Polub nas na Facebooku
Czytasz: Schizofrenia – przyczyny choroby. Co wywołuje zachorowanie?
menu
Polub nas na Facebooku

Schizofrenia – przyczyny choroby. Co wywołuje zachorowanie?

Schizofrenia

Credit: Dimitri Otis/getty images

Schizofrenia to poważna choroba psychiczna charakteryzująca się zaburzonym, nieadekwatnym do sytuacji postrzeganiem, odbiorem i oceną rzeczywistości. Choruje na nią około 1% społeczeństw krajów cywilizowanych. Przyczyny schizofrenii są niezwykle złożone i nie do końca zbadane.

Na schizofrenię najczęściej zapadają osoby we wczesnej dorosłości. Początek choroby może być rozłożony w czasie i charakteryzować się stopniowym izolowaniem się chorego od środowiska zewnętrznego. Dość często schizofrenia zaczyna się nagle – rozwija się w ciągu kilku dni, zachowania osoby dotkniętej stają się nagle na tyle irracjonalne, że jej bliscy od razu szukają pomocy psychiatrycznej. Najczęściej występującą postacią choroby jest schizofrenia paranoidalna – przyczyny są złożone i nadal stanowią obiekt spekulacji specjalistów z zakresu psychiatrii.

Przyczyny schizofrenii – genetyka

Ryzyko zachorowania na schizofrenię wzrasta, jeżeli w bliskiej rodzinie jest już osoba chora. Niestety dokładny model dziedziczenia skłonności do choroby nie został jeszcze poznany. Badacze twierdzą jednak, że choroba sama w sobie nie jest dziedziczona, a jedynie wzrastają predyspozycje do niej, kiedy w bliskiej rodzinie jest przypadek schizofrenii. Nie oznacza on zachorowania, ale pojawia się jego ryzyko, jeśli nałożą się dodatkowo czynniki środowiskowe. Schizofrenia to choroba złożona, więc naukowcy sugerują, że w dziedziczeniu bierze udział wiele genów o dość niewielkim wpływie. Co ciekawe, geny te mogą wpływać na rozwój również innych chorób psychicznych, np. choroby afektywnej dwubiegunowej.

Rozwój cywilizacyjny jako przyczyna schizofrenii

Zachorowania na schizofrenię mogą mieć źródła w wysoko rozwiniętej cywilizacji. Zachorowalność na tę chorobę jest stosunkowo niska w ludach pierwotnych, żyjących z dala od miast i cywilizacji. Im bardziej rozwinięty kraj, tym odnotowuje się więcej przypadków schizofrenii. Również same objawy choroby różnią się od siebie zależnie od stopnia ucywilizowania miejsca zamieszkania chorego – w oddalonych, zamkniętych społecznościach, korzystających tylko z nielicznych zdobyczy cywilizacji przeważają przypadki o ostrym początku, z silnymi objawami katatonicznymi. Warto jednak zwrócić uwagę, że nie wszystkie z nich są odnotowywane. W społecznościach plemiennych objawy schizofrenii są traktowane jako wyraz opętania lub wręcz boskich mocy.

Psychologiczne przyczyny schizofrenii

Istnieje wiele mechanizmów psychologicznych, które mają bezpośredni wpływ na rozwinięcie się i przebieg choroby. Należą do nich między innymi błędy poznawcze, przykładanie nadmiernej uwagi do ewentualnych zagrożeń w danych sytuacjach i problemy z koncentracją. Na zachorowanie są bardziej narażone osoby z deficytami pamięci, uwagi i umiejętności społecznych. Zauważono również związek pomiędzy wrażliwością na różnorodne bodźce a podatnością na schizofrenię. Osoby chore, które wcześniej określano jako bardzo wrażliwe, pomimo widocznie stępionej emocjonalności potrafią ostro i nagle reagować na poszczególne bodźce.

Schizofrenia – przyczyny społeczne i ekonomiczne

Czynniki społeczne i ekonomiczne zachorowań na schizofrenię to zazwyczaj trudna sytuacja życiowa chorego. O wiele częściej na schizofrenię zapadają osoby zmagające się z ubóstwem, będące ofiarami rasizmu i innych prześladowań, np. na tle religijnym. Do rozwoju choroby może przyczynić się bezrobocie, ciężkie warunki mieszkaniowe, samotność, konieczność przeprowadzek w poszukiwaniu lepszego życia. Nie bez znaczenia pozostaje dzieciństwo – traumatyczne przeżycia, przemoc w rodzinie, alkoholizm i ubóstwo to czynniki, które mogą zwiększać ryzyko zachorowania. Schizofrenia u dzieci jest rozpoznawana niezwykle rzadko, ponieważ nie mają jeszcze one odpowiednio wykształconej psychiki. Dawniej rozpoznanie schizofrenii było stawiane częściej, ponieważ była ona mylona z autyzmem. Przyczyny schizofrenii u dzieci są podobne jak u dorosłych – na zachorowanie składają się czynniki genetyczne, psychogenne i środowiskowe. Zachorowania przypisuje się również niewłaściwemu rozwojowi mózgu i układu nerwowego.

Schizofrenia – przyczyny biologiczne

W przebiegu schizofrenii dochodzi do zaburzenia równowagi dopaminowej w mózgu. Nadmiar tego neuroprzekaźnika może zakłócać odbiór bodźców ze środowiska zewnętrznego, które jednocześnie prowadzi do nieadekwatnych emocji w konkretnych sytuacjach. Duże ilości dopaminy odpowiadają za uczucia paranoidalne, a nawet ujawnianie się objawów wytwórczych, takich jak omamy i urojenia. Można więc stwierdzić, że przyczyną schizofrenii paranoidalnej jest nadmiar dopaminy w mózgu. Zbyt mała ilość dopaminy również może być powodem choroby – wywołuje apatię, stany dezorientacji, uczucie samotności i ciągłego zmęczenia.

Czytaj takżeJak zwiększyć poziom dopaminy? Objawy niedoboru i nadmiaru tego neuroprzekaźnika

Bibliografia:

  1. Dagna Skrzypińska, Monika Słodka, Kto może zachorować na schizofrenię? Czyli o modelach podatność–stres, „Młoda Psychologia”, t. I, Warszawa 2012, s. 369–385.
  2. Magdalena Tyszkowska, Marek Jarema, Między zdrowiem a schizofrenią, „Psychiatria Polska” 2013, t. XLVII, nr 4, s. 587–597.

Zobacz film: "Z jednym chorym na schizofrenię cierpi 10 osób". Jak im pomóc?

źródło: Agencja TVN

    Czy artykuł okazał się pomocny?
    Tak Nie
    90
    8
    Polecamy
    Choroba sieroca – jakie są jej przyczyny, objawy i skutki w dorosłym życiu?
    Choroba sieroca – jakie są jej przyczyny, objawy i skutki w dorosłym życiu? Dzień Dobry TVN
    Jak rozpoznać cyklotymię?
Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia
    Jak rozpoznać cyklotymię? Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia Dzień Dobry TVN
    Co to jest schizofrenia i jakie są jej objawy?
    Co to jest schizofrenia i jakie są jej objawy? TVN zdrowie
    Czym jest schizofrenia paranoidalna?
Przyczyny, objawy i leczenie
    Czym jest schizofrenia paranoidalna? Przyczyny, objawy i leczenie TVN zdrowie
    Komentarze (0)
    Nie przegap
    Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
    Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
    Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
    Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
    Jak chronić skórę przed słońcem?
    Jak chronić skórę przed słońcem?
    "Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
    "Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
    Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
    Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
    Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
    Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?