Polub nas na Facebooku
Czytasz: Stopa końsko-szpotawa u dorosłych i noworodków – ćwiczenia, leczenie, rehabilitacja

Stopa końsko-szpotawa u dorosłych i noworodków – ćwiczenia, leczenie, rehabilitacja

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: fotolia.com

Stopa końsko-szpotawa to zniekształcenie dolnej części nogi i pięty, do którego dochodzi w czasie rozwoju płodu. Wadę można skorygować odpowiednią rehabilitacją, przeprowadzoną zaraz po urodzeniu. Szpotawość nóg u dorosłych leczy się tylko operacyjnie.

Stopa końsko-szpotawa jest drugą, po zwichnięciu stawu biodrowego, najczęściej spotykaną wadą wrodzoną u dzieci. Ze szpotawością stópek rodzi się średnio jedno dziecko na tysiąc, częściej chłopcy niż dziewczynki. Nieprawidłowość rozwoju prenatalnego kości tworzących stawy skokowe i otaczających je mięśni może dotyczyć tylko jednej lub obu stóp.

Szpotawość stópek

Stopa końsko-szpotawa rozwija się zazwyczaj w 2. trymestrze ciąży. Bywa konsekwencją ciasnego ułożenia płodu w łonie matki, co doprowadza do rozciągnięcie mięśni strzałkowych i skrócenie mięśnia piszczelowego tylnego, a tym samym powstania nierównomiernego napięcia mięśniowego w obrębie podudzia i stopy oraz zmiany struktury i zwłóknienia tkanek w ich obrębie.

Szpotawość stópek może być wadą odrębną lub towarzyszyć innym schorzeniom, np. przepuklinie oponowo-rdzeniowej, mózgowemu porażeniu dziecięcemu lub artrogrypozie (grupie objawów charakteryzujących się przykurczami wielostawowymi o nieznanej etiologii). Nieprawidłowość bywa niekiedy dziedziczona, gdy w rodzinie występowały przypadki stopy końsko-szpotawej, istnieje ryzyko urodzenia dziecka z tą wadą.

Z niektórych źródeł medycznych wynika, że przyczyną szpotawości nóg może być zażywanie przez kobietę będącą w ciąży niektórych leków, zwłaszcza metotreksatu, preparatu stosowanego w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa oraz ciężkich postaci łuszczycy.

Stopa końsko-szpotawa – ćwiczenia

Stopa końsko-szpotawa to nieprawidłowość, w której przód stopy zwraca się ku dołowi i do środka, pięta również kieruje się do wewnątrz, łuk stopy jest nieprawidłowo wysoki, stawy skokowe mogą być wyprężone lub sztywne, a łydka jest zbyt mała. Wada nie ustąpi samoistnie, a pozostawiona bez leczenia będzie znacznie trudniejsza do późniejszego skorygowania. Dlatego nowo narodzone dziecko ze szpotawością stópek powinien jak najszybciej obejrzeć ortopeda i zdecydować o wprowadzeniu odpowiedniej rehabilitacji, najlepiej rozpoczętej, gdy maluch ma kilka dni.

Specjalista musi przedyskutować z rodzicami m.in. sposób wykonywania tzw. ćwiczeń redresyjnych, stosowanych w celu powiększenia zakresu ruchu w stawie i skutecznych w likwidowaniu nieprawidłowości związanych ze stopą końsko-szpotawą. Na początku powinien je wykonywać wyspecjalizowany fizjoterapeuta, pamiętający o zachowaniu umiaru pomiędzy przyłożoną siłą, a wytrzymałością tkanek. Podczas redresji skóra po stronie rozciąganej może robić się biała, co niekiedy niepotrzebnie niepokoi rodziców, obijających się, że przyłożona siła jest zbyt duża.

Przy szpotawości stópek ćwiczenia muszą być wykonywane jak najczęściej, dlatego w przerwach pomiędzy wizytami fizjoterapeuty ten obowiązek przejmują rodzice, którzy powinni wcześniej przejść odpowiednie szkolenie. Najprostszym ćwiczeniem jest drażnienie zewnętrznego brzegu stopy dla wzmocnienia mięśni prostowników i mięśni strzałkowych.

Szpotawe stópki u noworodka – leczenie

Stopa końsko-szpotawa to jedna z najczęstszych wad wrodzonych u dzieci. Czasami zniekształcenie stopy można zauważyć już w trakcie badania ultrasonograficznego płodu, przeprowadzonego po 12. tygodniu ciąży, jednak obraz bywa zawodny, a poza tym tak wczesne rozpoznanie szpotawości stópek nie pozwala na natychmiastowe podjęcie leczenia.

Wadę diagnozuje się zazwyczaj dopiero podczas badania noworodka bezpośrednio po urodzeniu, by uzyskać potwierdzenie przeprowadza się badanie radiologiczne, dostarczające też dokładnej informacji o położeniu stopy i kości tworzących staw skokowy.

Stopę końsko-szpotawą można skorygować odpowiednią rehabilitacją, zastosowaną zaraz po urodzeniu. Unieruchomienie stopy szyną derotacyjną lub opatrunkiem gipsowym po uprzedniej korekcji ustawienia pomaga przywrócić ją niemal do pozycji prawidłowej. Przydatne bywa też specjalne urządzenie, zwane butami Dennis-Browna, ćwiczące stopę za pomocą metalowej listwy.

W ostatnich latach dużą popularnością w leczeniu stopy końsko-szpotawej cieszy się metoda Ponsetiego, której skuteczność jest oceniania na 60–90%, oczywiście pod warunkiem, że zostanie wdrożona odpowiednio wcześnie, najlepiej w 7–10. dobie życia. Na początku wykonuje się ćwiczenia redresyjne rozciągające stopę, a następnie zakłada opatrunki gipsowe, zmieniane co tydzień. Po serii 5–6 opatrunków wykonywany jest zabieg nacięcia ścięgna Achillesa, dzięki któremu stopa uzyskuje pełne zgięcie grzbietowe i przywróconą funkcjonalność. Dziecko przez około 3–4 tygodnie musi jeszcze nosić opatrunek gipsowy, a po jego zdjęciu szynę odwodzącą (derotacyjną).

W przypadku zaawansowanej szpotawości niezbędny jest zabieg chirurgiczny, by wydłużyć ścięgno Achillesa i rozluźnić więzadła i torebki stawowe na tylnym i wewnętrznym brzegu stopy. Zwykle zabieg wykonuje się, gdy dziecko ma 6–12 miesięcy, niekiedy jest on przeprowadzany także u dorosłych ze stopą końsko-szpotawą.

Zobacz film: Płaskostopie u dzieci. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy smog występuje tylko zimą? Co to jest smog wtórny?
Przemysł i transport - jak wpływają na smog? Co powoduje smog w Polsce?
10 rad jak chronić dziecko przed zanieczyszczonym powietrzem
Oddawanie krwi – wymagania i przeciwwskazania dla potencjalnych krwiodawców
Skuteczne domowe sposoby na przeziębienie
Domowe sposoby na duszący kaszel. Przyczyny duszącego kaszlu