Polub nas na Facebooku
Czytasz: Statyny – zastosowanie, działanie oraz skutki uboczne

Statyny – zastosowanie, działanie oraz skutki uboczne

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: Rob hyrons / fotolia.com

Statyny to organiczne związki chemiczne, które mogą mieć pochodzenie zarówno naturalne, jak i syntetyczne. Ze względu na działanie, statyny często znajdują się w składzie leków na obniżenie cholesterolu. Trzeba jednak pamiętać, że ich stosowanie może mieć negatywne skutki uboczne.

Statyny cieszą się szerokim zastosowaniem w lekach obniżających poziom cholesterolu. Oprócz tego mają właściwości stabilizujące blaszki miażdżycowe, hamujące układ krzepnięcia, stymulujące układ fibrynolizy oraz hamujące reakcje zapalne. Są stosowane zarówno pojedynczo, jak i w połączeniu z innymi lekami. Zdrowotne działanie może jednak być okupione niepożądanym działaniem ubocznym. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby mające problemy z wątrobą, układem mięśniowym i zagrożone cukrzycą.

Co to są statyny?

Statyny to związki biologicznie czynne, oddziałujące na enzym odpowiadający za syntezę cholesterolu endogennego. Ich właściwości nazywa się hipolipemicznymi. Statyny mogą być dzięki nim wykorzystywane w leczeniu podwyższonego stężenia cholesterolu we krwi, co jest szczególnie ważne w terapii schorzeń sercowo-naczyniowych i udarów mózgu.

Na rynku dostępnych jest sześć rodzajów statyn, wśród których wyróżnia się statyny syntetyczne i naturalne. Te pierwsze powstają w wyniku reakcji chemicznych i należą do nich atorwastatyna, fluwastatyna i rosuwastatyna. Statyny naturalne to lowastatyna, simwastatyna oraz prawastatyna. W naturze występują jako produkty fermentacji grzybów pleśniowych. Ich źródłem może też być pożywienie – statyny znajdują się w sfermentowanym czerwonym ryżu i boczniaku ostrygowatym. Ten ostatni w warunkach naturalnych rośnie na martwych pniach drzew na wszystkich kontynentach, ale jest też hodowany.

Statyny – skutki uboczne

Oprócz dobroczynnego wpływu statyny mają też niestety działanie uboczne. Jednym z nich jest negatywny wpływ na wątrobę. W badaniach laboratoryjnych po ich stosowaniu stwierdza się podwyższone stężenie enzymów wątrobowych. Toksyczny wpływ na wątrobę może jednak objawiać się m.in. żółtaczką, powiększeniem wątroby i podwyższonym stężeniem bilirubiny. Stosowanie statyn nie jest wskazane przy zdekompensowanej marskości wątroby i jej ostrej niewydolności. Podawania statyn nie wyklucza natomiast bezobjawowe zwiększenie poziomu enzymów wątrobowych, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C i najłagodniejsze stadia marskości wątroby (klasa A wg Childa Pugha).

Znacznie rzadszym skutkiem ubocznym stosowania statyn jest miopatia. Schorzenie to powoduje nieprawidłowe funkcjonowanie włókien mięśniowych, co objawia się ich osłabieniem, tkliwością i bólem. Miopatia może prowadzić do rabdomiolizy, czyli rozpadu tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej. Z tego względu statyn nie wolno podawać pacjentom, którzy należą do grup szczególnie narażonych na rabdomiolizę. Czynnikami ryzyka wystąpienia tej choroby są:

  • wiek powyżej 80 lat,
  • niedoczynność tarczycy,
  • nadużywanie alkoholu,
  • przyjmowanie dużej ilości leków,
  • wysiłek fizyczny przekraczający możliwości organizmu,
  • niedoczynność tarczycy,
  • zaburzenia pracy nerek,
  • wcześniejsze przypadki miopatii w rodzinie.

Statyny mogą też powodować wzrost stężenia insuliny, a co za tym idzie – cukrzycę (działają prodiabetogennie). Ryzyko jej wystąpienia zależy od rodzaju statyn. Największe wywołuje atorwastatyna, rosuwastatyna i simwastatyna, a najmniejsze – prawastatyna, fluwastatyna i lowastatyna. Rozwój cukrzycy podczas ich przyjmowania potęgują dodatkowo:

  • podeszły wiek,
  • płeć żeńska,
  • zespół metaboliczny,
  • wschodnioazjatyckie pochodzenie.

Jak odstawić statyny?

W przypadku nietolerancji statyn przez organizm stosuje się następujące rozwiązania:

  • łagodzenie objawów nietolerancji za pomocą leków dostępnych bez recepty,
  • stosowanie statyn co drugi dzień,
  • ustalenie diety z mniejszą zawartością cholesterolu.

Powyższe sposoby można stosować razem lub osobno. Jeżeli jednak nie przynosi to pożądanych skutków, konieczne może być odstawienie. Czasami jedną statynę można zastąpić drugą, niepowodującą skutków obocznych. W pozostałych przypadkach należy je całkowicie wyeliminować i wybrać inne leki o działaniu hipolipemicznym. Wszystkie działania muszą być skonsultowane z lekarzem prowadzącym.

Leki na cholesterol bez statyn

Jednym z leków obniżających cholesterol, który stosuje się zamiast statyn, jest kwas nikotynowy. Ma on korzystny wpływ na powikłania sercowo-naczyniowe, może jednak powodować skutki uboczne nieakceptowane przez wielu pacjentów. Umiarkowane obniżenie cholesterolu powodujeą także kolesewelam, który jest stosowany wspólnie z statynami., . Innym rozwiązaniem jest użycie gemfibrozylu. O leczeniu decyduje lekarz, w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych oraz możliwości chorego. 

Zobacz film: Kiedy iść do kardiologa? Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
98
9
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?