Polub nas na Facebooku
Czytasz: Tokotrienole – czym są i jakie mają właściwości? 
menu
Polub nas na Facebooku

Tokotrienole – czym są i jakie mają właściwości? 

Witamina E - napis E usypany z tabletek

Fot. NatchaS / Getty Images

Tokotrienole to organiczne związki chemiczne o właściwościach antyoksydacyjnych, które wraz z tokoferolami wchodzą w skład witaminy E. Ich wysokie stężenie występuje w olejach roślinnych (w oleju palmowym, z otrąb ryżowych, kiełków pszenicy lub jęczmienia), orzechach i niektórych nasionach.

Badania wykazały, że tokotrienole obniżają poziom cholesterolu we krwi, a co za tym idzie, mają pozytywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Spożywanie produktów zawierających witaminę E odgrywa również istotną rolę w profilaktyce chorób nowotworowych.

Tokotrienole naturalne – rodzaje

Mianem witaminy E określa się wszystkie tokoferole z nasyconym bocznym łańcuchem węglowym oraz tokotrienole – odpowiedniki tokoferoli z nienasyconym bocznym łańcuchem węglowym, które wykazują biologiczną aktywność typową dla tej witaminy. Są to: alfa-, beta-, gamma- i delta-tokoferol, oraz alfa-, beta-, gamma- i delta-tokotrienol. Ponieważ alfa-tokoferol znajduje się w dużych ilościach w organizmie człowieka i został znacznie dokładniej przebadany niż pozostałe naturalne formy witaminy E (aż 95% badań naukowych nad witaminą E dotyczy alfa-tokoferolu), jego nazwa jest często używana zamiennie w odniesieniu do tej witaminy.

Redakcja poleca:
Zapalenie gardła u dzieci i dorosłych - jak złagodzić ból domowymi sposobami?
Dieta eliminacyjna – na czym polega i kiedy jest zalecana?
Szczepienia na COVID-19. Rząd zmienia harmonogram szczepień

O tokotrienolach i ich właściwościach do niedawna wiadomo było stosunkowo niewiele. Dopiero w ostatnich latach naukowcy zaczęli poświęcać im więcej uwagi, gdy okazało się, że są to silne przeciwutleniacze o działaniu antynowotworowym, które obniżają poziom cholesterolu we krwi. Jak pokazały badania, tokotrienole chronią tkanki organizmu przed niektórymi toksynami (np. glutaminianem) skuteczniej niż alfa-tokoferol.

Witamina E – źródła

Witamina E jest obecna nie tylko w olejach roślinnych, ale także w szpinaku, suszonych morelach, pomidorach, orzechach ziemnych i laskowych, migdałach i nasionach słonecznika. Ilość tokotrienoli i tokoferoli w poszczególnych produktach może się wyraźnie różnić, na przykład w daktylach (owocach palmy) mieszanina tokotrienoli jest silnie skoncentrowana (przede wszystkim gamma-, alfa- i delta-tokotrienole), a w wyciągu z nasion arnoty właściwej (annato) nie pojawiają się ani alfa-tokotrienole, ani mieszanina tokoferoli.

Jakie są syntetyczny odpowiedniki witamin? Zobaczcie sami:

Zobacz film: Syntetyczne odpowiedniki witamin. Źródło: Wiem, co jem, wiem, co kupuję

Tokotrienole w żywności i kosmetykach

W ostatnich latach tokotrienole z annato zyskały dużą popularność w profilaktyce chorób serca i miażdżycy. Liczne badania naukowe wykazały jednak, że prozdrowotne działanie tokotrienoli może być osłabione przez alfa-tokoferol, który zwiększa produkcję cholesterolu w organizmie. Właśnie dlatego w produkcji żywności funkcjonalnej i suplementów diety szerokie zastosowanie znajduje annato – w wyciągu z nasion arnoty właściwej występuje bowiem największa koncentracja tokotrienoli delta- i gamma-, a jednocześnie nie ma w nim tokoferoli. Annato jest również składnikiem kosmetyków spowalniających procesy starzenia.

