Polub nas na Facebooku
Czytasz: Układ kostny człowieka – anatomia, funkcje i choroby układu ruchu
menu
Polub nas na Facebooku

Układ kostny człowieka – anatomia, funkcje i choroby układu ruchu

układ kostny

Fot. Piotr_roae / Getty Images

Układ kostny człowieka pełni wiele funkcji – magazynującą, krwiotwórczą i podporową. Choroby układu kostnego to najczęściej osteoporoza osłabiająca tkankę kostną i doprowadzająca do patologicznych złamań.

Układ kostny stanowi bierną część układu ruchu. Drugą częścią układu ruchu jest układ mięśniowy. Są one od siebie całkowicie zależne. Tylko dzięki współdziałaniu układu kostnego i mięśniowego można wykonywać ruchy lokomocyjne, zmieniać ułożenie ciała względem siebie, utrzymywać odpowiednią postawę i wytrzymywać oddziaływanie różnych przeciążeń. Oczywiście aby ten układ mógł funkcjonować, niezbędne jest również prawidłowe ukrwienie tkanek, a także ich unerwienie.

Funkcje układu kostnego

Układ ruchu dzieli się na część czynną (mięśnie) i bierną (układ kostny). Jest to rusztowanie dla całego ciała człowieka, a także podpór dla mięśni. Najważniejsze funkcje układu kostnego to:

  • funkcja ochronna – wiele kości chroni narządy wewnętrzne, np. przed urazem. Można tu za główny przykład podać kości czaszki ochraniające tkankę mózgową czy mostek i żebra ochraniające klatkę piersiową;
  • funkcja krwiotwórcza – poprzez zawarty w kościach szpik kostny jest głównym źródłem elementów morfotycznych;
  • funkcja magazynująca – kości stanowią główny magazyn soli mineralnych, a w szczególności wapnia.

Układ kostny – budowa

Materiałem budulcowym szkieletu człowieka jest tkanka kostna, a w mniejszym stopniu tkanka chrzęstna. Tkanka chrzęstna składa się z istoty międzykomórkowej, w której mieszczą się włókna i komórki (chondrocyty). Tkanka chrzęstna nie jest unerwiona ani unaczyniona, odżywianie zachodzi za pośrednictwem ochrzęstnej. Najważniejsze typy tkanki chrzęstnej to szklista (budująca powierzchnie stawowe i przymostkowe części żeber), sprężysta (występująca np. w małżowinie usznej), włóknista (występująca w miejscu przyczepu ścięgien do kości, współtworzy krążki międzykręgowe). Tkanka kostna powstaje przede wszystkim na drodze włóknienia tkanki chrzęstnej szklistej. Składa się z istoty międzykomórkowej, która jest wysycona solami mineralnymi, głównie fosforanami wapnia i węglanami. Dzięki wysyceniu solami mineralnymi staje się ona twarda i oporna na obciążenia mechaniczne. W istocie międzykomórkowej zanurzone są włókna kolagenowe i komórki kostne (osteocyty).

Układ kostny człowieka składa się z 206 kości. U dzieci ta liczba jest większa ze względu na większą ilość punktów kostnienia (u noworodka ilość kości wynosi aż 270 i spada wraz z łączeniem się trzonów z nasadami).

Wyróżnia się kości długie (np. kość ramienną), krótkie (np. kości nadgarstka), płaskie (np. kości czaszki) i różnokształtne (np. kręgi kręgosłupa).

Polecamy: Tkanka łączna – jakie spełnia funkcje i z czego jest zbudowana?

Szkielet człowieka – anatomia układu kostnego

Układ kostny człowieka tworzy szkielet, który dzieli się anatomicznie na szkielet osiowy – czaszka, kręgosłup, żebra i mostek – oraz na szkielet kończyn górnych i dolnych wraz z ich obręczami.

Bardzo ważnym elementem układu kostnego jest kręgosłup. Stanowi oś główną i podporę ciała, jest nieodłącznym elementem narządu ruchu, osłania rdzeń kręgowy. Zbudowany jest z 33–34 kręgów i dzieli się na 5 odcinków: szyjny piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy i ogonowy.

Dość skomplikowana jest budowa układu kostnego kończyn wraz z ich obręczami. Szkielet kończyny górnej składa się z obojczyka, łopatki, kości ramiennej, kości łokciowej, kości promieniowej, nadgarstka, śródręcza, kości palców ręki. Należy pamiętać, że anatomicznie ręka obejmuje jedynie odcinek od nadgarstka do czubka palców dłoni.

Co wiesz na temat układu kostnego? Odpowiedz na nasze pytania i sprawdź swoją wiedzę!

Odpowiedz na 10 pytań
Rozpocznij quiz

Choroby układu kostnego

Najczęstszą chorobą układu kostnego jest osteoporoza. Jest to choroba szkieletu prowadząca do złamań kości nawet po małym urazie, który u zdrowego człowieka nie powinien wywołać uszkodzenia. Najczęściej do złamania dochodzi w obrębie kości przedramienia i na wysokości szyjki kości udowej. Przyczyną tych patologicznych złamań jest znaczne zmniejszenie gęstości mineralnej tkanki kostnej i zaburzenia w jej strukturze i jakości.

Do częstych problemów układu ruchu należą również choroby zwyrodnieniowe. Choroba zwyrodnieniowa stawów jest najczęstszą chorobą układu ruchu. Rozwija się jako zaburzenie jakości tkanki chrzęstnej.

Do innych schorzeń układu ruchu należą martwica jałowa kości, dysplazje. Oczywiście nie można zapomnieć o podstawowej patologii układu kostnego, jaką są urazy.

Polecamy wam zobaczyć, jak wygląda leczenie złamanego kręgosłupa:

Zobacz film: Jak złagodzić ból i leczyć złamanie kręgosłupa? Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
14
6
Polecamy
Szkielet – układ kostny człowieka.
Budowa i funkcje
Szkielet – układ kostny człowieka. Budowa i funkcje TVN zdrowie
Budowa kości człowieka, charakterystyka i struktura kości długich 
Budowa kości człowieka, charakterystyka i struktura kości długich  TVN zdrowie
Hipermobilność stawów – jak się objawia i jak ją leczyć?
Hipermobilność stawów – jak się objawia i jak ją leczyć? Dzień Dobry TVN
Na czym polega drenaż limfatyczny i jakie są przeciwwskazania do jego stosowania?
Na czym polega drenaż limfatyczny i jakie są przeciwwskazania do jego stosowania? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?