Polub nas na Facebooku
Czytasz: Tokotrienole – czym są i jakie mają właściwości? 

Tokotrienole – czym są i jakie mają właściwości? 

Witamina E - napis E usypany z tabletek

Fot. NatchaS / Getty Images

Tokotrienole to organiczne związki chemiczne o właściwościach antyoksydacyjnych, które wraz z tokoferolami wchodzą w skład witaminy E. Ich wysokie stężenie występuje w olejach roślinnych (w oleju palmowym, z otrąb ryżowych, kiełków pszenicy lub jęczmienia), orzechach i niektórych nasionach.

Badania wykazały, że tokotrienole obniżają poziom cholesterolu we krwi, a co za tym idzie, mają pozytywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Spożywanie produktów zawierających witaminę E odgrywa również istotną rolę w profilaktyce chorób nowotworowych.

Tokotrienole naturalne – rodzaje

Mianem witaminy E określa się wszystkie tokoferole z nasyconym bocznym łańcuchem węglowym oraz tokotrienole – odpowiedniki tokoferoli z nienasyconym bocznym łańcuchem węglowym, które wykazują biologiczną aktywność typową dla tej witaminy. Są to: alfa-, beta-, gamma- i delta-tokoferol, oraz alfa-, beta-, gamma- i delta-tokotrienol. Ponieważ alfa-tokoferol znajduje się w dużych ilościach w organizmie człowieka i został znacznie dokładniej przebadany niż pozostałe naturalne formy witaminy E (aż 95% badań naukowych nad witaminą E dotyczy alfa-tokoferolu), jego nazwa jest często używana zamiennie w odniesieniu do tej witaminy.

O tokotrienolach i ich właściwościach do niedawna wiadomo było stosunkowo niewiele. Dopiero w ostatnich latach naukowcy zaczęli poświęcać im więcej uwagi, gdy okazało się, że są to silne przeciwutleniacze o działaniu antynowotworowym, które obniżają poziom cholesterolu we krwi. Jak pokazały badania, tokotrienole chronią tkanki organizmu przed niektórymi toksynami (np. glutaminianem) skuteczniej niż alfa-tokoferol.

Witamina E – źródła

Witamina E jest obecna nie tylko w olejach roślinnych, ale także w szpinaku, suszonych morelach, pomidorach, orzechach ziemnych i laskowych, migdałach i nasionach słonecznika. Ilość tokotrienoli i tokoferoli w poszczególnych produktach może się wyraźnie różnić, na przykład w daktylach (owocach palmy) mieszanina tokotrienoli jest silnie skoncentrowana (przede wszystkim gamma-, alfa- i delta-tokotrienole), a w wyciągu z nasion arnoty właściwej (annato) nie pojawiają się ani alfa-tokotrienole, ani mieszanina tokoferoli.

Jakie są syntetyczny odpowiedniki witamin? Zobaczcie sami:

Zobacz film: Syntetyczne odpowiedniki witamin. Źródło: Wiem, co jem, wiem, co kupuję

Tokotrienole w żywności i kosmetykach

W ostatnich latach tokotrienole z annato zyskały dużą popularność w profilaktyce chorób serca i miażdżycy. Liczne badania naukowe wykazały jednak, że prozdrowotne działanie tokotrienoli może być osłabione przez alfa-tokoferol, który zwiększa produkcję cholesterolu w organizmie. Właśnie dlatego w produkcji żywności funkcjonalnej i suplementów diety szerokie zastosowanie znajduje annato – w wyciągu z nasion arnoty właściwej występuje bowiem największa koncentracja tokotrienoli delta- i gamma-, a jednocześnie nie ma w nim tokoferoli. Annato jest również składnikiem kosmetyków spowalniających procesy starzenia.

Wysoką zawartość tokotrienoli odnotowuje się także w ryżu i niektórych fragmentach drzewa palmowego, dlatego są one wykorzystywane w przemyśle spożywczym, kosmetycznymi i farmaceutycznym. Jak pokazują wyniki analiz, tokotrienole są w pełni bezpieczne i nie powodują żadnych skutków ubocznych przy codziennym stosowaniu w dawce 240 mg. Co warte podkreślenia, witamina E przyjmowana doustnie przedostaje się do mózgu i płynu rdzeniowo-kręgowego, gdzie wpływa pozytywnie na funkcje neurologiczne organizmu, chroniąc integralność membran przed peroksydacją (utlenianiem) lipidów.

Tokotrienole – preparaty

Suplementy zawierające tokotrienole są dostępne bez recepty i można je nabyć w aptece lub przez internet. Wiele preparatów tego typu zawiera związki pozyskane z annato, ale dużą popularnością cieszą się też produkty z wyciągiem z nasion palmy.

Tokotrienole – właściwości

Obecność nienasyconego bocznego łańcucha węglowego sprawia, że tokotrienole mogą przenikać tkanki z warstwami tłuszczów nasyconych skuteczniej niż tokoferole. Niektórzy naukowcy sugerują, że są w istocie lepszymi przeciwutleniaczami i skuteczniej chronią przed rakiem oraz chorobami układu sercowo-naczyniowego i to na nich, a nie na alfa-tokoferolu, powinna opierać się współczesna suplementacja witaminą E. Konieczne są jednak dalsze badania nad metabolizmem i biodostępnością tokotrienoli, ponieważ ich właściwości pozostają pod wieloma względami dużą niewiadomą, a samo zwiększenie podaży tych związków chemicznych nie musi przekładać się na wzrost ich stężenia w organizmie u każdej osoby.

Tokotrienole zmniejszają ryzyko rozwoju chorób nowotworowych i schorzeń układu sercowo-naczyniowego, zwalczają wolne rodniki i hamują procesy starzenia. Prozdrowotne właściwości tych związków organicznych sprawiają, że warto uzupełnić codzienny jadłospis o produkty, które są ich źródłem, zwłaszcza że migdały, nasiona słonecznika i oleje roślinne dostarczają również innych cennych składników odżywczych (np. nienasyconych kwasów tłuszczowych, które korzystnie oddziałują na układ sercowo-naczyniowy, mózg i odporność).

Bibliografia:

Solgar: Witamina E

Tocotrienol: the natural vitamin E to defend the nervous system?

Tocotrienols: the emerging face of natural vitamin E

Tokoferole i tokotrienole jako witamina E

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
24
1
Polecamy
Przeciwutleniacze - czym są, jaką pełnią funkcję? Czy znajdziemy przeciwutleniacze w żywności?
Przeciwutleniacze - czym są, jaką pełnią funkcję? Czy znajdziemy przeciwutleniacze w żywności? Dzień Dobry TVN
Ziemia okrzemkowa – jak ją stosować i jakie ma właściwości?
Ziemia okrzemkowa – jak ją stosować i jakie ma właściwości? Dzień Dobry TVN
Tokoferol alfa, syntetyczny octan i inne związki witaminy E 
Tokoferol alfa, syntetyczny octan i inne związki witaminy E  TVN zdrowie
Nutraceutyki – czym są i kto powinien je stosować?
Nutraceutyki – czym są i kto powinien je stosować? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?