Polub nas na Facebooku
Czytasz: TIA – przemijające niedokrwienie mózgu. Objawy i przyczyny

TIA – przemijające niedokrwienie mózgu. Objawy i przyczyny

ból głowy

Fot.: mother image / Getty Images

TIA (transient ischemic attack) to napadowe pojawianie się objawów neurologicznych o typie połowiczych niedowładów lub porażeń, które ustępują pod wpływem leczenia lub samoistnie, w ciągu maksymalnie 24 godzin. Epizod TIA powinien spowodować wdrożenie diagnostyki i profilaktyki przeciwudarowej. 

Przemijające niedokrwienie mózgu (TIA) jest krótkotrwałym incydentem, który na bieżąco wymaga leczenia neurologicznego, a po ustąpieniu objawów również oceny stanu chorego pod kątem ryzyka wystąpienia udaru mózgu. Wdrożenie właściwego postępowania jest kluczowe dla zachowania zdrowia.

TIA – objawy subiektywne

Przemijające niedokrwienie mózgu to zbliżony do udaru mózgu stan, w którym natężenie objawów jest zwykle niewielkie lub umiarkowane. Jego subiektywne (czyli zgłaszane przez chorego) symptomy związane są z wystąpieniem odwracalnych zmian ogniskowych w mózgu.

Nerwowe drogi ruchowe są skrzyżowane. Jeśli zmiany dotyczą prawej półkuli mózgu, chory zgłasza zaburzenia motoryki po lewej stronie ciała, i odwrotnie. W przypadku obszarów zaopatrywanych przez nerwy czaszkowe (przede wszystkim nerw twarzowy) symptomy pojawiają się po tej samej stronie, co niedokrwienie tkanki mózgowej.

Skąd się bierze przemijające niedokrwienie mózgu? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Przemijające niedokrwienie mózgu. Źródło: 36,6.

Chory najczęściej zgłasza się do lekarza z następującymi objawami:

  • spadek siły mięśniowej i precyzji ruchów w jednej lub obu kończynach zlokalizowanych po tej samej stronie ciała,
  • zaburzenia przełykania,
  • niewyraźna mowa,
  • nagłe problemy z rozpoznawaniem bliskich osób, znanych miejsc,
  • ogólne splątanie i niepokój.

Objawy te mogą występować pojedynczo lub w różnych kombinacjach. Niektóre epizody mogą być przez chorego niezauważone, jeśli np. nie pojawiają się wyraźne zaburzenia ruchu.

Przemijające niedokrwienie mózgu – rozpoznanie

Lekarz wstępnie rozpoznaje TIA na podstawie wywiadu i podstawowego badania neurologicznego. Najczęstszymi objawami są niedowłady kończyn, zaburzenia czucia i porażenie niektórych nerwów czaszkowych.

Badaniem przedmiotowym stwierdza się obniżenie spoczynkowego napięcia mięśniowego (kończyną chorego łatwo jest poruszać albo jest wiotka). Chory nie jest w stanie utrzymać jej w zadanej pozycji (np. wyciągniętej przed siebie), o ile nie kontroluje wzrokiem jej położenia i nie koryguje go. Wykonywanie ruchów precyzyjnych jest utrudnione, np. próba trafienia palcem do nosa albo zetknięcia czubków palców obu rąk kończy się niepowodzeniem. Objawom porażennym często towarzyszą zaburzenia czucia w tym samym obszarze.

Porażenie nerwów czaszkowych obserwuje się po stronie przeciwnej do niedowładów kończyn. W przypadku nerwu twarzowego jest to wydłużenie i opadanie kącika ust, wygładzenie fałdu nosowo-wargowego, niemożność złożenia ust do gwizdania. Przy porażeniu nerwu podjęzykowego wysunięty język zbacza w stronę zdrową, mowa może być niewyraźna, bełkotliwa. Dysfunkcje dotyczące nerwu okoruchowego lub bloczkowego objawiają się powstaniem zeza, zaburzeniami ruchomości gałek ocznych z podwójnym widzeniem.

