Polub nas na Facebooku
Czytasz: SHBG – badanie, norma, wpływ na poczęcie

SHBG – badanie, norma, wpływ na poczęcie

Zainteresował Cię ten artykuł?
badanie krwi

Fot.: ValuaVitaly / Getty Images

SHBG to skrót od angielskiego określenia globuliny – białka biorącego udział w transportowaniu hormonów płciowych, przede wszystkim testosteronu i estradiolu. Badanie stężenia SHBG pozwala na zdiagnozowanie wielu zaburzeń hormonalnych, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. 

SHBG to skrót od angielskiego określenia Sex hormone binding globulin, oznaczającego globulinę, czyli białko wytwarzane przede wszystkim w wątrobie (u mężczyzn także w gruczole sterczowym, zaś u kobiet w gruczole piersiowym, jajowodach oraz w endometrium), biorące udział w transporcie hormonów płciowych: testosteronu i estradiolu, odgrywających istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu. Funkcją pierwszego z nich jest m.in. kształtowanie cech płciowych, pierwotnych (w życiu płodowym) i wtórnych, pobudzanie syntezy białek, utrzymywanie prawidłowego popędu seksualnego, produkcja plemników u mężczyzn i prawidłowe funkcjonowanie jajników u kobiet. Estradiol jest istotny dla rozwoju kobiecych narządów rozrodczych, natomiast w męskich jądrach jego odpowiedni poziom zapewnia płodność.

SHBG – badanie

Badanie SHBG wykonuje się w przypadku wykrycia lub podejrzenia zaburzeń hormonalnych. Tego typu analizę zaleca się na przykład w sytuacji, gdy wyniki pomiaru stężenia całkowitego testosteronu wydają się niespójne ze zgłaszanymi objawami.

U mężczyzn pomiar SHBG często jest wykorzystywany w rozpoznawaniu przyczyny bezpłodności, obniżonego libido, a także zaburzeń erekcji. Badanie pomaga w ocenie stężenia męskich hormonów płciowych – androgenów, które kształtują narządy płciowe i wtórne cechy płciowe, wpływają na spermatogenezę oraz zwiększenie masy mięśniowej.

Badanie SHBG u kobiet bywa pomocne w znalezieniu przyczyn zakłócenia równowagi hormonalnej. Często powodem jej zaburzenia jest wzrost stężenia testosteronu, syntezowanego w jajnikach i nadnerczach. Powoduje to np. brak miesiączki, zmiany trądzikowe czy niepłodność. Ponadto oznaczenie SHBG jest wykonywane, gdy zmiany poziomu testosteronu mogą wpływać na stężenie innych hormonów, chociażby estrogenów.

SHBG – norma

Nie istnieje jedna norma SHBG. Jest ona uzależniona zarówno od płci, jak i wieku czy metody stosowanej przez konkretne laboratorium. U dzieci stężenie globuliny jest wyższe, w okresie dojrzewania jej poziom spada, zwłaszcza u chłopców. W wieku dorosłym ten wskaźnik stabilizuje się, prawidłowy powinien zawierać się w przedziale 28–34 nanomoli na litr.

Zobacz film: Jak niepłodność wpływa na życie kobiety? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Ponowny wzrost stężenia, towarzyszący równoczesnemu obniżeniu stężenia całkowitego testosteronu, stwierdza się u mężczyzn po 50. roku życia. Z kolei u starszych kobiet, po przejściu menopauzy, stężenie SHBG obniża się, co jest związane z wygaśnięciem aktywności jajników.

SHGB a ciąża

Istnieje spora zależność między stężeniem SHGB a ciążą. Poziom globuliny u kobiet i tak jest wyższy niż u mężczyzn, a po zapłodnieniu jeszcze bardziej rośnie, co jest spowodowane zwiększoną produkcją estrogenów – hormonów produkowanych przede wszystkim w tzw. pęcherzykach Graafa (rozwijają się w jajnikach), a także w ciałku żółtym (pozostałość pękniętego pęcherzyka Graafa, wytwarzająca progesteron) oraz w łożysku.

Poziom SHGB raczej nie ma wpływu na przebieg ciąży. Wywołane nim zaburzenia hormonalne częściej stają się przyczyną niepłodności.

SHBG: czym grozi nadmiar i niedobór?

Zarówno zbyt niskie, jak i podwyższone stężenie hormonu SHBG nie jest korzystne dla organizmu, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Zwiększony poziom globuliny często towarzyszy:

  • schorzeniom wątroby (np. marskości);
  • nadczynności tarczycy;
  • zaburzeniom odżywiania (zwłaszcza anoreksji);
  • stosowaniu antykoncepcji doustnej i hormonalnej terapii zastępczej zawierającej estrogeny;
  • hipogonadyzmowi, czyli defektowi układu rozrodczego skutkującemu dysfunkcją gonad (jajników lub jąder), które nie produkują hormonów płciowych;
  • łagodnemu przerostowi prostaty u mężczyzn;
  • zespołowi niedoboru testosteronu, który jest konsekwencją starzenia się mężczyzn.

Niedobór SHBG na ogół jest stwierdzany u ludzi otyłych, ze znacznie przekroczoną normą masy ciała. Występuje także w zespole jajników policystycznych (częste zaburzenie kobiet w wieku rozrodczym, będące też przyczyną niepłodności), z powodu niedoczynności tarczycy oraz trądziku.

Obniżony poziom SHBG jest jednym z charakterystycznych wskaźników hirsutyzmu u kobiet (schorzenie objawiające się występowaniem nadmiernego owłosienia typu męskiego na twarzy, klatce piersiowej, wokół brodawek, na brzuchu, w odcinku krzyżowym czy w okolicy sromu) i choroby Cushinga (zespół objawów związanych z występowaniem podwyższonego poziomu kortyzolu lub innych steroidów nadnerczowych w surowicy krwi.

Niedobór globuliny może być konsekwencją przyjmowania preparatów zawierających syntetyczne androgeny.

Zobacz film: Przyczyny niepłodności. Źródło: Dzień Dobry TVN


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
8
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!