Polub nas na Facebooku
Czytasz: Śpiączki hipoglikemiczne i hiperglikemiczne - objawy, pierwsza pomoc, leczenie

Śpiączki hipoglikemiczne i hiperglikemiczne - objawy, pierwsza pomoc, leczenie

Zainteresował Cię ten artykuł?
Mężczyzna leży bez przytomności. Kobieta próbuje mu pomóc

Fot: pixelaway / stock.adobe.com

Śpiączka cukrzycowa wywołana jest zbyt wysokim stężeniem cukru w krwi, dlatego często dochodzi do niej w następstwie niepodjęcia leczenia cukrzycy lub jego niewłaściwego przebiegu. Hiperglikemia i hipoglikemia są bardzo niebezpieczne dla zdrowia.

Śpiączka wynikająca z niedocukrzenia krwi (hipoglikemia) zwykle następuje szybko po wystąpieniu charakterystycznych objawów. Śpiączka hiperglikemiczna, wywołana za wysokim stężeniem glukozy we krwi, objawia się znacznie łagodniej, stopniowo prowadząc do poważnego odwodnienia organizmu.

Rodzaje śpiączek cukrzycowych

Śpiączka cukrzycowa jest ostrym zaburzeniem metabolicznym. Oznacza to, że pojawia się w następstwie nieprawidłowości związanych z podażą insuliny. W czasach, gdy leczenie insuliną nie było znane, śpiączka cukrzycowa kończyła się śmiercią.

Zobacz też: Kwasica ketonowa - objawy

Różny przebieg śpiączki cukrzycowej jest uzależniony od mechanizmu, jaki ją wywołał, dlatego wyróżnia się jej kilka typów:

  • kwasica ketonowa
  • zespół hiperglikemiczny-hiperosmolalny
  • kwasica mleczanowa
  • śpiączka spowodowaną hipoglikemią wynikającą na przykład z przedawkowania leków.

Przy jakim poziomie cukru można zapaść w śpiączkę?

Glikemia ponizej 40mg/dL może doprowadzić do śpiączki, ale niebezpieczny dla zdrowia jest już wynik poniżej 70 mg/dl.

Przyczyny śpiączki cukrzycowej

Śpiączka hipoglikemiczna lub hiperglikemiczna może nastąpić w wyniku:

  • błędów w stosowaniu insulinoterapii, np. przyjmowania zbyt małych lub zbyt dużych dawek insuliny bądź pomijania ich,
  • błędów w żywieniu, np. za małej ilości węglowodanów, zbyt długich przerw między posiłkami, picia alkoholu,
  • zaburzeń wchłaniania insuliny z powodu zmiany miejsca jej wstrzyknięć, ogrzania miejsca wkłucia po wykonanym zastrzyku, np. podczas kąpieli, wstrzyknięcia domięśniowego lub dożylnego (zamiast podskórnego),
  • schorzeń układu pokarmowego, np. biegunki, wymiotów,
  • niewłaściwego przechowywania insuliny,
  • zaburzenia podaży insuliny z powodu miesiączki, stresu, nadmiernego wysiłku fizycznego, choroby, zaburzeń hormonalnych,
  • przyjmowania leków zwiększających poziom cukru we krwi,
  • nierozpoznania cukrzycy,
  • zapalenia trzustki,
  • zawału serca,
  • zakażeń bakteryjnych,
  • samoistnej remisji cukrzycy.

Pewne zachowania osób chorych na cukrzycę, które przyjmują insulinę dożylnie, mogą doprowadzić do śpiączki cukrzycowej:

  • wykonanie zastrzyku z insuliny i pominięcie posiłku, 
  • zjedzenie zbyt małego posiłku w stosunku do dawki insuliny,
  • podjęcie wysiłku fizycznego i niezapewnienie odpowiednio wyższej porcji węglowodanów.

Ponadto śpiączka cukrzycowa występuje również u kobiet w ciąży, u osób po urazach i zabiegach chirurgicznych oraz osób, które chorują na nowotwory upośledzające gospodarkę insulinową, np. wyspiaka trzustki.

Zobacz też: Retinopatia cukrzycowa - objawy

Objawy śpiączki cukrzycowej

Przed zapadnięciem w śpiączkę hipoglikemiczną organizm manifestuje charakterystyczne objawy, z których łatwo wywnioskować, że istnieje zagrożenie. Stężenie glukozy we krwi na poziomie 65 - 55 mg/dl charakteryzują następujące symptomy:

  • pobudzenie psychoruchowe, 
  • niezborność, 
  • splątanie,
  • osłabienie,
  • drżenie rąk,
  • zawroty i bóle głowy,
  • kołatanie serca,
  • wzmożony apatyt,
  • bladość lub zaczerwienienie skóry,
  • nadmierne pocenie się, 
  • rozszerzone źrenice,
  • skurcze mięśni,
  • amnezja,
  • zaburzenia osobowości.