Wysoką zawartość tokotrienoli odnotowuje się także w ryżu i niektórych fragmentach drzewa palmowego, dlatego są one wykorzystywane w przemyśle spożywczym, kosmetycznymi i farmaceutycznym. Jak pokazują wyniki analiz, tokotrienole są w pełni bezpieczne i nie powodują żadnych skutków ubocznych przy codziennym stosowaniu w dawce 240 mg. Co warte podkreślenia, witamina E przyjmowana doustnie przedostaje się do mózgu i płynu rdzeniowo-kręgowego, gdzie wpływa pozytywnie na funkcje neurologiczne organizmu, chroniąc integralność membran przed peroksydacją (utlenianiem) lipidów.

Tokotrienole – preparaty

Suplementy zawierające tokotrienole są dostępne bez recepty i można je nabyć w aptece lub przez internet. Wiele preparatów tego typu zawiera związki pozyskane z annato, ale dużą popularnością cieszą się też produkty z wyciągiem z nasion palmy.

Tokotrienole – właściwości

Obecność nienasyconego bocznego łańcucha węglowego sprawia, że tokotrienole mogą przenikać tkanki z warstwami tłuszczów nasyconych skuteczniej niż tokoferole. Niektórzy naukowcy sugerują, że są w istocie lepszymi przeciwutleniaczami i skuteczniej chronią przed rakiem oraz chorobami układu sercowo-naczyniowego i to na nich, a nie na alfa-tokoferolu, powinna opierać się współczesna suplementacja witaminą E. Konieczne są jednak dalsze badania nad metabolizmem i biodostępnością tokotrienoli, ponieważ ich właściwości pozostają pod wieloma względami dużą niewiadomą, a samo zwiększenie podaży tych związków chemicznych nie musi przekładać się na wzrost ich stężenia w organizmie u każdej osoby.

Tokotrienole zmniejszają ryzyko rozwoju chorób nowotworowych i schorzeń układu sercowo-naczyniowego, zwalczają wolne rodniki i hamują procesy starzenia. Prozdrowotne właściwości tych związków organicznych sprawiają, że warto uzupełnić codzienny jadłospis o produkty, które są ich źródłem, zwłaszcza że migdały, nasiona słonecznika i oleje roślinne dostarczają również innych cennych składników odżywczych (np. nienasyconych kwasów tłuszczowych, które korzystnie oddziałują na układ sercowo-naczyniowy, mózg i odporność).

Bibliografia:

Solgar: Witamina E

Tocotrienol: the natural vitamin E to defend the nervous system?

Tocotrienols: the emerging face of natural vitamin E

Tokoferole i tokotrienole jako witamina E

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
30
1
Polecamy
Tokoferol alfa, syntetyczny octan i inne związki witaminy E 
Tokoferol alfa, syntetyczny octan i inne związki witaminy E  TVN zdrowie
Chcesz być zdrowy?
Tych składników nie może zabraknąć w twojej diecie!
Chcesz być zdrowy? Tych składników nie może zabraknąć w twojej diecie! Dzień Dobry TVN
Olej z orzeszków ziemnych - właściwości, zastosowanie w kosmetyce i kulinariach
Olej z orzeszków ziemnych - właściwości, zastosowanie w kosmetyce i kulinariach Dzień Dobry TVN
Nutraceutyki – czym są i kto powinien je stosować?
Nutraceutyki – czym są i kto powinien je stosować? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Raka szyjki macicy można pokonać. Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy
Raka szyjki macicy można pokonać. Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Hartowanie organizmu – na czym polega i jak zrobić to bezpiecznie?
Hartowanie organizmu – na czym polega i jak zrobić to bezpiecznie?
Ból kolana u dziecka – przyczyny dolegliwości, możliwe choroby
Ból kolana u dziecka – przyczyny dolegliwości, możliwe choroby
Guarana – surowiec bogaty w kofeinę. Korzystne właściwości, dawkowanie, skutki uboczne, przeciwwskazania 
Guarana – surowiec bogaty w kofeinę. Korzystne właściwości, dawkowanie, skutki uboczne, przeciwwskazania 
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki