Polub nas na Facebooku
Czytasz: Tłumienie emocji – przyczyny, skutki, leczenie
menu
Polub nas na Facebooku

Tłumienie emocji – przyczyny, skutki, leczenie

Mężczyzna, który zakrywa dłońmi twarz

Fot: gettyimages.com / Yagi Studio

Tłumienie emocji to reakcja przystosowawcza, która umożliwia funkcjonowanie w społeczeństwie, a często także ułatwia przeżywanie intensywnych uczuć. Na dłuższą metę jednak może prowadzić do frustracji, niezdrowego psychicznego napięcia, a nawet dolegliwości somatycznych.

Emocje towarzyszą ludziom nieustannie, a każde pobudzenie znajduje odzwierciedlenie w reakcjach wegetatywnych. Aktualny nastrój wpływa na akcję serca, poziom glukozy we krwi, głębokość oddechu, pracę jelit, napięcie mięśni itd. Każdej emocji towarzyszy także wydzielanie hormonów, takich jak: kortyzol, adrenalina, serotonina. U ludzi pierwotnych te zachodzące pod wpływem bodźców zewnętrznych zmiany organiczne umożliwiały np. szybkie reagowanie na stan zagrożenia (walkę lub ucieczkę).

Tłumienie emocji, jego cele i przyczyny

Pierwotnie ekspresja emocji stanowiła mechanizm obronny. Służyła mierzeniu się z codziennymi wyzwaniami. Fakt, że gatunek ludzki ucywilizował się, doprowadził do sytuacji odwrotnej. Mechanizmem obronnym stało się ukrywanie emocji. W sytuacjach społecznych ich manifestowanie bywa bowiem pogwałceniem ogólnie przyjętych zasad współżycia, a przede wszystkim nie zawsze się opłaca.

Redakcja poleca:
Zespół suchego oka, czyli co? Skąd się bierze i jak sobie z nim poradzić? Materiał sponsorowany
Czym nie należy popijać leków? Pytamy eksperta
Niepłodność - to się leczy! Gdzie szukać pomocy? Materiał sponsorowany

Ludzie uczą się nie uzewnętrzniać prawdziwych uczuć, ponieważ nie chcą:

  • okazywać słabości, bo mogłoby to utrudnić im osiągnięcie wyznaczonych celów,
  • pogrążać się w emocjach, by nie utracić kontroli nad swoim życiem,
  • zranić, obrazić czy rozczarować innych osób zbyt spontanicznymi reakcjami.

Kierowanie się rozumem i rozwagą bez wątpienia jest wyrazem człowieczeństwa i oznaką dojrzałości. Biorąc jednak pod uwagę najgłębsze przyczyny tłumienia emocji oraz to, jak dalece ogranicza ono autentyczność jednostki, wpływa na jej zdrowie i jakość życia, często warto podjąć działania służące uwolnieniu ekspresji uczuć.

Polecamy: Objawy i przyczyny aleksytymii - jak leczyć analfabetyzm emocjonalny?

W wielu przypadkach tłumienie emocji jest wynikiem:

  • surowego wychowania, w którego toku premiowana była powściągliwość, a okazywanie uczuć wyśmiewane lub karane,
  • wzrastania w stresogennym środowisku (patologiach rodzinnych, ubóstwie, czasach politycznych niepokojów), co nie tylko ogranicza spontaniczność, ale i zubaża życie emocjonalne,
  • traumatycznych przeżyć, wywołujących różnego typu zaburzenia psychiczne powiązane z trudnością w wyrażaniu uczuć.

Na skutek tego rodzaju czynników przystosowawczy mechanizm tłumienia emocji sięga znacznie dalej, niż jest to konieczne. Przekształca się w automatyczną reakcję na bodźce, wywołując szereg negatywnych konsekwencji.

Na czym polega odporność psychiczna? Odpowiedź znajdziecie na filmie:

Zobacz film: Czym jest odporność psychiczna? Źródło: Dzień Dobry TVN

Tłumienie emocji – skutki zdrowotne i psychospołeczne

Tłumienie emocji może ograniczać się do doraźnego powstrzymania się od okazania rozczarowania czy złości. Bardzo często jednak oznacza ono wyparcie przeżywanych uczuć (jako niewłaściwych, niepożądanych) ze świadomości. Blokowanie emocji nie sprawia, że przestaje się je odczuwać. Nawet jeśli znajdują się one poza obszarem świadomej refleksji, nie sposób opanować fizjologicznych reakcji organizmu powiązanych z określonymi bodźcami. Każda niewyrażona emocja sprawia zatem, że w ciele kumuluje się napięcie, które nie znajduje naturalnego ujścia. Co więcej, ból o nieznanym podłożu wyzwala negatywne pobudzenie emocjonalne, powodując efekt błędnego koła.

