Polub nas na Facebooku
Czytasz: Tamponada serca: objawy nadmiaru krwi lub płynu w worku osierdziowym

Tamponada serca: objawy nadmiaru krwi lub płynu w worku osierdziowym

Zainteresował Cię ten artykuł?
Starszy pan siedzi w fotelu i boli go serce

Fot: WavebreakMediaMicro / stock.adobe.com

Objawy tamponady pojawiają się, gdy ciśnienie w osierdziu jest na tyle duże, że zaburza to pracę serca. Występują wtedy duszność, ból w klatce piersiowej i przyspieszone tętno z jednoczesnym spadkiem ciśnienia tętniczego krwi. Tamponada zagraża życiu i wymaga pomocy lekarskiej.

Osierdzie, inaczej worek osierdziowy to błona w kształcie worka, w której znajduje się serce człowieka. Osierdzie składa się z dwóch warstw – wewnętrznej blaszki trzewnej osierdzia i zewnętrznej blaszki ściennej. Między nimi jest jama osierdzia. Fizjologicznie w jamie osierdzia znajduje się płyn surowiczy w niewielkiej ilości. Rolą worka osierdziowego jest ochrona serca przed urazami, łączenie przepony i mostka oraz zapobieganie nadmiernemu rozszerzeniu serca podczas jego pracy.

Co to jest tamponada serca i jak powstaje? Definicja, czynniki ryzyka tamponady

Tamponada serca to zjawisko polegające na tym, że jama osierdzia wypełnia się płynem surowiczym lub krwią. Na skutek tego ciśnienie w osierdziu rośnie, przez co worek osierdziowy uciska prawą stronę serca i utrudnia wpływanie do niego krwi. W konsekwencji zaburza również jej wypływanie z serca.

W miarę przybywania krwi lub płynu w worku osierdziowym tamponada coraz bardziej ogranicza pracę serca i może powodować zatrzymanie krążenia i zgon. Wówczas bezpośrednią przyczyną śmierci jest zatrzymanie pracy serca na skutek jego silnego ucisku. Wyróżnia się tamponadę ostrą – w kilka minut powodującą objawy, oraz tamponadę podostrą – objawiającą się w kilka godzin lub nawet do 4-5 dni od momentu rozpoczęcia gromadzenia się cieczy w jamie osierdzia.

Tamponada jest skutkiem bezpośrednim uszkodzenia serca podczas zawału mięśnia sercowego, urazu mechanicznego serca, np. w wyniku wypadku samochodowego, upadku z dużej wysokości czy otrzymania rany kłutej, zapalenia osierdzia lub pęknięcia tętniaka aorty umiejscowionego w części wstępującej tej tętnicy. Stan zapalny osierdzia tworzy się w wyniku infekcji bakteryjnej lub wirusowej albo w przebiegu choroby nowotworowej. Zapalenie worka osierdziowego możliwe jest też w ostrej niewydolności wątroby bądź nerek.

Tamponada serca może wystąpić również podczas inwazyjnych zabiegów kardiologicznych, takich jak angiografia naczyń wieńcowych, przezskórna angioplastyka wieńcowa czy przezskórna angioplastyka wieńcowa z założeniem stentu lub implantowanie układu stymulującego serca zwanego potocznie rozrusznikiem serca.

Objawy tamponady serca

Ostra tamponada serca objawy daje tuż po nagłym wzroście ciśnienia w osierdziu, a tamponada podostra, w której wzrost ciśnienia jest wolniejszy – po kilku godzinach lub nawet po kilku dniach (zwykle po zawale serca).

Gdy ciśnienie w osierdziu jest na tyle duże, że zaburza pracę serca, występują symptomy:

  • duszność nasilająca się w pozycji leżącej,
  • przyspieszone tętno,
  • pojawiający się nagle kaszel,
  • szybkie męczenie podczas nawet niewielkiego wysiłku fizycznego,
  • omdlenia lub utrata przytomności,
  • ból w klatce piersiowej – nie jest charakterystyczny,
  • obniżenie skurczowego ciśnienia tętniczego krwi podczas wdechu,
  • ze względu na płyn w osierdziu ciche bicie serca,
  • zimna i blada skóra.

Wstrząs kardiogenny w wyniku poważnego zaburzenia pracy serca powoduje spadek ciśnienia krwi i wzrost tętna. Przez to dochodzi do niedotlenienia mózgu, a następnie całego organizmu i do śmierci. Dlatego bardzo ważne dla osób z tamponadą jest szybkie rozpoznanie i niezwłoczne udzielnie pomocy.

Rozpoznanie tamponady serca jest możliwe dzięki wystąpieniu tzw. triady Becka. To zespół trzech objawów, które, występując jednocześnie, świadczą o wypełnieniu osierdzia cieczą – spadek ciśnienia tętniczego krwi poniżej 100 milimetrów słupa rtęci, słabo słyszalne tony serca oraz nadmierne wypełnienie i poszerzenie żył szyjnych. Diagnozę potwierdza się podczas echokardiografii, czyli badania serca przy pomocy ultrasonografu, w badaniu z użyciem promieni Roentgena oraz elektrokardiografii.

Tamponada: pierwsza pomoc i leczenie

Pomocy choremu z tamponadą serca może udzielić wyłącznie lekarz, najlepiej dysponujący ultrasonografem. Wykonuje on perikardiocentezę – zabieg polegający na zmniejszeniu ciśnienia w worku osierdziowym dzięki ewakuacji płynu. Ilość płynu lub krwi w osierdziu zmniejsza się poprzez nakłucie osierdzia specjalną igłą i odciągnięcie cieczy. Nakłucie powinno odbywać się pod kontrolą ultrasonografu, by było precyzyjne i skuteczne.

Operacyjne leczenie tamponady serca to perikardiektomia. Polega na usunięciu części worka osierdziowego lub jego całości.

W warunkach sali operacyjnej leczy się też tamponadę nawracającą. Najczęściej jest ona rezultatem uszkodzenia tkanek i naczyń, z których płyn albo krew przedostaje się do worka osierdziowego – konieczna jest ich naprawa, by zatrzymać ten proces. Zwykle tamponada nawracająca powstaje u osób, które odniosły ciężkie obrażenia klatki piersiowej, np. w wyniku wypadku samochodowego, czy otrzymały rany kłute klatki piersiowej.

Zobacz film: Operacja wady serca jednokomorowego. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
9
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?