funkcji i budowy. Z cewek przepływa do światła miedniczek nerkowych, a stamtąd – do pęcherza. Miedniczki wyściela błona śluzowa otaczająca brodawki nerkowe i tworząca w ten sposób kielichy. Bezpośrednio między ujściem moczowodu a pęcherzem mieści się fałd błony śluzowej, który działa na zasadzie zastawki – w ten sposób mocz nie cofa się z pęcherza do moczowodu. Pęcherz oddzielony jest od cewki stale napiętym mięśniem – zwieraczem.

Zadaniem nerek jest nie tylko wytwarzanie moczu. Utrzymują one właściwą ilość wody w organizmie, równowagę kwasowo-zasadową i wodno-elektrolitową. Wydzielają także substancje, które odpowiadają za poprawną pracę innych narządów – w tym witaminę D wzmacniającą układ kostny oraz erytropoetynę, hormon pobudzający szpik kostny do produkcji erytrocytów.

Zobacz także: Urolog: lekarz specjalista od chorób układu moczowo-płciowego

Zobacz film: Mocz - co warto wiedzieć? Źródło: X-BankGallery, iStock

Choroby (zapalenie, zakażenie) układu moczowego

Zapalenie pęcherza moczowego powstaje w wyniku zakażenia układu moczowego bakteriami. Zakażenia tego układu częściej zdarzają się kobietom niż mężczyznom ze względu na zróżnicowaną budowę anatomiczną. Dotyczą one zwłaszcza tych kobiet, które są aktywne seksualnie lub przechodzą menopauzę.

Zapalenie pęcherza objawia się zazwyczaj w podobny sposób w każdym przypadku. Odczuwane jest pieczenie podczas oddawania moczu i pojawia się skąpomocz mimo silnego uczucia zbliżającej się mikcji. Najczęściej powodowane jest to obecnością w organizmie bakterii Escherichia coli, która może dojść do pęcherza przez krótką cewkę. Czasami zapalenie może jednak wystąpić bezobjawowo i zostać wykryte dopiero przy badaniu moczu.

Skuteczną metodą leczenia są antybiotyki, dlatego jeżeli ból nie ustępuje, a parametry w wynikach badań są zaburzone, należy niezwłocznie udać się do lekarza. Należy się zbadać zwłaszcza po zabiegach operacyjnych i intensywnych okresach życia seksualnego. Do chorób układu moczowego mogą prowadzić również cukrzyca i czynniki dziedziczne, dlatego w tych przypadkach należy regularnie badać mocz.

Zakażenie układu moczowego u dzieci objawia się w podobny sposób jak u dorosłych. Może również spowodować zmianę barwy moczu lub jego zmętnienie. W przypadku bardzo małych dzieci o zapaleniu układu moczowego może świadczyć zmieniony, brzydki zapach z pieluszek. Jeżeli infekcje powtarzają się, mogą być spowodowane trwałymi wadami układu moczowego. Poza wizytą u lekarza specjalisty należy pić dużo wody o obniżonej zawartości sodu.

Kamica moczowa (nerkowa lub moczowodowa) może mieć wiele przyczyn w zależności od rodzaju. Kamica cystynowa jest efektem wady wrodzonej, a 3 pozostałe: fosforanowa, moczanowa i szczawianowa, powstają w wyniku błędów w codziennym żywieniu. Kiedy nerki nie radzą sobie z filtracją krwi, dochodzi do tworzenia się złogów. Zatykają one ujście moczu z nerki, blokując jego przepływ. Zalegający w nerce mocz napiera pod dużym ciśnieniem na przeszkodę w postaci kamienia, powodując ból, a także zakażenie, które może doprowadzić nawet do trwałego uszkodzenia nerki.

Ból objawia się w postaci kolki; po uderzeniu w lędźwie nasila się. Oddawanie moczu staje się trudniejsze, a po stronie, którą dotknęła kolka, utrudniony bywa ruch nogi w przód. Ból promieniuje aż do dolnych części układu moczowego.

Zobacz także: Atak kolki nerkowej - przyczyny, sposoby zapobiegania i dieta

Kamicy sprzyjają wady wrodzone układu moczowego, nadczynność przytarczyc, przyjmowanie niektórych leków sterydowych, ograniczenie podaży płynów oraz zła dieta. Zdarza się, że kamień można „urodzić” drogą naturalną, jednak często wymagane jest operacyjne rozbicie i usunięcie złogu. Konieczna bywa także terapia antybiotykowa.

Zobacz film: Czy krew w stolcu lub w moczu oznacza chorobę? Źródło: Bez recepty

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
22
0
Polecamy
Zatrzymanie moczu u mężczyzny, osoby starszej lub dziecka – przyczyny, objawy i leczenie
Zatrzymanie moczu u mężczyzny, osoby starszej lub dziecka – przyczyny, objawy i leczenie TVN zdrowie
Budowa i funkcje układu wydalniczego.
Jakie choroby są spowodowane nieprawidłowościami w jego działaniu?
Budowa i funkcje układu wydalniczego. Jakie choroby są spowodowane nieprawidłowościami w jego działaniu? TVN zdrowie
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego.
Jak leczyć chorobę?
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego. Jak leczyć chorobę? Dzień Dobry TVN
Erytrocyty w moczu w ciąży – o czym świadczy ich obecność?
Erytrocyty w moczu w ciąży – o czym świadczy ich obecność? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Jak zrobić żel antybakteryjny? Koszt, zastosowanie i działanie żelu dezynfekującego ręce
Jak zrobić żel antybakteryjny? Koszt, zastosowanie i działanie żelu dezynfekującego ręce
Ozonowanie mieszkania – czemu służy, na czym polega, jak wykonać?
Ozonowanie mieszkania – czemu służy, na czym polega, jak wykonać?
#ObiadNaZdrowie: Chlebek bananowy fit – jak go przygotować i dlaczego warto jeść banany?
#ObiadNaZdrowie: Chlebek bananowy fit – jak go przygotować i dlaczego warto jeść banany?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Ból płuc przy oddychaniu, połączony z kaszlem i bólem pleców – o czym może świadczyć?
Ból płuc przy oddychaniu, połączony z kaszlem i bólem pleców – o czym może świadczyć?
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis