Polub nas na Facebooku
Czytasz: Staw Choparta, staw Lisfranca – położenie, budowa a amputacja stopy
menu
Polub nas na Facebooku

Staw Choparta, staw Lisfranca – położenie, budowa a amputacja stopy

Budowa anatomiczna stawu skokowego.

Fot. carrollphoto / Getty Images

Staw Choparta to inaczej staw poprzeczny stępu. Obok stawu Lisfranca jest to jedno z dwóch miejsc, w których najczęściej wykonuje się amputację stopy. Obie nazwy pochodzą od nazwisk chirurgów, którzy zaproponowali wykonywanie zabiegów w tych miejscach.

Staw Choparta znajduje się w przedniej części kości piętowej, gdzie łączy się ona z kością skokową, łódkowatą i sześcienną. Amputacja stopy w tym miejscu nie pozwala wykorzystywać kikuta do sprawnego, sprężystego poruszania się (może on pełnić jedynie funkcję statyczną, czyli pozwalać na podpieranie ciała w niektórych fazach wykonywania kroku).

Historia nazewnictwa stawów Choparta i Lisfranca

Stawy Choparta i Lisfranca to pojęcia dobrze znane lekarzom. Nazwy pochodzą od nazwisk francuskich chirurgów, którzy opisali te stawy i opracowali metody wykonywania w ich obrębie amputacji stopy, które stały się powszechnie znane i stosowane przez chirurgów klinicznych i polowych.

Staw Choparta – położenie i budowa

Staw Choparta to inaczej staw poprzeczny stępu. Tylną jego cześć stanowią kości skokowa i piętowa, przednią – kości sześcienna i łódkowata. Elementy te tworzą dwa połączenia wchodzące w skład stawu złożonego:

  • staw piętowo-sześcienny,
  • staw skokowo-piętowo-łódkowy.

Jak zbudowany jest układ kostny? Dowiesz się tego z filmu: 

Zobacz film: Budowa i funkcje układu kostnego. Źródło: 36,6.

Staw Choparta położony jest w środkowej części stopy, tuż przed przednią powierzchnią kości piszczelowej i kości strzałkowej, a tym samym przed kostkami boczną i przyśrodkową.

Staw Lisfranca – położenie i budowa

Staw Lisfranca, czyli (zgodnie z oficjalnym mianownictwem anatomicznym) staw stępowo-śródstopny, znajduje się w przedniej części stępu, gdzie jego elementy łączą się ze śródstopiem. Tylna część stawu Lisfranca tworzona jest przez kości klinowate, łódkowatą i sześcienną, a przednia – przez pięć kości śródstopia.

Amputacja w stawie Choparta

Amputacja stopy w stawie Choparta jest dobrym rozwiązaniem jedynie, gdy nie ma możliwości wykonania bardziej oszczędzającego zabiegu. Pozostawienie wyłącznie kości skokowej i piętowej skutkuje tym, że powierzchnia podparcia stopy jest bardzo mała. Nie można jej wykorzystać ani do amortyzowania obciążeń związanych z wykonywaniem kroku i postawieniem nogi na ziemi, ani do aktywnego wybijania stopy z podłoża podczas kolejnego ruchu do przodu. Pozostały odcinek stępu spełnia jedynie funkcję podporową (można na nim oprzeć cały ciężar ciała). Amputacja kończyny w stawie Choparta ma jednak pozytywny efekt – możliwe jest utrzymanie statyki ciała. Wykonanie zabiegu na jakimkolwiek wyższym poziomie skutkowałoby skróceniem kończyny.

Zabieg ten jest zdecydowanie mniej korzystny niż amputacja w stawie Lisfranca. W tym drugim przypadku zachowanie wszystkich kości stępu tworzy płaszczyznę prostopadłą do osi kończyny, spoczywającą na podłożu. Zwiększa to stabilność postawy w czasie stania, a podczas chodu pozwala na odbijanie się od podłoża i łagodzenie przeciążeń dynamicznych powstających przy kontakcie kończyny z terenem.

Polecamy: Staw skokowy i jego budowa. Ból stawu skokowego – uraz, zwyrodnienie i inne przyczyny

Złamania i zwichnięcia w stawie Lisfranca

Staw Lisfranca jest strukturą, która w przypadku bezpośrednich urazów stopy (np. przygniecenia) lub przy jej nagłym przeciążeniu może ulec uszkodzeniom. Schorzenia te są relatywnie rzadkie, a przez to nie zawsze prawidłowo rozpoznawane. Dolegliwości często kwalifikuje się błędnie jako skutki skręcenia czy stłuczenia związanego z urazem. Jedyną metodą rozpoznania stanu faktycznego jest wykonanie zdjęć rentgenowskich.

Zmiany chorobowe obejmują w takich przypadkach złamania kości śródstopia w części bliższej (od strony stępu) albo przemieszczenie ich nasad ku bokowi (w stronę piątego palca). Zdarzają się przypadki, że takiemu zwichnięciu ulegają wszystkie kości śródstopia, oprócz pierwszej, znajdującej się w osi palucha.

Polecamy: Stopa końsko-szpotawa u dorosłych i noworodków – ćwiczenia, leczenie, rehabilitacja

Leczenie i rehabilitacja po amputacji w stawie Choparta

Amputacja w stawie Choparta jest zabiegiem zmniejszającym możliwości układu ruchu. W tej sytuacji podstawowym zadaniem po operacji jest przywrócenie choremu sprawności w maksymalnym możliwym stopniu.

Podstawą działania jest skuteczne opatrzenie kikuta podczas operacji (powinien być pokryty przynajmniej skórą i tkanką podskórną). Tylko w takiej sytuacji kończyna będzie mogła być obciążona ciężarem ciała. Warunkiem szybkiego powrotu do aktywności jest wczesne rozpoczęcie rehabilitacji. Już w początkowej jej fazie przygotowuje się dla chorego obuwie ortopedyczne, które zapewni ochronę kikutowi i poprawi statykę postawy ciała. Ma ono zwykle wyższą cholewkę i wnętrze wypełnione w taki sposób, aby pozostałą część stopy była w nim wygodnie i stabilnie utrzymywana. Ważne jest, by kikut opierał się o wyprofilowane wnętrze obuwia możliwie dużą powierzchnią, dzięki czemu przy przenoszeniu ciężaru ciała będzie mniejsza szansa na powstanie odleżyn, otarcia skóry lub innego uszkodzenia. Ćwiczenia powinny początkowo zmierzać do wzmocnienia mięśni kończyny dolnej (co poprawi jej stabilność) i wyrobienia nawyków niezbędnych do posługiwania się kulami.

Kiedy rana pooperacyjna jest już zagojona, rozpoczyna się naukę stania i chodzenia w nowych warunkach statyki ciała i dynamiki ruchu – początkowo w odciążeniu – z użyciem kul pachowych lub łokciowych, a następnie laski. Rehabilitację kończą ćwiczenia w chodzeniu przy pełnym obciążeniu i bez dodatkowego podparcia. Warunkiem utrzymania pełnej sprawności jest właściwa pielęgnacja kikuta, która powinna zapobiegać jakimkolwiek uszkodzeniom powłok ciała w tym obszarze.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
345
34
Polecamy
Terapia punktów spustowych. Masaż,  suche igłowanie i inne metody pozbywania się bólu mięśni
Terapia punktów spustowych. Masaż,  suche igłowanie i inne metody pozbywania się bólu mięśni Dzień Dobry TVN
Masaż shiatsu - na co pomaga? Przeciwwskazania do masażu shiatsu
Masaż shiatsu - na co pomaga? Przeciwwskazania do masażu shiatsu Dzień Dobry TVN
Charakterystyka stawu Lisfranca: rozpoznanie i leczenie stanów chorobowych
Charakterystyka stawu Lisfranca: rozpoznanie i leczenie stanów chorobowych TVN zdrowie
Staw skokowy – budowa, skręcenia i inne kontuzje, rehabilitacja
Staw skokowy – budowa, skręcenia i inne kontuzje, rehabilitacja TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Czym jest detektor tętna płodu i jak działa? Od kiedy można go używać?
Czym jest detektor tętna płodu i jak działa? Od kiedy można go używać?
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami Materiał sponsorowany
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?