Gdy stężenie glukozy osiąga niebezpieczny poziom poniżej 45 mg/dl, wówczas pojawiają się:

  • niezdolność do skupienia uwagi,
  • zaburzenia mowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • utrata przytomności.

Śpiączki wynikające z kwasicy ketonowej czy zespołu hiperglikemicnzo-hiperosmolalnego następują stopniowo, po wystąpieniu takich symptomów, jak:

  • wzmożone pragnienie,
  • nadmierne wydalanie moczu,
  • wzrost łaknienia,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • wymioty,
  • sucha skóra i błony śluzowe,
  • słabo wyczuwalne tętno,
  • obniżenie ciśnienia krwi,
  • oddech Kussmaula, czyli bardzo głębokie oddychanie, wydychane powietrze ma zapach acetonu,
  • zwężone źrenice,
  • silne odwodnienie,
  • utrata przytomności.

Zobacz film: Insulina - ratunek przed śmiercią. Źródło: 36,6

Pierwsza pomoc, leczenie i rokowania w śpiączce cukrzycowej

W przypadku śpiączki spowodowanej hipoglikemią konieczna może być iniekcja (domięśniowa) glukagonu lub (dożylna) glukozy o stężeniu 5-10%. 

Osobie nieprzytomnej nie można wkładać niczego do ust - istnieje zagrożenie zachłyśnięcia. Dopiero po odzyskaniu przytomności można podać słodki płyn i coś dojedzenia (węglowodany), następnie koniecznie należy sprawdzić glikemię - poziom cukru we krwi.

W śpiączce wywołanej zespołami wynikającymi z hiperglikemii konieczne jest podjęcie działania niwelującego odwodnienie, czyli przetoczenie dożylne płynów oraz obniżenie poziomu cukru we krwi poprzez podanie insuliny. Ważna również jest suplementacja elektrolitów, podanie sodu i potasu. W każdym przypadku wystąpienia śpiączki cukrzycowej konieczna jest hospitalizacja i ustalenie przyczyn, jakie ją wywołały.

Często powracające stany hipoglikemii oraz hiperglikemii są niebezpieczne dla zdrowia i powodują stopniowe zatajenie objawów zbliżającej się śpiączki. W wyniku silnego niedocukrzenia lub przecukrzenia mózgu może dojść do nieodwracalnych zmian w jego strukturze.

Śpiączki cukrzycowe - skutki i powikłania

Ostre stany hipoglikemii, które nie są leczone lub podanie węglowodanów nastąpiło zbyt późno, mogą doprowadzić do trwałych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego (powodujących zaburzenia psychiczne lub neurologiczne), a nawet śmierci. 

Śpiączka kwasicza powoduje niewydolność nerek oraz powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego. Bardzo ważne jest ustalenie co wywołało śpiączkę i podjęcie korekty leczenia lub wdrożenia leczenia - ponieważ śpiączka bywa również symptomem cukrzycy utajonej.

Profilaktyka śpiączek cukrzycowych

Zapobieganie śpiączkom cukrzycowym polega przede wszystkim na prowadzeniu insulinoterapii zgodnie z zaleceniami lekarza, stosowanie zbilansowanej diety cukrzycowej i nienarażanie się na sytuacje, w których może być niemożliwe wstrzyknięcie insuliny. 

Ważny również jest systematyczny monitoring glikemii oraz unikanie alkoholu. Konieczne jest uwrażliwienie bliskich na to, jak objawia się hiperglikemia i hipoglikemia, by jak najszybciej mogli podjąć odpowiednie środki zaradcze.

Zobacz film: Pies, który diagnozuje cukrzycę. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
41
8
Więcej na temat
Badania i normy insuliny, sposób podania i rodzaje 
Badania i normy insuliny, sposób podania i rodzaje 
Dieta cukrzycowa w ciąży. Przepisy i przykładowy jadłospis
Dieta cukrzycowa w ciąży. Przepisy i przykładowy jadłospis
Dieta cukrzycowa, czyli dieta zgodna z zasadami zdrowego odżywiania. Zasady diety cukrzycowej, produkty wskazane i przeciwwskazane. Jadłospis
Dieta cukrzycowa, czyli dieta zgodna z zasadami zdrowego odżywiania. Zasady diety cukrzycowej, produkty wskazane i przeciwwskazane. Jadłospis
Co to jest cukrzyca insulinoniezależna? Objawy i zalecenia dietetyczne
Co to jest cukrzyca insulinoniezależna? Objawy i zalecenia dietetyczne
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?