Ludzie, dla których tłumienie emocji stanowi zwykły sposób funkcjonowania, mogą zmagać się z szeregiem dolegliwości:

  • bólami głowy,
  • nadciśnieniem,
  • zaburzeniami rytmu serca,
  • problemami trawiennymi (np. zespołem jelita drażliwego, zaparciami),
  • wrzodami żołądka i dwunastnicy,
  • zaburzeniami odżywiania,
  • astmą,
  • bolesnym napięciem mięśni,
  • stanami zapalnymi, np. dróg moczowych,
  • dermatozami,
  • niską odpornością,
  • zaburzeniami snu,
  • problemami z pamięcią i koncentracją.

Zaburzenia organiczne o podłożu psychicznym mogą prowadzić nawet do przedwczesnego starzenia się organizmu.

Tłumienie emocji nie pozostaje bez wpływu na osobowość i psychiczną kondycję jednostki. Osoby, które nie pozwalają sobie na przeżywanie silnych uczuć i machinalnie wypierają je poza obszar swojej świadomości, bardzo często cierpią na depresję i różnego typu nerwice. Mają niską samoocenę i nie akceptują siebie. Codzienne funkcjonowanie utrudniają im przesadny perfekcjonizm i potrzeba kontroli nad wszystkimi aspektami życia. Ludzie tacy bywają chłodni, cyniczni, krytyczni wobec otoczenia. Jednocześnie zdarzają im się, nieadekwatne do okoliczności, niekontrolowane wybuchy złości czy gniewu.

Czy możliwe jest leczenie ze skłonności do tłumienia emocji?

Osoby, które kontrolują ekspresję swoich uczuć w sposób świadomy, potrafią redukować przeżywane napięcie na wiele sposobów, np. poprzez rozmowę z bliską osobą, pisanie pamiętników, aktywność fizyczną. Ludzie, w przypadku których ukrywanie emocji jest głęboko zakorzenionym odruchem, powinni nauczyć się je wyrażać w sposób akceptowany społecznie. Zwykle jest to trudny proces, ponieważ wymaga nie tylko pracy nad kształtem własnej osobowości, ale przede wszystkim uświadomienia sobie problemu, który nie jest oczywisty. W wielu przypadkach tendencja do blokowania emocji zostaje zdiagnozowana dopiero przez psychiatrę, do którego chory cierpiący na somatyczne dolegliwości trafia, gdy specjaliści z innych dziedzin nie znajdą ich organicznej przyczyny.

Nauka wyrażania tłumionych emocji najczęściej wiąże się z psychoterapią, której metoda uzależniona jest od indywidualnego przypadku. 

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
26
2
Polecamy
Chwiejność (labilność) emocjonalna – czym się charakteryzuje?
Chwiejność (labilność) emocjonalna – czym się charakteryzuje? TVN zdrowie
Złość – czym jest, skąd się bierze, czemu służy i jak sobie z nią radzić?
Złość – czym jest, skąd się bierze, czemu służy i jak sobie z nią radzić? TVN zdrowie
Ja też jestem nieśmiała!
Maja Sablewska o tym, czy nieśmiałość wyklucza sukces
Ja też jestem nieśmiała! Maja Sablewska o tym, czy nieśmiałość wyklucza sukces Dzień Dobry TVN
Neurotyzm – na czym polega?
Osobowość neurotyczna – cechy i terapia
Neurotyzm – na czym polega? Osobowość neurotyczna – cechy i terapia Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Odkażanie w 40 sekund. W Hongkongu testują specjalną kabinę
Odkażanie w 40 sekund. W Hongkongu testują specjalną kabinę
Pandemia cofnęła polską kardiologię o 20 lat
Pandemia cofnęła polską kardiologię o 20 lat
Wysoka temperatura najlepszym sposobem na dezynfekcję masek medycznych
Wysoka temperatura najlepszym sposobem na dezynfekcję masek medycznych
Niepłodność - to się leczy! Gdzie szukać pomocy?
Niepłodność - to się leczy! Gdzie szukać pomocy? Materiał sponsorowany
Jak skutecznie rozładować stres i pozbyć się napięcia?
Jak skutecznie rozładować stres i pozbyć się napięcia?
Nowe metody leczenia czerniaka. Immunoterapia i terapia celowana szansą dla pacjentów
Nowe metody leczenia czerniaka. Immunoterapia i terapia celowana szansą dla pacjentów