U chorego z TIA mogą pojawiać się zaburzenia świadomości lub czynności wyższych. Ogólnemu splątaniu i poczuciu niepewności, zagrożenia mogą towarzyszyć objawy takie, jak:

  • problemy z określeniem własnej tożsamości,
  • zaburzenia orientacji co do czasu i miejsca,
  • zanik umiejętności czytania lub liczenia,
  • niezdolność zrozumienia treści czyjejś wypowiedzi lub czytanego tekstu.

Rozpoznanie przemijającego niedokrwienia mózgu jest możliwe tylko w ciągu 24 godzin od pojawienia się objawów.

TIA – przyczyny

Przyczyną TIA są przejściowe zaburzenia ukrwienia mózgu, powodujące jego czasowe niedotlenienie. Najczęściej do incydentu dochodzi w przebiegu miażdżycy, kiedy w zwężonym naczyniu tworzy się skrzeplina zamykająca jego światło. Takim powikłaniom sprzyja np. zwiększona krzepliwość krwi, odwodnienie chorego. Elementem zatykającym tętnicę może być też materiał przyniesiony z prądem krwi (np. skrzepliny z serca, powstałe wskutek migotania przedsionków).

Jeśli układ krzepnięcia działa prawidłowo, bardzo często dochodzi do szybkiego rozpuszczenia skrzepliny w procesie fibrynolizy i objawy ustępują, niekiedy nawet w ciągu kilkunastu minut.

Inną przyczyną przejściowego niedokrwienia mózgu jest spadek ciśnienia tętniczego krwi u osób z arteriosklerozą, spowodowany np. przedawkowaniem leków na nadciśnienie, poważnym odwodnieniem albo przegrzaniem organizmu. Incydenty TIA mogą pojawić się jako powikłanie u osób z utrwalonym nadciśnieniem tętniczym, którym zbyt szybko interwencyjnie je obniżono do wartości fizjologicznych (np. dużą dawką leków moczopędnych).

Ocena ryzyka i profilaktyka udarów mózgu

Częste są sytuacje, w których chory w momencie badania nie ma już żadnych objawów neurologicznych, ponieważ ustąpiły samoistnie przed wizytą u lekarza. Zebranego wywiadu nie wolno lekceważyć. Należy założyć, że mogło dojść do TIA i ocenić ryzyko wystąpienia udaru mózgu. Pod uwagę bierze się czynniki, takie jak wiek, obecność nadciśnienia tętniczego lub cukrzycy, natężenie i zakres objawów w czasie incydentu. Zaplanowane odpowiednio leczenie chorego i działania profilaktyczne mogą spowodować, że odsetek osób, u których udar mózgu rozwija się w ciągu 90 dni od przebyciu TIA, zmniejsza się z ponad 10% do 2%. 

Zobacz film: Przyczyny pęknięcia naczyń krwionośnych w mózgu. Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
82
2
Polecamy
Padaczka alkoholowa – czy można ją wyleczyć? Pierwsza pomoc
Padaczka alkoholowa – czy można ją wyleczyć? Pierwsza pomoc Dzień Dobry TVN
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Mikroudar – przejściowe niedokrwienie mózgu. Przyczyny i objawy
Mikroudar – przejściowe niedokrwienie mózgu. Przyczyny i objawy TVN zdrowie
Udar niedokrwienny mózgu – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja
Udar niedokrwienny mózgu – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja TVN zdrowie
Komentarze (1)
Jola
Teraz wiem o co chodzi - miałam porażenie nerwu twarzy , opadnięty kącik ust jak po udarze , osłabioną kończynę itp ale.... co z tego , neurolog dowiedziała się o tym fakcie , widziała jak wyglądam i .... nic , zero pomocy , badań , leczenia . To jest PRZERAŻAJĄCE .
Czytaj całość
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?