Polub nas na Facebooku
Czytasz: Śpiączka – głęboki i długotrwały sen
menu
Polub nas na Facebooku

Śpiączka – głęboki i długotrwały sen

NAN

Fot: Evgeniy Kalinovskiy / fotolia.com

Śpiączka to stan głębokiej i długotrwałej utraty przytomności. Osoba w tym stanie nie reaguje na bodźce zewnętrzne. Reakcja na bodźce wewnętrzne, np. ból, jest zależna od typu śpiączki. 

W większości przypadków osoby zapadają w śpiączkę ze względu na poważny uraz głowy, którego można doznać np. po wypadku samochodowym lub upadku z dużej wysokości. Śpiączka może też być częścią przebiegu innych chorób, takich jak cukrzyca i wynikające z niej schorzenia metaboliczne. Z kolei śpiączka farmakologiczna jest wyjątkowym rodzajem tego stanu, gdyż wprowadza się w nią poszkodowaną osobę celowo.

W walce o pacjentów w śpiączce pomocne okazują się nowe technologie. Jak można komunikować się z chorym? Zobaczcie:

Zobacz film: Komunikacja z pacjentem w śpiączce. Źródło: Dzień Dobry TVN

Charakterystyka śpiączki

Śpiączka jest stanem głębokiej utraty przytomności, która trwa przez nieokreślony długi czas (od kilku godzin do kilkudziesięciu lat). Osoby znajdująca się w tym stanie nie można wybudzić poprzez dźwięk lub czucie. Wewnętrzny stan człowieka to uśpienie kory mózgowej lub tworu siatkowatego mózgu. Kora mózgowa jest odpowiedzialna za ruchy i zmysły człowieka, podczas gdy twór siatkowaty w pniu mózgu podtrzymuje aktywność kory mózgowej.

Przyczyny śpiączki

Przyczyny śpiączki można podzielić na:

  • uszkodzenia środkowego układu nerwowego – zarówno urazowe (wstrząśnienie mózgu, stłuczenie mózgu, krwiaki – nadtwardówkowy lub podtwardówkowy, pourazowy obrzęk mózgu, udar mózgu), jak i nieurazowe (zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, ropień mózgu, zator lub zakrzep tętnic mózgowych, krwotok mózgu, zakrzepica zatok żylnych)
  • zaburzenia metaboliczne – powikłania cukrzycy: hipoglikemia (spadek poziomu cukru we krwi), hiperglikemia (nadmiar cukru we krwi); zaburzenia przemiany białkowej, hiperkalcemia (nadmierny wzrost poziomu wapnia we krwi), hipokalcemia (obniżenie poziomu wapnia we krwi);
  • zatrucia – przedawkowania leków nasennych, leków uspokajających, narkotyków, alkoholu, poza tym zatrucia tlenkiem węgla, rozpuszczalnikami, środkami owadobójczymi i do ochrony roślin;
  • padaczka – napad padaczki doprowadza osobę do utraty przytomności na kilka minut lub dłużej;
  • zaburzenia psychiczne – np. stupor dysocjacyjny, drastyczne ograniczenie ruchów wynikające z szoku psychicznego;

Czynności w przypadku śpiączki

Kluczowe jest natychmiastowe udzielenie pomocy osobie, która zapadła w śpiączkę oraz ustalenie przyczyny tego stanu – może to uratować życie tej osoby. Jeżeli zapadnięcie w śpiączkę jest gwałtowne, jego przyczyną jest uraz, z kolei zapadnięcie powoli i stopniowo świadczy o chorobach wewnętrznych. Jeżeli służby medyczne przyjadą do osoby w śpiączce natychmiastowo, najprawdopodobniej wybudzenie będzie możliwe w ciągu kilku godzin, a w niektórych przypadkach kilku dni. Udzielenie pomocy zbyt późno może skutkować zgonem lub zapadnięciem w długotrwałą, nieuleczalną śpiączkę.

Rodzaje śpiączki

Wyróżnia się wiele rodzajów śpiączki, niektóre z nich swoją nazwę biorą bezpośrednio od przyczyny:

  • hipoglikemiczna;
  • hiperglikemiczna;
  • peraproteinowa - przyczyną zaburzenia przemiany białkowej;
  • hipokalcemiczna;
  • hiperkalcemiczna;
  • hipometaboliczna;
  • padaczkowa;
  • afrykańska (także trypanosomatoza afrykańska) – spowodowana przez pasożyty przenoszone przez muchy tse-tse;
  • mocznicowa – wynikająca z samozatrucia produktami azotowej przemiany materii;
  • wątrobowa – wynikająca z samozatrucia amoniakiem;
  • alkoholowa – powstaje w wyniku zatrucia alkoholem;
  • atropinowa – stosowana przy leczeniu zaburzeń psychicznych, osoba zapada w śpiączkę pod wpływem atropiny;
  • mleczanowa – spowodowana kwasicą metaboliczną;
  • mózgowa – znaczne osłabienie reakcji pnia mózgowego;
  • toksyczna – spowodowana przez substancje chemiczne, w jej wyniku osoba nie odpowiada nawet na najsilniejszy bodziec.

Śpiączka afrykańska

Śpiączka afrykańska jest chorobą zakaźną wywoływaną przez świdrowca gambijskiego oraz świdrowca rodezyjskiego – są to pasożyty przenoszone przez muchy tse-tse. Trafiają do układu krwionośnego, gdzie przez okres 2-3 miesięcy rozmnażają się, po czym przez naczynia i węzły chłonne trafiają do układu rdzeniowo-mózgowego. Osoba doznaje wtedy skrajnego wycieńczenia organizmu, w wyniku którego zapada w sen, który może skończyć się zgonem. Największe ryzyko zarażenia się tą chorobą występuje w krajach Afryki Środkowej, 80% zachorowań ma miejsce w Demokratycznej Republice Konga. Choroba może być przenoszona przez inne zwierzęta, w szczególności krowy.

Skala Glasgow

Skala Glasgow jest stosowana do pomiaru głębokości śpiączki określając w skali punktowej następujące reakcje: otwieranie oczu (1-4 pkt), kontakt słowny (1-5 pkt), natomiast reakcje ruchowe (1-6 pkt). Czynnikami, które dodatkowo wskazują na stan śpiączki są: odruchy źreniczne, ciśnienie tętnicze, oddech, tętno i temperatura ciała.

Do najgłębszego nasilenia śpiączki dochodzi w wyniku nieodwracalnego ustania czynności pnia mózgu. W takiej sytuacji do podtrzymywania osoby przy życiu należy zapewniać jej podstawowe procesy życiowe – oddychanie, krążenie i odżywianie.

Zobacz film: Śpiączka – walka o życie. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
27
15
Polecamy
Zaburzenia świadomości ilościowe i jakościowe.
Przyczyny i leczenie
Zaburzenia świadomości ilościowe i jakościowe. Przyczyny i leczenie TVN zdrowie
Zespół odstawienny - na czym polega i jak go leczyć?
Zespół odstawienny - na czym polega i jak go leczyć? Dzień Dobry TVN
Chroniczne zmęczenie.
Przyczyny, objawy i metody na ciągłe zmęczenie
Chroniczne zmęczenie. Przyczyny, objawy i metody na ciągłe zmęczenie Dzień Dobry TVN
Zaburzenia świadomości – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie
Zaburzenia świadomości – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.
Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.