Polub nas na Facebooku
Czytasz: Sacharoza – zastosowanie i właściwości cukru buraczanego

Sacharoza – zastosowanie i właściwości cukru buraczanego

Łyżeczka cukru i kostki cukru

Fot: Minoandriani / gettyimages.com

Sacharoza to tzw. cukier biały – pozyskiwany najczęściej z buraków cukrowych lub z trzciny cukrowej związek, zbudowany z dwóch cząsteczek: glukozy i fruktozy. Z sacharozy składa się w 96–99% cukier stosowany powszechnie w gospodarstwach domowych jako substancja słodząca do herbaty czy wypieków.

Często używana w Polsce nazwa zwyczajowa sacharozy to „cukier buraczany”. W strefie klimatu umiarkowanego bowiem ta popularna substancja słodząca pozyskiwana jest przeważnie z buraków cukrowych. Warto wiedzieć, że 75% światowej produkcji stanowi sacharoza z trzciny cukrowej, czyli „cukier trzcinowy”. W składzie chemicznym nie różni się on niczym od krajowego cukru buraczanego. Dostępny w polskich sklepach cukier trzcinowy najczęściej zawiera jednak melasę, której zawdzięcza brązowy kolor, specyficzny smak oraz nieznaczną ilość witamin i minerałów.

Co to jest sacharoza?

Sacharoza to organiczny, występujący naturalnie w świecie roślinnym związek chemiczny – węglowodan z grupy dwucukrów, czyli złożony z dwóch cząsteczek: glukozy i fruktozy. Ma on postać krystaliczną i białą barwę. Ponadto doskonale rozpuszcza się w wodzie i ma słodki smak. Z tego względu zyskał popularność jako substancja słodząca. Przed wiekami sacharoza stanowiła towar luksusowy, ponieważ proces jej pozyskiwania z roślin cukrodajnych był skomplikowany i kosztowny. Do słodzenia potraw używano głównie miodu. Wykorzystywano także słodycz owoców. Dopiero w XIX w. opracowane zostały efektywne metody przetwórstwa, dzięki którym cukier stał się produktem tanim i powszechnie dostępnym. Obecnie z sacharozy korzysta się na co dzień w niemal w każdym gospodarstwie domowym – do słodzenia kawy, herbaty, do wypieków, a nawet do podkreślania smaku wytrawnych potraw. Co więcej, jako tzw. cukier dodany stanowi ona jeden z podstawowych składników wielu produktów żywnościowych.

Czy i jak cukier nam szkodzi? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Dlaczego cukier nam szkodzi? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Sacharoza – występowanie

Sacharoza występuje naturalnie w większości produktów pochodzenia roślinnego, ale tylko w nielicznych z nich – w dużej ilości. Należą do nich nasiona roślin strączkowych (np. soi), niektóre warzywa i owoce – mandarynki, banany, buraki, marchew. Obok syropu glukozowo-fruktozowego sacharoza jest jednym z najczęściej wykorzystywanych w przemyśle spożywczym cukrów. Znajduje się nie tylko w słodyczach, przekąskach czy słodkich napojach gazowanych, ale także w przetworach (zarówno dżemach, jak i ketchupie), smakowych jogurtach i serkach, płatkach śniadaniowych, sokach owocowych, pieczywie, suszonych owocach. Zastosowanie sacharozy w wyżej wymienionych produktach jest uzasadnione nie tylko potrzebą osiągnięcia pożądanego smaku. W wielu przypadkach cukier decyduje także o strukturze wyrobu, np. o chrupkości płatków kukurydzianych.

Właściwości sacharozy i jej wpływ na organizm

Sacharoza to tzw. puste kalorie, czyli – z punktu widzenia ludzkiego organizmu – substancja pozbawiona wartości odżywczych. Stanowi wyłącznie źródło energii – 100 g dostarcza około 390 kcal. Ze względu na swoją prostą budowę chemiczną sacharoza ma wysoki indeks glikemiczny (IG=68). Oznacza to, że jest stosunkowo szybko przetwarzana w wątrobie na glukozę i wchłaniana z przewodu pokarmowego do krwioobiegu, co wiąże się z gwałtownym podwyższeniem poziomu cukru we krwi. Jeśli taka sytuacja nastąpi w chwili intensywnej aktywności, glukoza zużywa się w procesach metabolicznych do wytworzenia energii niezbędnej do działania. Jeśli zaś ilość dostępnej glukozy jest większa niż bieżące zapotrzebowanie, dochodzi do jej zmagazynowania – częściowo w mięśniach i w wątrobie w postacie glikogenu, ale także w formie tkanki tłuszczowej. A ponieważ cukier jest wysokokaloryczny, nietrudno przekroczyć referencyjną ilość jego spożycia. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia cukry proste dodawane do żywności (zarówno przez producenta, jak i samych konsumentów) nie powinny stanowić więcej niż 10% wartości energetycznej codziennej diety. Oznacza to, że przy średnim zapotrzebowaniu kalorycznym (2000 kcal na dobę) można spożyć na co dzień maksymalnie 50 g cukru.

Jeśli nie cukier to co? Czy zastąpić cukier? Odpowiedź znajdziesz w filmie:

Zobacz film: Zdrowe zamienniki cukru. Źródło: 36,6.

Sacharoza a cukrzyca i inne choroby dietozależne

Nadpodaż cukru w diecie stanowi jedną z głównych przyczyn nadwagi i otyłości, a także szeregu schorzeń, do których należą przede wszystkim:

  • insulinooporność i cukrzyca typu 2,
  • nowotwory.

Nadmiar cukru przyspiesza starzenie się organizmu (pośrednio przyczynia się do uszkadzania włókien kolagenowych), wpływa niekorzystnie na samopoczucie i jakość procesów myślowych (skoki poziomu glukozy we krwi i związane z nimi wahania poziomu neuroprzekaźników nie służą prawidłowej pracy układu nerwowego).

Jak spożywać sacharozę z umiarem?

Spożywanie niewielkiej ilości sacharozy (zwłaszcza w ramach zdrowej, dobrze zbilansowanej diety) nie jest szkodliwe i nie ma konieczności wyrzekania się ulubionych przysmaków. Trzeba jednak zachować umiar i zdrowy rozsądek przy ich wyborze. Przede wszystkim podczas zakupów należy czytać etykiety, by świadomie komponować codzienny jadłospis, eliminując z niego produkty, które nie służą zachowaniu zdrowia i szczupłej sylwetki. W miarę możliwości można zastępować sacharozę zdrowszymi zamiennikami, takimi jak miód, stewia czy ksylitol. Warto także poeksperymentować z nowymi smakami. Na przykład dla osób słodzących herbatę miłym zaskoczeniem może okazać się smak gorzkiej, którego – gdy się już do niego przyzwyczai – nie ma się chęci psuć choćby kilkoma ziarenkami cukru.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Nowy rok, nowa Ty – jak mieć więcej czasu dla siebie?
Nowy rok, nowa Ty – jak mieć więcej czasu dla siebie? Materiał sponsorowany
Najczęstsze błędy popełniane podczas pielęgnacji twarzy
Najczęstsze błędy popełniane podczas pielęgnacji twarzy Materiał sponsorowany
Czynnik reumatoidalny (badanie RF) – jak odczytać wyniki badania? 
Czynnik reumatoidalny (badanie RF) – jak odczytać wyniki badania? 
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu